Click it and Unblock the Notifications
వ్యవసాయ భూమి అమ్మితే పన్ను పడుతుందా.. గ్రామీణ, పట్టణ భూములపై పన్ను నిబంధనలు ఎలా ఉంటాయి..
భారతదేశంలో వ్యవసాయ భూమి అనగానే పన్ను ఉండదనేది ఒక పెద్ద అపోహగా ఉంది. ఆదాయపు పన్ను చట్టంలోని సెక్షన్ 2(14) ప్రకారం.. వ్యవసాయ భూమిని గ్రామీణ, పట్టణ భూమిగా విభజించారు. ఒక భూమి గ్రామీణ పరిధిలోకి వస్తుందా లేదా అనేది కేవలం అక్కడ సాగు చేస్తున్నారా అనే దానిపైనే కాకుండా.. ఆ ప్రాంత మునిసిపాలిటీ జనాభా, దాని పరిధి నుండి ఉన్న దూరం వంటి భౌగోళిక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చట్టం ప్రకారం గ్రామీణ వ్యవసాయ భూమిని మూలధన ఆస్తిగా పరిగణించరు కాబట్టి.. దాని అమ్మకంపై ఎలాంటి పన్ను ఉండదు. కానీ, పట్టణ వ్యవసాయ భూమిని మూలధన ఆస్తిగా పరిగణిస్తారు, కాబట్టి దీని విక్రయం ద్వారా వచ్చే లాభంపై మూలధన లాభాల పన్ను (Capital Gains Tax) చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
భూమిని విక్రయించిన తర్వాత ఐటీఆర్లో సరైన విభాగంలో చూపించకపోతే ఆదాయపు పన్ను శాఖ నుండి నోటీసులు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఒకవేళ మీరు గ్రామీణ వ్యవసాయ భూమిని అమ్మినట్లయితే, దానిపై పన్ను లేనప్పటికీ, ఆ మొత్తాన్ని ఐటీఆర్ ఫారమ్లోని 'షెడ్యూల్ ఈఐ' (మినహాయింపు ఆదాయం) కాలమ్లో పన్ను రహిత ఆదాయంగా ఖచ్చితంగా నివేదించాలి. అదే పట్టణ వ్యవసాయ భూమి అయితే.. దాని అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన లాభనష్టాలను ఐటీఆర్లోని 'షెడ్యూల్ సీజీ' (మూలధన లాభాలు) కాలమ్లో నమోదు చేయాలి. ఇటువంటి సందర్భాలలో పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ ఇతర ఆదాయ వనరులను బట్టి సాధారణంగా ఐటీఆర్-2 లేదా ఐటీఆర్-3 ఫారమ్లను ఎంచుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇలా చేయడం వల్ల మీ ఐటీఆర్ వివరాలు వార్షిక సమాచార నివేదిక (AIS) డేటాతో సరిపోలుతాయి.
పట్టణ వ్యవసాయ భూమిపై పన్నును లెక్కించే విధానం ఇల్లు లేదా వాణిజ్య ఆస్తి అమ్మకం లాగే ఉంటుంది. మొదట భూమి అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన మొత్తం రాబడి నుండి బ్రోకరేజ్, లీగల్ ఫీజులు, రిజిస్ట్రేషన్ వంటి బదిలీ ఖర్చులను మినహాయిస్తారు. ఆ తర్వాత, భూమి కొనుగోలు ధరతో పాటు ప్రహరీ గోడ కట్టడం, భూమిని చదును చేయడం, బావులు తవ్వించడం వంటి శాశ్వత అభివృద్ధి ఖర్చులను తీసివేసి నికర లాభాన్ని లెక్కిస్తారు. దీర్ఘకాలిక మూలధన లాభాల కోసం ద్రవ్యోల్బణం ఆధారంగా కొనుగోలు ధరను సర్దుబాటు చేసే ఇండెక్సేషన్ (CII) ప్రయోజనం కూడా లభిస్తుంది, ఇది పన్ను భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.
పట్టణ వ్యవసాయ భూమి అమ్మినప్పటికీ, సెక్షన్ 54బి కింద పన్ను మినహాయింపు పొందే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఈ సదుపాయం కేవలం వ్యక్తులకు, హిందూ అవిభక్త కుటుంబాలకు (HUFs) మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఈ మినహాయింపు పొందడానికి ప్రధాన షరతు ఏమిటంటే.. అమ్మిన భూమిని అమ్మకం తేదీకి ముందు కనీసం రెండు సంవత్సరాల పాటు పన్ను చెల్లింపుదారు లేదా వారి తల్లిదండ్రులు వ్యవసాయం కోసం ఉపయోగించి ఉండాలి. అలాగే, ఆ లావాదేవీ ద్వారా వచ్చిన లాభాన్ని 결정ిత కాలంలోగా కొత్త వ్యవసాయ భూమి కొనడానికి పెట్టుబడిగా పెట్టాలి. ఒకవేళ ఐటీఆర్ దాఖలు చేసే గడువు ముగిసేలోగా కొత్త భూమిని కొనలేకపోతే, ఆ పన్ను మినహాయింపు ప్రయోజనాన్ని నిలుపుకోవడానికి మిగిలిన మొత్తాన్ని బ్యాంకులోని క్యాపిటల్ గెయిన్స్ అకౌంట్ స్కేమ్ (CGAS)లో జమ చేయాల్సి ఉంటుంది.
చాలా మంది పన్ను చెల్లింపుదారులు వ్యవసాయ భూముల అమ్మకాలన్నీ పన్ను రహితమని భావించి తమ భూమి ఏ వర్గంలోకి వస్తుందో ముందే సరిచూసుకోరు. అలాగే కొందరు బదిలీ ఖర్చులను క్లెయిమ్ చేయడం మర్చిపోవడం, ఇండెక్సేషన్ నియమాలను తప్పుగా వాడటం లేదా అవసరమైన షరతులు లేకుండానే సెక్షన్ 54బి కింద మినహాయింపులు కోరడం వంటి తప్పులు చేస్తుంటారు. ఇలాంటి నిర్లక్ష్యం వల్ల ఐటీ శాఖ నుండి నోటీసులు వస్తాయి. ఈ ఇబ్బందులను నివారించడానికి ఉత్తమ మార్గం ఏమిటంటే భూమి కొనుగోలు లేదా అమ్మకం పత్రాలు (సేల్ డీడ్లు), ప్రభుత్వ రెవెన్యూ రికార్డులు, సాగు రుజువులు, అభివృద్ధి ఖర్చుల బిల్లులను సురక్షితంగా ఉంచుకోవడం. భవిష్యత్తులో పరిశీలన (Scrutiny) జరిగితే మీ వాదనను నిరూపించడానికి ఈ పత్రాలు ఎంతగానో సహాయపడతాయి.
Sign in with Google