Trade deal: భారత్-అమెరికా డీల్‌లో వెనిజులా ఎందుకు కీలకం? ఇప్పుడు రష్యా ఏం చేయబోతోంది?

భారత్-అమెరికా మధ్య కుదిరిన తాజా వాణిజ్య ఒప్పందం (Trade deal) కేవలం పన్నుల తగ్గింపుకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. ఇది అంతర్జాతీయ రాజకీయాలను, ముఖ్యంగా చమురు వ్యాపారాన్ని మలుపు తిప్పేలా కనిపిస్తోంది. ఇందులో వెనిజులా దేశం ఒక 'బేరసారాల అస్త్రం' (Bargaining Chip)గా ఎలా మారిందో ఈ కథనంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

గత ఏడాది కాలంగా భారత్ నుంచి ఎగుమతి అయ్యే వస్తువులపై అమెరికా భారీగా పన్నులు విధిస్తూ వచ్చింది. కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ పన్నులు 50 శాతానికి కూడా చేరుకున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం భారత్, రష్యా నుంచి తక్కువ ధరకే క్రూడ్ ఆయిల్‌ను దిగుమతి చేసుకోవడమే. రష్యా నుంచి చమురు కొనడం వల్ల మాస్కోకు యుద్ధం చేయడానికి నిధులు అందుతున్నాయని వాషింగ్టన్ వాదించింది. ఈ నేపథ్యంలోనే భారత్ తన చమురు అవసరాల కోసం రష్యాపై ఆధారపడటం తగ్గించి అమెరికా, వెనిజులా వైపు చూడాలని ఒత్తిడి తెచ్చింది.

ఎనర్జీ సోర్సింగ్ ఎందుకు ముఖ్యం?

భారత్ తన చమురు అవసరాలలో దాదాపు 90 శాతం దిగుమతుల ద్వారానే తీర్చుకుంటుంది. ఇంత పెద్ద మొత్తంలో చమురు అవసరమైనప్పుడు, కేవలం ఒకటి రెండు దేశాలపై ఆధారపడటం ప్రమాదకరం. అమెరికా వ్యూహం ప్రకారం, భారత్ రష్యాను పక్కన పెట్టి వెనిజులా నుంచి ఆయిల్ కొనాలి. వెనిజులాలో ఉండే 'హెవీ క్రూడ్' (భారీ చమురు) రకానికి భారతీయ రిఫైనరీలు చాలా అనుకూలంగా ఉంటాయి. అందుకే ఈ ట్రేడ్ డీల్ (Trade deal) లో చమురు ఒక కీలక అంశంగా మారింది.

ట్రంప్ ప్రకటన, వెనిజులా లింక్

అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ ఒప్పందాన్ని ప్రకటిస్తూ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. భారత్ ఇకపై రష్యా నుంచి ఆయిల్ కొనబోదని.. ఆ స్థానంలో అమెరికా, వెనిజులా నుంచి దిగుమతులు చేసుకుంటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. దీనికి ప్రతిఫలంగా భారత్ పై ఉన్న 50 శాతం టారిఫ్‌ను 18 శాతానికి తగ్గిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ప్రధాని మోదీ, వెనిజులా తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలు డెల్సీ రోడ్రిగ్జ్‌తో మాట్లాడటం కూడా ఈ వ్యూహంలో భాగమేనని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి!

రష్యా ఆయిల్‌ను పక్కన పెట్టడం మాటల్లో చెప్పినంత సులభం కాదు. వెనిజులాలో చమురు నిల్వలు పుష్కలంగా ఉన్నప్పటికీ.. అక్కడ రాజకీయ అస్థిరత , ఉత్పత్తి సామర్థ్యం తక్కువగా ఉండటం వల్ల భారత్ అవసరాలను వెంటనే తీర్చడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. అలాగే భారత్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం రష్యాకు కొంత ఇబ్బందికరంగా మారే అవకాశం ఉంది. రష్యా ఇప్పటికే చైనా వంటి దేశాలకు ఎగుమతులు పెంచినప్పటికీ, భారత్ లాంటి నమ్మకమైన భాగస్వామి దూరం కావడం ఆ దేశానికి దౌత్యపరంగా, ఆర్థికంగా ఒక సవాలే. బహుశా రష్యా తన చమురు ధరలను మరింత తగ్గించి భారత్‌ను ఆకర్షించే ప్రయత్నం చేయవచ్చు లేదా తన వాణిజ్య వ్యూహాలను మార్చుకోవచ్చు.

మొత్తానికి భారత్-అమెరికా ట్రేడ్ డీల్ (Trade deal) అనేది కేవలం వ్యాపారం మాత్రమే కాదు. ఇదొక వ్యూహాత్మక అడుగు. రష్యాకు దూరంగా జరగడం వల్ల అమెరికాతో బంధం బలపడినా.. ఇంధన భద్రతను కాపాడుకోవడం భారత్‌కు ఒక సవాలుగా మిగిలిపోతుంది. రాబోయే రోజుల్లో వెనిజులా నుంచి ఆయిల్ దిగుమతులు ఎలా పెరుగుతాయో వేచి చూడాలి.