యూపీఐ వాడుతున్నారా? ఈ చిన్న తప్పు చేస్తే మీ బ్యాంక్ ఖాతా ఖాళీ అవ్వడం ఖాయం!

నేటి డిజిటల్ యుగంలో యూపీఐ (UPI) లావాదేవీలు మన దైనందిన జీవితంలో భాగమైపోయాయి. అయితే, ఈ ఎదుగుదలను ఆసరాగా చేసుకుని సైబర్ కేటుగాళ్లు అమాయక ప్రజలను బురిడీ కొట్టిస్తున్నారు. సాంకేతికతలోని లోపాల కంటే కూడా, మన నమ్మకాన్ని దెబ్బతీసే 'సైకలాజికల్ ట్రిక్స్' ద్వారా వీరు డబ్బులు కాజేస్తున్నారు. మీ కష్టార్జితం భద్రంగా ఉండాలంటే, ఇలాంటి మోసపూరిత పద్ధతులపై అవగాహన పెంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. గుర్తుతెలియని వ్యక్తులు పంపే లింకులు లేదా అనుమానాస్పద ఫోన్ కాల్స్ విషయంలో ఎప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

ప్రస్తుతం మార్కెట్‌లో 'క్యూఆర్ కోడ్' (QR Code) స్కామ్‌లు విపరీతంగా పెరిగిపోయాయి. బహుమతులు గెలుచుకున్నారంటూ లేదా క్యాష్ బ్యాక్ వస్తుందంటూ నమ్మించి మీకు ఒక కోడ్‌ను పంపిస్తారు. దాన్ని స్కాన్ చేస్తే మీ అకౌంట్‌లోకి డబ్బులు రావు సదా, మీ ఖాతాలో ఉన్నవి కాస్తా ఖాళీ అవుతాయి. గుర్తుంచుకోండి, డబ్బులు తీసుకోవడానికి (Receive) ఎప్పుడూ మీ సీక్రెట్ పిన్ (PIN) ఎంటర్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ చిన్న విషయం పట్ల అవగాహన ఉంటే చాలు, మీరు ఆర్థికంగా నష్టపోకుండా జాగ్రత్త పడవచ్చు.

యూపీఐ స్కామ్‌లు, డిజిటల్ మోసాలను గుర్తించడం ఎలా?

సైబర్ నేరగాళ్లు బ్యాంక్ అధికారులమని చెప్పి ఫోన్ చేసి మనల్ని సులభంగా నమ్మిస్తుంటారు. టెక్నికల్ సాయం పేరుతో ఎనీడెస్క్ (AnyDesk) వంటి స్క్రీన్ షేరింగ్ యాప్‌లను డౌన్‌లోడ్ చేయమని అడుగుతారు. ఈ యాప్‌ల ద్వారా మీ మొబైల్ స్క్రీన్‌ను వారు చూస్తూ మీ బ్యాంకింగ్ పాస్‌వర్డ్‌లను దొంగిలిస్తారు. అందుకే, ఆర్థిక లావాదేవీలు చేసే సమయంలో అపరిచితులతో ఎప్పుడూ మీ స్క్రీన్‌ను షేర్ చేయకండి.

మోసం చేసే పద్ధతి	ఎలా గుర్తించాలి?
క్యూఆర్ కోడ్ మోసం	డబ్బులు తీసుకోవడానికి పిన్ (PIN) అడగడం
స్క్రీన్ షేరింగ్	ఎనీడెస్క్ వంటి యాప్‌లను డౌన్‌లోడ్ చేయమనడం
ఫేక్ కేవైసీ (KYC)	ఎస్ఎంఎస్ లేదా కాల్స్ ద్వారా అత్యవసరమని బెదిరించడం

సురక్షితమైన యూపీఐ లావాదేవీల కోసం జాగ్రత్తలు

పేమెంట్ చేసే ముందు అవతలి వ్యక్తి లేదా సంస్థ పేరును సరిచూసుకోవడం మర్చిపోవద్దు. చాలా యూపీఐ యాప్‌లు వెరిఫైడ్ మర్చంట్ పేరును చూపిస్తాయి. మెసేజ్‌లలో వచ్చే అనుమానాస్పద లింకులను అస్సలు క్లిక్ చేయకండి. మీ బ్యాంక్ అకౌంట్‌కు రోజువారీ లావాదేవీల పరిమితిని (Daily Transaction Limits) సెట్ చేసుకోవడం వల్ల రిస్క్ తగ్గుతుంది. అలాగే, మీ పేమెంట్ యాప్‌లను ఎప్పటికప్పుడు అప్‌డేట్ చేస్తూ ఉండటం వల్ల కొత్త సెక్యూరిటీ ఫీచర్లు మీకు అందుబాటులో ఉంటాయి.

ఒకవేళ మీరు మోసపోయినట్లు గుర్తిస్తే, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే '1930' హెల్ప్‌లైన్ నంబర్‌కు కాల్ చేయండి. అలాగే నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదు నమోదు చేయండి. వెంటనే మీ బ్యాంకుకు సమాచారం అందిస్తే ఆ లావాదేవీని నిలిపివేసే (Freeze) అవకాశం ఉంటుంది. ఇలాంటి ఘటనలపై ఫిర్యాదు చేయడం వల్ల నేరగాళ్లను పట్టుకోవడంలో అధికారులకు సహాయపడటమే కాకుండా, ఇతరులు మోసపోకుండా కాపాడవచ్చు. అప్రమత్తంగా ఉండటమే సైబర్ నేరాల నుంచి మనల్ని మనం కాపాడుకునే ఏకైక మార్గం.