భారత్ ను శాశించిన బ్రిటిష్ కంపెనీ కథ.. ఇప్పుడు భారతీయుని చేతిలో.. ఏమి చేస్తోందంటే..

East India Company: ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పేరు మనందరం చరిత్రలో అనేక మార్పు విన్నదే. ఎప్పుడూ స్కూల్‌కి వెళ్లని వారికి కూడా కంపెనీ రాజ్ పేరుతో ఈస్టిండియా కంపెనీ గురించి తెలుసు. 17వ శతాబ్దపు ఆరంభంలో అంటే క్రీ.శ.1600 ప్రాంతంలో భారత గడ్డపై తొలి అడుగులు వేసిన ఈ సంస్థ వందేళ్లపాటు మన దేశాన్ని పాలించింది. 1857 వరకు భారతదేశం ఈ కంపెనీచే ఆక్రమించబడింది.

ఇప్పుడు ఈ-కామర్స్ కంపెనీగా రూపాంతరం..

ఈస్టిండియా కంపెనీ భారత్ లో మొదటి కంపెనీ. బ్రిటిష్ కు చెందిన ఈ సంస్థ భారతదేశాన్ని బానిసత్వపు సంకెళ్లను ధరించేలా చేసింది. ఒకప్పుడు ఈ కంపెనీ వ్యవసాయం నుంచి మైనింగ్, రైల్వే వరకు అన్ని రకాల వ్యాపారాలను చేసేది. ప్రస్తుతం ఈ కంపెనీ భారతీయ సంతతికి చెందిన వ్యాపారవేత్త సంజీవ్ మెహతా కొనుగోలు చేశారు. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీని కొనుగోలు చేసిన తర్వాత మెహతా దీనిని ఈ-కామర్స్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌గా మార్చారు. ఆన్‌లైన్‌లో టీ, కాఫీ, చాక్లెట్‌లను విక్రయిస్తోంది.

సొంత సైన్యం కలిగిన కంపెనీ..

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ 1600లో డిసెంబర్ 31న స్థాపించబడింది. ఈ కంపెనీని ఏర్పాటు చేయడం వెనుక ఉన్న ఏకైక ఉద్దేశ్యం బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యవాదం, వలసవాదాన్ని ప్రోత్సహించడం. బ్రిటిష్ రాజ్‌లో సూర్యుడు ఎప్పటికీ అస్తమించడు అని బ్రిటన్ యుగం గురించి చాలా ప్రసిద్ధ సామెత ఉంది. కంపెనీ మొదట వ్యాపారం చేయడానికి ఏర్పడింది, అయితే ఇది యుద్ధం చేసే హక్కు వంటి అనేక అధికారాలను పొందింది. కంపెనీ తన వ్యాపార ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడానికి బ్రిటిష్ రాజ్ ఈ హక్కును ఇచ్చింది. ఈ కారణంగా ఈస్టిండియా కంపెనీకి శక్తివంతమైన సైన్యాన్ని కూడా కలిగిఉంది.

ఓడను దోచుకోవడం ద్వారా మొదటి వ్యాపారం..

భారతదేశం నుంచి సుగంధ ద్రవ్యాలను ఓడను దోచుకోవడం ద్వారా ఈ సంస్థ మొదటి విజయం సాధించబడింది. ఆ దోపిడీలో ఈస్టిండియా కంపెనీకి 900 టన్నుల సుగంధ ద్రవ్యాలు లభించాయి. దీన్ని విక్రయించడం ద్వారా కంపెనీ విపరీతమైన లాభాలను ఆర్జించింది. ప్రస్తుత స్టాక్ మార్కెట్‌లో జాబితా చేయబడిన కంపెనీల వలె ఏ పెట్టుబడిదారుడైనా వాటాదారుగా మారవచ్చు. కొల్లగొట్టిన సంపాదనలో కంపెనీ పెట్టుబడిదారులు కూడా కొంత భాగాన్ని పొందారు.

భారత్‌లో పెరిగి కంపెనీ ఆధిపత్యం..

భారతదేశంలో సర్ థామస్ రో మొఘల్ చక్రవర్తి నుంచి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వ్యాపారం చేసే హక్కును పొందింది. కంపెనీ దేశంలో కలకత్తా నుంచి వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించింది. తరువాత చెన్నై, ముంబైలను కూడా దాని ప్రధాన వ్యాపార కేంద్రంగా మారింది.

పాలన చేతిలోకి తీసుకుని..

భారతదేశంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ మొదట ఫ్రెంచ్ కంపెనీ డెస్ ఇండెస్‌తో పోటీ పడవలసి వచ్చింది. 1764 ADలో జరిగిన బక్సర్ యుద్ధం కంపెనీకి నిర్ణయాత్మకమైనది. దీని తర్వాత కంపెనీ క్రమంగా భారతదేశం మొత్తం మీద అధికారాన్ని ఏర్పాటు చేసుకుంది. క్రీ.శ. 1857 తిరుగుబాటు తరువాత, బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం కంపెనీ చేతుల నుంచి భారతదేశ పాలనను లాక్కొని తన చేతుల్లోకి తీసుకుంది. అయితే.. ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని అత్యంత ధనిక కంపెనీల జాబితాలో ఎక్కడా నిలబడలేదు. భారతీయ సంతతికి చెందిన సంజీవ్ మెహతా దీనిని 2010లో 15 మిలియన్ డాలర్లు, అంటే.. రూ.120 కోట్లకు కొనుగోలు చేశారు.