తీసుకోని అప్పుకు నోటీసులు.. పడిపోయిన క్రెడిట్ స్కోర్! మీ CIBIL రిపోర్ట్‌లో ఈ తప్పులు ఉన్నాయా?

ఈ రోజుల్లో హోమ్ లోన్, పర్సనల్ లోన్ లేదా క్రెడిట్ కార్డ్ కావాలన్నా బ్యాంకులు చూసే మొదటి విషయం.. మన క్రెడిట్ స్కోర్ (credit score). మూడు అంకెల ఈ నంబర్ బాగుంటేనే లోన్ ఈజీగా వస్తుంది, వడ్డీ రేట్లు కూడా తగ్గుతాయి. బ్యాంకులు, NBFCలు మనం కట్టే ఈఎంఐలు, క్రెడిట్ కార్డ్ బిల్లుల డేటాను క్రెడిట్ బ్యూరోలకు (ముఖ్యంగా CIBIL) పంపిస్తాయి. అయితే ఈ డేటా పంపే ప్రాసెస్‌లో ఒక్కోసారి ఘోరమైన తప్పులు జరుగుతుంటాయి. మీరు అస్సలు తీసుకోని అప్పులు మీ పేరు మీద ఉన్నట్లు రిపోర్ట్‌లో చూపిస్తుంటాయి. దీనివల్ల చాలా మంది నిజాయితీ గల కస్టమర్ల స్కోర్ దారుణంగా పడిపోతోంది.

ఫేక్ లోన్లు.. అమాయకుల ఇబ్బందులు

ఇటీవల సోషల్ మీడియా వేదికలైన రెడ్డిట్, లింక్డ్‌ఇన్‌లలో కొంతమంది ఇన్వెస్టర్లు తమకు ఎదురైన షాకింగ్ అనుభవాలను పంచుకున్నారు. ఒక వ్యక్తి తన బిడ్డను పైచదువుల కోసం విదేశాలకు పంపేందుకు లోన్ కోసం ట్రై చేస్తుంటే, SBI క్రెడిట్ కార్డ్‌పై రూ.6,600 బకాయి ఉందంటూ అతని స్కోర్ తగ్గించేశారు. తీరా చూస్తే ఆ కార్డ్ నంబర్ అసలు అతనిదే కాదు!

మరో కేసులో అన్మోల్ గుప్తా అనే వ్యక్తి.. తాను ఎప్పుడూ వినని ఒక ఫైనాన్స్ కంపెనీ నుంచి రూ. 20,000 లోన్ తీసుకున్నట్లు, అది కాస్తా వడ్డీలతో కలిపి రూ. 1.07 లక్షల బాకీ ఉన్నట్లు CIBIL రిపోర్ట్‌లో చూపించింది. దీంతో అతని స్కోర్ 600 కి పడిపోయింది. ఇలాంటి ఫేక్ లోన్లు, తప్పుడు అడ్రస్‌లు, పాత డేటా వల్ల ఎంతోమంది లోన్లు రాక ఇబ్బంది పడుతున్నారు.

CIBIL రిపోర్ట్‌లోని తప్పులను సరిచేసుకోవడం ఎలా?

మీరు కూడా ఇలాంటి సమస్యతో బాధపడుతుంటే, కంగారు పడకుండా ఈ క్రింది 5 సులువైన స్టెప్స్ ఫాలో అయి మీ క్రెడిట్ స్కోర్ (credit score) ని కాపాడుకోండి.

• స్టెప్ 1: రిపోర్ట్‌ను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించండి ముందుగా CIBIL అధికారిక వెబ్‌సైట్ నుంచి మీ క్రెడిట్ రిపోర్ట్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేసుకోండి. అందులో మీ పేరు, పాన్ నంబర్, అడ్రస్, యాక్టివ్‌గా ఉన్న లోన్ అకౌంట్లు అన్నీ కరెక్ట్‌గా ఉన్నాయో లేదో చెక్ చేయండి. మీకు తెలియని లోన్లు ఏవైనా ఉంటే వాటిని మార్క్ చేసుకోండి. దానికి సంబంధించిన బ్యాంక్ స్టేట్‌మెంట్లను రెడీగా పెట్టుకోండి.
• స్టెప్ 2: ఆన్‌లైన్‌లో డిస్ప్యూట్ (Dispute) రైజ్ చేయండి తప్పులను సరిచేయడానికి సిబిల్ పోర్టల్‌ (myCIBIL) లో లాగిన్ అవ్వండి. అక్కడ ఉన్న 'Dispute Center' కి వెళ్లి తప్పుడు ఎంట్రీలను సెలెక్ట్ చేసుకోండి. మీ దగ్గరున్న ఆధారాలను (Identity proofs/Bank statements) అప్‌లోడ్ చేసి కంప్లైంట్ సబ్మిట్ చేయండి. సాధారణంగా 30 నుంచి 45 రోజుల్లోగా బ్యాంకులు ఈ సమస్యను వెరిఫై చేసి క్లియర్ చేయాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ ఆన్‌లైన్ కుదరకపోతే ముంబైలోని ట్రాన్స్ యూనియన్ సిబిల్ ఆఫీస్‌కు స్పీడ్ పోస్ట్ ద్వారా కూడా కంప్లైంట్ పంపవచ్చు.
• స్టెప్ 3: నోడల్ ఆఫీసర్ లేదా RBI అంబుడ్స్‌మన్‌ను ఆశ్రయించండి ఒకవేళ మీరు కంప్లైంట్ ఇచ్చినా 30 రోజుల్లోగా ఎలాంటి రెస్పాన్స్ రాకపోతే, సదరు బ్యాంక్ లేదా ఫైనాన్స్ కంపెనీకి చెందిన నోడల్ ఆఫీసర్‌కు ఫిర్యాదు చేయండి. 45 రోజులు దాటినా మీ సమస్య పరిష్కారం కాకుంటే, నేరుగా ఆర్‌బీఐ (RBI) ఇంటిగ్రేటెడ్ అంబుడ్స్‌మన్ స్కీమ్ పోర్టల్‌లో ఆన్‌లైన్ ద్వారా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
• స్టెప్ 4: కన్స్యూమర్ కోర్టుకు వెళ్లవచ్చు ఫైనాన్స్ సంస్థలు మీ తప్పు లేకపోయినా నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించి, రికార్డులు సరిచేయకపోతే క్రెడిట్ ఇన్ఫర్మేషన్ కంపెనీల చట్టం 2005 ప్రకారం మీరు స్టేట్ కన్స్యూమర్ కోర్టును లేదా సివిల్ కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు. దీనివల్ల మీకు జరిగిన ఆర్థిక నష్టానికి నష్టపరిహారం కూడా పొందే అవకాశం ఉంటుంది.
• స్టెప్ 5: సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయండి ఎవరైనా మీ పాన్ కార్డ్ డేటాను దొంగిలించి (Identity Theft) తప్పుడు లోన్లు తీసుకున్నట్లు మీకు అనిపిస్తే, ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే సైబర్ క్రైమ్ పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయండి. ఆ కంప్లైంట్ కాపీని మీ బ్యాంకులు, ఇన్వెస్టర్ అకౌంట్లకు లింక్ చేయడం ద్వారా భవిష్యత్తులో మరిన్ని మోసాలు జరగకుండా ఆపవచ్చు.