రూ.30 వేలు, రూ.40 వేలు, రూ.50 వేలు జీతం.. 5 ఏళ్లకు ఎంత గ్రాట్యుటీ వస్తుందో తెలుసా..

Gratuity After 5 Years: భారతీయ ఉద్యోగులకు ఉద్యోగ విరమణ వేళ లేదా ఉద్యోగం మారే సమయంలో లభించే అత్యంత కీలకమైన ఆర్థిక భద్రతా నిధి గ్రాట్యుటీ. ఒక సంస్థకు ఉద్యోగి సుదీర్ఘకాలం పాటు అందించిన సేవలకు గుర్తింపుగా యజమాని చెల్లించే ఈ ఏకకాల నికర మొత్తంపై కేంద్ర కార్మిక శాఖ, లేబర్ కోడ్ సవరించిన మార్గదర్శకాలతో స్పష్టత లభించింది.

ఉద్యోగుల పొదుపును పెంచడంలోనూ, భవిష్యత్తు అవసరాలకు నిలకడైన ఆర్థిక మద్దతు ఇవ్వడంలోనూ గ్రాట్యుటీ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. చివరిగా పొందిన మూల వేతనం, కరువు భత్యం (DA), పనిచేసిన మొత్తం సేవా సంవత్సరాల ప్రాతిపదికన ఈ గ్రాట్యుటీ మొత్తాన్ని లెక్కిస్తారు.

సాధారణ ప్రైవేట్ లేదా ప్రభుత్వ రంగ ఉద్యోగి ఒకే సంస్థలో వరుసగా 5 సంవత్సరాల నిరంతర సర్వీసును పూర్తి చేస్తేనే గ్రాట్యుటీ చట్టం కింద ఈ ఆర్థిక ప్రయోజనానికి అర్హత సాధిస్తారు. గ్రాట్యుటీ మొత్తాన్ని లెక్కించడానికి ఉద్యోగి చివరిగా తీసుకున్న మూల వేతనం, డిఏను కలిపి, దానికి ప్రతి సేవా సంవత్సరానికి 15 రోజుల చొప్పున గుణించి, ఆదివారాలు మినహాయించిన నెలవారీ సగటు పనిదినాలైన 26తో భాగిస్తారు.

ఈ ప్రామాణిక ఫార్ములా ఆధారంగా గణించినప్పుడు, 5 సంవత్సరాల అర్హత గల నిరంతర సర్వీసు పూర్తి చేసుకుని రూ. 30,000 నెలసరి ప్రాథమిక వేతనం పొందే ఉద్యోగికి సుమారు రూ. 86,538 గ్రాట్యుటీగా అందుతుంది. అదే విధంగా నెలసరి జీతం రూ. 40,000 ఉన్న ఉద్యోగికి రూ. 1,15,385 అంచనా మొత్తం చెల్లిస్తుండగా, రూ. 50,000 ప్రాథమిక వేతనం కలిగిన ఉద్యోగి 5 ఏళ్ల సేవలకు గాను రూ. 1,44,231 పొందవచ్చు.

(గమనిక: ఒకవేళ రూ. 50,000 జీతం పొందే ఉద్యోగి 10 ఏళ్ల సర్వీస్ పూర్తి చేస్తే, ఈ మొత్తం రూ. 2,88,462 అవుతుంది).

ఉద్యోగి అర్హత సాధించి సేవలను ముగించిన నాటి నుంచి యజమాని 30 రోజులలోపు గ్రాట్యుటీ మొత్తాన్ని లెక్కించి చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ నిర్ణీత 30 రోజుల గడువు దాటి యజమాని చెల్లింపుల్లో జాప్యం చేస్తే, ఆ ఆలస్యమైన కాలానికి చట్ట ప్రకారం నిర్ణయించిన సాధారణ వడ్డీ రేటును సైతం కలిపి ఉద్యోగికి చెల్లించాల్సి ఉంటుందని నిబంధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. నిబంధనల ప్రకారం చెల్లింపులు అందకపోతే ఉద్యోగులు సంబంధిత లేబర్ కమిషనర్ లేదా కంట్రోలింగ్ అథారిటీని ఆశ్రయించి తమ హక్కులను పొందవచ్చు.

కాగా, కొత్తగా అమల్లోకి వచ్చిన 'కోడ్ ఆన్ సోషల్ సెక్యూరిటీ' నిబంధనలు నిర్ణీత కాలపరిమితి గల ఒప్పంద (Fixed-term Contract) ఉద్యోగులకు భారీ ఊరటనిచ్చాయి. ఈ చట్టంలోని సెక్షన్ 53 ప్రకారం కాంట్రాక్ట్ ఉద్యోగులు గ్రాట్యుటీ పొందేందుకు 5 ఏళ్ల సుదీర్ఘ సర్వీసు పూర్తి చేయాల్సిన అవసరం లేదు. కేవలం ఒక సంవత్సరం సర్వీసు పూర్తి చేసిన తర్వాత కాంట్రాక్ట్ ముగిసినా, వారి సేవా కాలానికి అనుగుణంగా ప్రొపోర్షనేట్ (అనుపాత) ప్రాతిపదికన గ్రాట్యుటీ పొందేందుకు అర్హత సాధిస్తారని కేంద్ర కార్మిక మరియు ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది.