'మేక్ ఇన్ ఇండియా' మాటగానే మిగిలిపోతుందా?

2014లో భారతదేశం "మేక్ ఇన్ ఇండియా" ప్రోగ్రామ్‌ను ప్రారంభించింది. దీని ముఖ్య ఉద్దేశం దేశంలో ఉత్పత్తి రంగాన్ని దృఢంగా చేయడం, చైనా మీద ఆధారపడటం తగ్గించడం మరియు ఉద్యోగాలను సృష్టించడం. కానీ ఇప్పుడు 10 ఏళ్ల తరువాత మనం చూస్తున్న నిజం మాత్రం అలానే ఉంది. మనం కొంతమేర ఎదిగినప్పటికీ, చాలావరకు ఉత్పత్తి పనులలో మనం చైనాకు ఆధారపడుతూనే ఉన్నాం. "మేక్ ఇన్ ఇండియా" నిజంగా సక్సెస్ అయిందా, లేక "మేక్ ఇన్ చైనా" ఇంకా మన దేశంలో విస్తరిస్తున్నదా?

భారతదేశం కొన్ని వస్తువులు తయారు చేయడంలో పురోగతిని సాధించింది, ప్రత్యేకంగా స్మార్ట్‌ఫోన్లు, సౌర ఉత్పత్తులు, మరియు కొన్ని రక్షణ వస్తువులు. కానీ, భారత్ ఇంకా చైనా నుండి కొన్ని ముడి పదార్థాలు, భాగాలు, మరియు టెక్నాలజీ మీద ఆధార పడుతూనే ఉంది. ముఖ్యంగా, చైనా నుంచి వచ్చిన భాగాలు, పరికరాలను ఎక్కువగా వాడుకుంటున్నాము.

2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్ చైనాతో 99.2 బిలియన్ల డాలర్ల వాణిజ్య లోటు కలిగింది. ఇది గత సంవత్సరం కంటే ఎక్కువ. 2025 మార్చిలో, చైనాకు చెందిన వస్తువుల దిగుమతులు 25% పెరిగాయి, కానీ ఎగుమతులు తగ్గిపోయాయి.

2020లో ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్ ద్వారా కొన్ని మెరుగుపరిచాయి, కానీ భారతదేశం యొక్క తయారీ రంగం జిడిపిలో భాగం 14%కి తగ్గింది. దీనితో, అనేక రంగాలలో, ముఖ్యంగా ప్రత్యేక ఉక్కు, టెక్స్టైల్, ఆటో భాగాలు మరియు బ్యాటరీలలో లక్ష్యాలు చేరుకోలేకపోయింది.

2020 మరియు 2017లో జరిగిన సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు భారతదేశం యొక్క చైనా నుండి దిగుమతులపై ప్రభావం చూపించాయి. చైనాకు సంబంధించిన అనేక యాప్‌లు, పెట్టుబడుల నియమాలు, మరియు వీసాలు కట్టడించినప్పటికీ, భారత్ ఇంకా చైనా నుండి అధికంగా దిగుమతులు చేస్తోంది.

భారతదేశంలో అతి పెద్ద కంపెనీలు ఆర్ఆండ్‌డీపై చైనా మరియు ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే తక్కువ ఖర్చు చేస్తాయి. ఈ కారణంగా, భారతదేశం తరచుగా కొత్త టెక్నాలజీని అంగీకరించడంలో వెనుకబడి ఉంటుంది. ఈ లోపం వల్ల నూతన సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయడం, పేటెంట్లు సంపాదించడం కష్టంగా మారుతుంది.

భారత్‌లో ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలు చైనాతో పోలిస్తే ఇంకా తక్కువ. చైనా దీర్ఘకాలంగా పటిష్టమైన సరఫరా వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసుకుంది, కానీ భారత్‌లో అది ఇంకా స్థిరంగా లేదు. దీని వల్ల ఉత్పత్తి ఖర్చులు పెరిగిపోతున్నాయి మరియు దేశీయంగా వస్తువులు తయారు చేయడానికి కావలసిన రవాణా, శ్రామిక నైపుణ్యం, మరియు సాంకేతికత లోపం ఉండటం వల్ల అవి ఇబ్బంది కలిగిస్తున్నాయి.

భారతదేశం చైనాతో మరింత కనెక్టివిటీ సాధించడానికి కొన్ని ఎత్తుగడలను వెతుకుతుంది. కొన్ని కంపెనీలు చైనాతో కలిసి పనిచేయడానికి భాగస్వామ్యాలు చేసుకుంటున్నాయి. కానీ, ఇది భారతదేశం యొక్క సాంఘిక మరియు వ్యూహాత్మక స్వతంత్రతపై ప్రభావం చూపించకూడదు.

"మేక్ ఇన్ ఇండియా" ప్రధాన లక్ష్యం భారతదేశాన్ని మాన్యుఫాక్చరింగ్ హబ్‌గా మార్చడం. కానీ, ఇప్పటికీ కూడా భారత్ చైనా మీద ఆధారపడే తీరును కొనసాగిస్తోంది. దీని వల్ల భారతదేశం యొక్క ఆర్ధిక, వ్యూహాత్మక స్వతంత్రతను దెబ్బతీయకుండా జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలి.

భారతదేశం లో తయారీ సామర్థ్యాలను పెంచడానికి తక్షణ మరియు దీర్ఘకాలిక విధానాలు అవసరం. తక్షణ విధానాలుగా, ప్రధాన ఉత్పత్తి రంగాలకు ప్రోత్సాహం ఇవ్వడం, విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, మరియు సరఫరా గొలుసు వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం అవసరం. దీర్ఘకాలికంగా, మన ఉద్యోగులు సరైన శిక్షణ పొందాలి, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం పెరగాలి, మరియు కార్మిక చట్టాలలో అవసరమైన మార్పులు చేయాలి. దీనితో, భారతదేశంలో తయారీ రంగాన్ని మెరుగు పర్చడం, కొత్త ఆవిష్కరణలను సమర్థంగా ఉపయోగించడం, మరియు పర్యావరణాన్ని సురక్షితం చేయడం సాధ్యమవుతుంది.