రూ.100, రూ.200 నోట్లను ఇళ్లలో దాచుకుంటున్న ప్రజలు.. అసలు కారణం ఏమిటి?..

భారతదేశంలో డిజిటల్ విప్లవం మునుపెన్నడూ లేనంత వేగంగా దూసుకుపోతోంది. పట్టణాల నుండి మారుమూల గ్రామాల వరకు టీ కొట్టు, కిరాణా దుకాణం, కూరగాయల బండ్ల దగ్గర కూడా యూపీఐ (UPI) క్యూఆర్ కోడ్‌లు దర్శనమిస్తున్నాయి. ఇలాంటి సాంకేతిక యుగంలో కూడా, ప్రజలు గతంలో కంటే ఎక్కువగా రూ. 100, రూ. 200 వంటి చిన్న కరెన్సీ నోట్లను ఇళ్లలో దాచుకోవడానికి ఆసక్తి చూపించడం ఒక విభిన్నమైన, అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచే సామాజిక-ఆర్థిక ధోరణిగా మారింది. దేశవ్యాప్తంగా నగదు రహిత లావాదేవీలు జోరుగా సాగుతున్నప్పటికీ, సమాంతరంగా చిన్న నోట్లకు అకస్మాత్తుగా డిమాండ్ పెరగడం వెనుక బలమైన కారణాలు ఉన్నాయి.

ఈ వినూత్న ధోరణి వెనుక ప్రధానంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెలకొన్న భౌగోళిక-రాజకీయ అనిశ్చితి కారణమని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియా ప్రాంతంలో సుదీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో వస్తున్న మార్పులు సామాన్య ప్రజల్లో కూడా ఒక రకమైన అప్రమత్తతను, ముందస్తు జాగ్రత్త భావనను రేకెత్తించాయి. డిజిటల్ వ్యవస్థలు ఎంత వేగంగా, సౌకర్యవంతంగా పనిచేస్తున్నప్పటికీ, సంక్షోభ సమయాల్లో లేదా అత్యవసర పరిస్థితుల్లో చేతిలో భౌతిక నగదు (Physical Cash) ఉండటమే పరమ రక్షణ అనే పాత నమ్మకం ప్రజల్లో మళ్లీ బలపడింది.

కరోనా మహమ్మారి తర్వాతి కాలంలో ప్రజల ఆలోచనా విధానంలో ఈ మార్పు మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. సాంకేతికతపై ఎంత ఆధారపడినప్పటికీ, కొన్నిసార్లు ఇంటర్నెట్ సేవలు అకస్మాత్తుగా నిలిచిపోవడం, బ్యాంకింగ్ సర్వర్లు డౌన్ కావడం, లేదా సైబర్ అంతరాయాలు వంటి సమస్యలు ఎదురవుతూనే ఉంటాయి. ఇటువంటి ఊహించని సమయాల్లో దైనందిన అవసరాలైన పాలు, కూరగాయలు, మందులు లేదా కిరాణా సామాగ్రి కొనడానికి ఇబ్బంది కలగకుండా ఉండేందుకు ప్రజలు ఈ చిన్న నోట్లను ప్రత్యామ్నాయ రక్షణ కవచంగా భావిస్తున్నారు. పెద్ద నోట్లతో (ఉదాహరణకు రూ.500 నోటు) పోలిస్తే రూ.100, రూ.200 నోట్లకు మార్కెట్లో చిల్లర మార్పిడి సమస్య అస్సలు ఉండదు. ఎవరికైనా సులువుగా ఇచ్చి వస్తువులను కొనుగోలు చేయవచ్చు కాబట్టి, ప్రజలు ఈ నిర్దిష్ట కరెన్సీని ఎక్కువగా తమ వద్దే ఉంచుకుంటున్నారు.

Also Read

రికార్డు స్థాయిలో నగదు ఉన్నా ATMల్లో డబ్బు ఎందుకు దొరకడం లేదు.. క్యాష్ కొరత వెనుక అసలు నిజాలివే..

అయితే, ఈ డిమాండ్ పెరగడానికి మార్కెట్లో నోట్ల కొరత ఎంతమాత్రం కారణం కాదని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI), బ్యాంకింగ్ రంగ నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. కేంద్ర బ్యాంకు వద్ద, వాణిజ్య బ్యాంకుల వద్ద ఈ చిన్న నోట్ల సరఫరా పుష్కలంగానే ఉంది. ప్రజలు తమ దైనందిన భద్రత కోసం ముందుజాగ్రత్తగా కొంత నగదును ఇంట్లోనే నిల్వ చేసుకోవడం వల్లే ఈ తాత్కాలిక డిమాండ్ కనిపిస్తోంది. దీనివల్ల ప్రజలకు బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థపై కానీ, డిజిటల్ మరియు యూపీఐ చెల్లింపులపై కానీ నమ్మకం తగ్గిందని భావించలేము. ఎందుకంటే ఆన్‌లైన్ లావాదేవీల సంఖ్య ప్రతి నెలా రికార్డు స్థాయిలోనే నమోదవుతోంది. కానీ, కేవలం ఒక అదనపు రక్షణ ఏర్పాట్లుగా మాత్రమే ప్రజలు ఈ నగదును చూస్తున్నారు.

ఆర్థిక నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. అత్యవసరాల కోసం, వారం లేదా పది రోజుల రోజువారీ ఖర్చుల కోసం కొంత నగదును ఇంట్లో ఉంచుకోవడం మంచి అలవాటే అయినప్పటికీ, అవసరానికి మించి పెద్ద మొత్తంలో డబ్బును నిల్వ చేయడం సురక్షితం కాదు. ఇంట్లో డబ్బును ముసగబెట్టడం వల్ల దానికి ఎలాంటి వడ్డీ రాకపోగా, కాలక్రమేణా ద్రవ్యోల్బణం కారణంగా ఆ డబ్బు విలువ తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా, భద్రతా పరమైన నష్టాలు కూడా ఉంటాయి. అందుకే, మిగులు ధనాన్ని ఎల్లప్పుడూ బ్యాంకు ఖాతాలలో ఉంచడం లేదా ప్రభుత్వ సురక్షిత డిజిటల్ బాండ్లు, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, మరియు మ్యూచువల్ ఫండ్స్ వంటి పెట్టుబడుల వైపు మళ్లించడం శ్రేయస్కరం. దీనివల్ల వ్యక్తిగతంగా డబ్బుకు రక్షణతో పాటు వడ్డీ రూపంలో ఆర్థిక ప్రయోజనం చేకూరుతుంది, అలాగే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో చలామణి పెరిగి దేశాభివృద్ధికి కూడా మేలు జరుగుతుంది. డిజిటల్ సౌకర్యాలను వాడుకుంటూనే, పరిమితంగా నగదును చేతిలో ఉంచుకోవడమే ప్రస్తుత కాలంలో అత్యంత సమతుల్యమైన ఆర్థిక సూత్రం.