UPI ఛార్జీలతో భారత్ మళ్లీ క్యాష్ వైపు మళ్లుతుందా.. అసలు ఏం మారబోతోంది.. నిపుణులు ఏమంటున్నారు..

UPI Charges: భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల విప్లవానికి యూపీఐ (Unified Payments Interface) కీలకంగా మారింది. టీ దుకాణం నుంచి షాపింగ్ మాల్ వరకు, కూరగాయల బండి నుంచి ఆన్‌లైన్ కొనుగోళ్ల వరకు ప్రతి చోటా యూపీఐ చెల్లింపులు సాధారణమయ్యాయి.

ఇలాంటి సమయంలో అక్టోబర్ 15, 2026 నుంచి రూ.2 వేల కంటే ఎక్కువ విలువైన కొన్ని వ్యాపార యూపీఐ చెల్లింపులపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) అమల్లోకి రానుండటం చర్చకు దారితీసింది. దీంతో యూపీఐ వినియోగం తగ్గి ప్రజలు మళ్లీ నగదు వైపు మళ్లే అవకాశం ఉందా అనే ప్రశ్న తెరపైకి వచ్చింది. అయితే కొత్త నిబంధనలను పూర్తిగా పరిశీలిస్తే పరిస్థితి అంత సులభంగా ఒకే దిశలో వెళ్లేలా కనిపించడం లేదు.

ముందుగా అసలు మార్పు ఏమిటో తెలుసుకోవాలి. అక్టోబర్ 15 నుంచి రూ.2,000 దాటిన అర్హత కలిగిన Person-to-Merchant (P2M) యూపీఐ చెల్లింపులపై 0.4 శాతం MDR విధిస్తారు. ఒక్కో లావాదేవీకి గరిష్ఠంగా రూ.300 మాత్రమే వసూలు చేయవచ్చు. అంటే రూ.5,000 చెల్లింపుపై MDR రూ.20, రూ.10,000పై రూ.40, రూ.50,000పై రూ.200 అవుతుంది. రూ.75,000 దాటిన లావాదేవీలకు కూడా గరిష్ఠ MDR రూ.300గానే ఉంటుంది.

అయితే సాధారణ వినియోగదారుడికి అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఈ MDRను కస్టమర్ నుంచి ప్రత్యేకంగా వసూలు చేయడానికి అనుమతి లేదు. వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి చేసే UPI బదిలీలు కూడా ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి. రూ.2,000 వరకు ఉన్న P2M చెల్లింపులపై కూడా ఈ MDR ఉండదు. అందువల్ల ప్రతిరోజూ చిన్న మొత్తాల్లో UPI ఉపయోగించే కోట్లాది మందికి తక్షణంగా పెద్ద మార్పు కనిపించకపోవచ్చు.

అసలు ఆందోళన ఎక్కడ ఉంది అంటే వ్యాపారుల దగ్గర. ఇప్పటివరకు UPI ద్వారా చెల్లింపులు స్వీకరించడం వ్యాపారులకు ప్రత్యక్ష MDR లేకుండా కొనసాగింది. ఇప్పుడు పెద్ద విలువైన లావాదేవీలపై వ్యాపారి చెల్లింపు వ్యవస్థలో భాగంగా MDR భరించాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా తక్కువ మార్జిన్‌తో పనిచేసే రిటైలర్లకు ఇది అదనపు ఖర్చుగా మారవచ్చని రిటైల్ సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. Reuters నివేదిక ప్రకారం.. Retailers Association of India వంటి సంస్థలు ఈ ఖర్చు కారణంగా కొంతమంది వ్యాపారులు నగదు చెల్లింపుల వైపు మొగ్గుచూపే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నాయి. అయితే ఇది ఒక ఆందోళన లేదా అంచనా మాత్రమే. వాస్తవంగా ఎంతమంది వ్యాపారులు నగదుకు మారతారో ప్రస్తుతం చెప్పలేం.

Also Read

UPI ద్వారా షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు కొంటే బాదుడేనా.. ప్రతి రూ. లక్షకు MDR రేటు ఎంతో తెలుసుకోండి..

ఇక్కడ భారతదేశం UPIపై ఎంతగా ఆధారపడుతోందో గమనించాలి. NPCI గణాంకాల ప్రకారం 2026 ఆగస్టులో UPI ద్వారా 24,508.96 మిలియన్ అంటే సుమారు 24.51 బిలియన్ లావాదేవీలు జరిగాయి. వాటి మొత్తం విలువ రూ.29.82 లక్షల కోట్లు. జూలైతో పోలిస్తే లావాదేవీల సంఖ్య పెరిగింది. అంటే UPI వినియోగం కొత్త రికార్డు స్థాయికి చేరుతున్న సమయంలోనే MDR విధానం వస్తోంది.

అందుకే 'UPI ఛార్జీలు వచ్చాయి కాబట్టి భారత్ మొత్తం క్యాష్‌కు తిరిగి వెళ్తుంది' అని చెప్పడం ప్రస్తుతం ఆధారాలతో నిర్ధారించలేని విషయం. ఒకవైపు పెద్ద వ్యాపార చెల్లింపులపై అదనపు ఖర్చు ఉంటుంది. మరోవైపు చిన్న చెల్లింపులు, P2P బదిలీలు ఉచితంగానే ఉంటాయి. అంతేకాదు, చిన్న QR వ్యాపారులకు కూడా కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నాయి. ఈ నిర్మాణం వల్ల రోజువారీ చిన్న లావాదేవీల్లో UPI వినియోగానికి ప్రోత్సాహం కొనసాగించే ప్రయత్నం కనిపిస్తోంది.

మరో ముఖ్యమైన అంశం UPI వ్యవస్థ నిర్వహణ ఖర్చును చెప్పుకోవచ్చు. బ్యాంకులు, పేమెంట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు, ఫిన్‌టెక్ సంస్థలు, యాప్‌లు, సాంకేతిక మౌలిక సదుపాయాలు, సైబర్ సెక్యూరిటీ, మోసాల నియంత్రణ వంటి వాటికి నిరంతర పెట్టుబడులు అవసరం. 2020లో MDR తొలగించిన తర్వాత UPI వేగంగా విస్తరించింది. ఇప్పుడు లావాదేవీల పరిమాణం భారీగా పెరిగిన నేపథ్యంలో వ్యవస్థకు స్థిరమైన ఆదాయ మార్గం అవసరమనే వాదన ఉంది. కొత్త MDR ద్వారా వచ్చే ఆదాయం చెల్లింపు వ్యవస్థలోని వివిధ భాగస్వాముల మధ్య పంచబడుతుంది. ఇది నేరుగా ప్రభుత్వానికి పన్ను రూపంలో వెళ్లే మొత్తం కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

అదే సమయంలో ప్రత్యేక రంగాలకు సాధారణ 0.4 శాతం రేటు కాకుండా ప్రత్యేక MDR విధానం ఉంది. రైల్వేలు, ఇంధనం, టెలికాం, బీమా వంటి కొన్ని కేటగిరీల్లో రూ.2,000కు మించిన అర్హత కలిగిన చెల్లింపులకు ఒక్కో లావాదేవీకి రూ.5 ఫ్లాట్ MDRగా ఉంటుంది. క్యాపిటల్ మార్కెట్‌కు సంబంధించిన కొన్ని చెల్లింపులకు 0.02 శాతం, గరిష్ఠంగా రూ.300 రేటు ఉంటుంది. దీంతో అన్ని పెద్ద UPI చెల్లింపులపై ఒకే రేటు వర్తిస్తుందని భావించడం సరికాదు.

ఇక నగదు వైపు తిరిగే అవకాశం పూర్తిగా లేదని కూడా చెప్పలేం. ఒక వ్యాపారి UPI MDRను తనకు భరించాల్సిన ఖర్చుగా భావిస్తే.. నగదు చెల్లింపులను ప్రోత్సహించే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా తక్కువ లాభ మార్జిన్ ఉన్న వ్యాపారాల్లో ఇది కనిపించే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. అయితే నగదుకు కూడా ఖర్చులే ఉన్నాయి. నగదు నిర్వహణ, చిల్లర, భద్రత, బ్యాంకులో జమ చేయడం, లెక్కల నిర్వహణ వంటి అంశాలు వ్యాపారులకు అదనపు భారాన్ని కలిగిస్తాయి. డిజిటల్ చెల్లింపులు అందించే వేగం, లావాదేవీ రికార్డు, అకౌంటింగ్ సౌలభ్యం వంటి ప్రయోజనాలు కూడా వ్యాపారులను UPIలో కొనసాగించవచ్చు.

అందువల్ల అక్టోబర్ 15 తర్వాత అసలు ప్రభావం ఎలా ఉంటుందనేది గమనించాల్సిన విషయం. ముఖ్యంగా వ్యాపారులు ఈ ఖర్చును ఎలా నిర్వహిస్తారు, వినియోగదారుల ప్రవర్తనలో మార్పు ఎంత ఉంటుంది, UPI లావాదేవీల సంఖ్య మరియు విలువలో ఎలాంటి మార్పు వస్తుంది, నగదు ఉపసంహరణలు పెరుగుతాయా వంటి డేటా కొన్ని నెలల తర్వాతే స్పష్టమైన చిత్రం ఇస్తుంది.

మొత్తంగా చూస్తే కొత్త MDR విధానం UPIకి 'ముగింపు' కాదు; అదే సమయంలో ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదని చెప్పడం కూడా సరైంది కాదు. భారత డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థ ఒక కొత్త దశలోకి వెళ్తోంది. వినియోగదారులకు UPI ఉచితంగా ఉండే అంశాన్ని కొనసాగిస్తూనే, పెద్ద వ్యాపార లావాదేవీల ద్వారా చెల్లింపు వ్యవస్థకు ఆదాయ మార్గాన్ని కల్పించే ప్రయత్నం జరుగుతోంది. ఈ మార్పు చివరికి డిజిటల్ చెల్లింపులపై ఎంత ప్రభావం చూపుతుందో నిర్ణయించేది అక్టోబర్ 15 తర్వాతి వాస్తవ లావాదేవీ డేటానే అని చెప్పవచ్చు.