బ్యాంక్ అకౌంట్లో మినిమం బ్యాలెన్స్‌ ఉంచడం లేదా..అయితే మీరు ఈ రూ. 19 వేల కోట్ల వసూలు కథ చదవాల్సిందే..

గత మూడు ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో భారతదేశంలోని ప్రైవేట్, ప్రభుత్వ బ్యాంకులు కస్టమర్ల నుండి కనీస బ్యాలెన్స్ నిర్వహణ రుసుముల రూపంలో సుమారు రూ. 19,000 కోట్లు వసూలు చేశాయి. ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ లోక్‌సభలో వెల్లడించిన డేటా ప్రకారం.. ప్రైవేట్ బ్యాంకులు ఈ మొత్తంలో సుమారు రూ. 11,000 కోట్లు, ప్రభుత్వ బ్యాంకులు రూ. 8,093 కోట్లు వసూలు చేశాయి.

ప్రైవేట్ బ్యాంకులలో HDFC బ్యాంక్ అత్యధిక రుసుము వసూలు చేస్తుంది. గత మూడు సంవత్సరాల్లో, HDFC బ్యాంక్ వినియోగదారుల నుండి రూ. 3,872 కోట్ల కనీస బ్యాలెన్స్ ఫీజులను వసూలు చేసింది. HDFC బ్యాంక్ తర్వాత యాక్సిస్ బ్యాంక్ అత్యధిక రుసుము వసూలు చేసే బ్యాంకుగా ఉంది. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులలో PNB (పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్) ముందు స్థానం కొనసాగిస్తోంది.

కాగా కొన్ని ప్రభుత్వ బ్యాంకులు ఇటీవల కనీస బ్యాలెన్స్ ఫీజులను రద్దు చేసాయి. దేశంలో అతిపెద్ద ప్రభుత్వ బ్యాంకు SBI (స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా), మార్చి 2020లో పొదుపు ఖాతాలపై కనీస బ్యాలెన్స్ జరిమానాను రద్దు చేసింది. దీని తరువాత PNB, కెనరా బ్యాంక్ సహా మరో తొమ్మిది ప్రభుత్వ బ్యాంకులు కూడా పొదుపు ఖాతాలపై ఫీజును తొలగించాయి. మరో రెండు బ్యాంకులు ఈ రుసుములను తగ్గించాయి లేదా క్రమబద్ధీకరించారు.

అయినా, బ్యాంకుల మొత్తం ఆదాయంలో కనీస బ్యాలెన్స్ ఫీజులు ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. గత మూడు సంవత్సరాల్లో ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు వసూలు చేసిన రూ.8,092.8 కోట్లు వారి మొత్తం ఆదాయంలో కేవలం 0.2 శాతం మాత్రమే అని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ లోక్‌సభలో స్పష్టం చేశారు. ఈ రుసుములు ప్రధానంగా బ్యాంకులు అందించే సేవల ఖర్చును కవర్ చేయడానికి వసూలు చేయబడుతున్నాయని ఆమె వివరించారు.

భారత ప్రభుత్వం ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన కింద, సుమారు 720 మిలియన్ల ప్రాథమిక పొదుపు ఖాతాలను అందిస్తుంది. ఈ ఖాతాలు జీరో-బ్యాలెన్స్ పొదుపు ఖాతాలుగా ఉండే విధంగా ఏర్పాటు చేయబడినవి. దీనివల్ల పేదలు, చిన్న డిపాజిటర్లు కూడా అర్థిక చేరికను పొందవచ్చు. ఈ విధానం ద్వారా ప్రతి ఒక్కరు బ్యాంకింగ్ సేవలను సౌకర్యవంతంగా పొందే అవకాశం కేంద్రం కల్పిస్తోంది.

క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే.. కనీస బ్యాలెన్స్ ఫీజులు భారత బ్యాంకులకు గణనీయమైన ఆదాయం ఇవ్వడమే కాక, వినియోగదారులపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపకుండా, ఆర్థిక సేవలను అందించడానికి మద్దతుగా ఉంటాయి. HDFC, యాక్సిస్, PNB వంటి బ్యాంకులు ఈ రుసుములను అధికంగా వసూలు చేయడం పాక్షికంగా ఆదాయాన్ని పెంచినప్పటికీ, ప్రభుత్వ బ్యాంకులు తీసుకున్న జాగ్రత్తల కారణంగా సాధారణ వినియోగదారులు పెద్ద ఆర్థిక భారాన్ని అనుభవించకుండా ఉంటున్నారు.