ప్రపంచ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ హబ్‌గా భారత్.. రూ. 19 వేల కోట్లతో భారీ స్కెచ్.. అగ్ర దేశాలకు దిమ్మతిరిగే షాక్..

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పు ప్రభావాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. తీవ్రమైన ఉష్ణోగ్రతలు, అసాధారణ వర్షపాతం, వరదలు, కరవులు వంటి పరిణామాలు దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై తీవ్ర ఒత్తిడిని సృష్టిస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో కార్బన్ ఆధారిత ఇంధనాల నుంచి బయటకు వచ్చి స్వచ్ఛమైన, స్థిరమైన శక్తి వనరుల వైపు మారాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇక్కడే గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ప్రాముఖ్యత మొదలవుతుంది. భారత్ దీనిని అనుకూలంగా మార్చుకుంటోంది.

భారతదేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ రంగంలో కీలక స్థానం దక్కించుకునే దిశలో శరవేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారాన్ని తగ్గించి.. స్వచ్ఛమైన శక్తి వైపు మారాల్సిన అవసరం పెరుగుతున్న ఈ సమయంలో, Green Hydrogen భారత శక్తి భవిష్యత్తుకు ఒక మార్గదర్శకంగా మారుతోంది. నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ ద్వారా 2030 నాటికి ఏటా 5 మిలియన్ టన్నుల ఉత్పత్తిని లక్ష్యంగా పెట్టుకోవడం.. భారత్ ఎంత వేగంగా ఈ రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయాలనుకుంటుందో స్పష్టంగా చూపిస్తోంది.

వాతావరణ మార్పును ఎదుర్కొనే పోరాటంలో కీలక ఆయుధం: గ్రీన్ హైడ్రోజన్ అనేది పునరుత్పాదక విద్యుత్తును ఉపయోగించి నీటిని విద్యుద్విశ్లేషణ ద్వారా విడగొట్టి ఉత్పత్తి చేసే హైడ్రోజన్. సంప్రదాయంగా తయారయ్యే బూడిద లేదా నీలి హైడ్రోజన్‌తో పోలిస్తే, ఇది దాదాపు శూన్య కార్బన్ ఉద్గారాలతో తయారవుతుంది. అందుకే ఇది వాతావరణ మార్పును ఎదుర్కొనే పోరాటంలో కీలక ఆయుధంగా భావించబడుతోంది. ఉక్కు, ఎరువులు, చమురు శుద్ధి వంటి భారీ పరిశ్రమల్లో ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న బొగ్గు, సహజ వాయువు వంటి శిలాజ ఇంధనాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఈ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉపయోగించవచ్చు.

రూ. 19,744 కోట్లతో నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్‌: భారత ప్రభుత్వం ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించేందుకు రూ. 19,744 కోట్లతో నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్‌ను ప్రారంభించింది. NTPC, అదానీ గ్రూప్, భారత్ పెట్రోలియం వంటి పెద్ద ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ సంస్థలు ఇప్పటికే పైలట్ ప్రాజెక్టులు చేపడుతున్నాయి. అదే సమయంలో స్టార్టప్‌లు, పరిశోధనా సంస్థలు ఎలక్ట్రోలైజర్లు, ఫ్యూయల్ సెల్ సాంకేతికతల్లో కొత్త ఆవిష్కరణలు చేస్తున్నాయి. ఈ ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాల లక్ష్యం, చిన్న స్థాయి పైలట్ ప్లాంట్లను పెద్ద పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి కేంద్రాలుగా మార్చడమని చెప్పవచ్చు.

ప్రపంచ క్లీన్ ఎనర్జీ సరఫరాదారుగా భారత్ : గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు విస్తృతమైనవి.ఇది విద్యుదీకరణకు కష్టమైన పరిశ్రమలను డీకార్బనైజ్ చేయడంలో సహాయపడుతుంది. ఉక్కు తయారీ, ఎరువుల ఉత్పత్తి వంటి రంగాల్లో కార్బన్ ఉద్గారాలను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. అంతేకాదు, ఇది చమురు, వాయు దిగుమతులపై భారత ఆధారాన్ని తగ్గించి శక్తి భద్రతను పెంచుతుంది. దేశీయ సాంకేతిక అభివృద్ధి, కొత్త పరిశ్రమల ఏర్పాటు, ఉద్యోగాల సృష్టి వంటి ఆర్థిక ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. భవిష్యత్తులో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఎగుమతుల ద్వారా భారత్ ప్రపంచ క్లీన్ ఎనర్జీ సరఫరాదారుగా ఎదిగే అవకాశముంది.

గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి ఖర్చులు ఎక్కువ: అయితే, ఈ మార్గంలో అనేక సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఎలక్ట్రోలైజర్ల తయారీ, నిల్వ, రవాణా కోసం అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో అభివృద్ధి కాలేదు. దేశీయంగా ఎలక్ట్రోలైజర్ల తయారీ ప్రారంభమైనప్పటికీ, దిగుమతులపై ఆధారం ఇంకా ఉంది. ఈ ఖర్చులు తగ్గాలంటే పెద్ద స్థాయిలో ఉత్పత్తి, సాంకేతిక పురోగతి, దీర్ఘకాలిక విధాన మద్దతు అవసరం. గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాల్లో పైలట్ ప్లాంట్లు, శుద్ధి కర్మాగారాలు, విద్యుత్ ప్లాంట్లు ఇప్పటికే పనిచేస్తున్నాయి. ఇవి గ్రీన్ హైడ్రోజన్ భవిష్యత్తుకు ఒక ప్రయోగశాలలాగా మారాయి. 2026 నాటికి కేంద్ర బడ్జెట్ ద్వారా మరిన్ని సబ్సిడీలు, ప్రోత్సాహకాలు ప్రకటించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇది ప్రాజెక్టుల స్కేలింగ్‌ను వేగవంతం చేయవచ్చు.

అసలు గ్రీన్ హైడ్రోజన్ అంటే ఏమిటి? పునరుత్పాదక శక్తి వనరులు..ముఖ్యంగా సౌర, వాయు శక్తిని ఉపయోగించి నీటిని ఎలక్ట్రోలిసిస్ ద్వారా విడదీయగా ఉత్పత్తి అయ్యే హైడ్రోజన్‌ను గ్రీన్ హైడ్రోజన్ అంటారు. ఈ ప్రక్రియలో కార్బన్ ఉద్గారాలు దాదాపుగా శూన్యంగా ఉంటాయి. అందుకే ఇది భవిష్యత్తు ఇంధనంగా భావించబడుతోంది. భారతదేశం ఇప్పటికే సౌర, వాయు శక్తిలో ప్రపంచంలోనే ప్రముఖ దేశాలలో ఒకటిగా ఎదిగింది. ఈ బలమైన పునరుత్పాదక శక్తి ఆధారాన్ని ఉపయోగించుకుని, గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తిలో గ్లోబల్ హబ్‌గా మారాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.నేషనల్ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మిషన్ ద్వారా 2030 నాటికి భారీ స్థాయిలో ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని నిర్మించాలనే ప్రణాళిక ఉంది.

దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గే ఛాన్స్: ప్రస్తుతం ఉక్కు, సిమెంట్, ఎరువులు, రసాయన పరిశ్రమలు వంటి రంగాలు భారీగా కార్బన్ ఉద్గారాలకు కారణమవుతున్నాయి. ఈ రంగాల్లో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వినియోగం ప్రారంభమైతే, గ్లోబల్ ఎమిషన్లలో గణనీయమైన తగ్గుదల సాధ్యమవుతుంది. ముఖ్యంగా ఉక్కు తయారీ వంటి రంగాల్లో బొగ్గుకు ప్రత్యామ్నాయంగా హైడ్రోజన్ ఉపయోగించడం ఒక విప్లవాత్మక మార్పు. భారత్ ఇప్పటికీ పెద్ద మొత్తంలో చమురు, వాయువులను దిగుమతి చేసుకుంటోంది. దీని వల్ల విదేశీ మారక ద్రవ్యంపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. దేశీయంగా గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి పెరిగితే, దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గి, దీర్ఘకాలంలో ఆర్థిక స్థిరత్వం పెరుగుతుంది.

ఎగుమతులలో టాప్ అయ్యే అవకాశం: ఇది భారత్‌కు ఒక పెద్ద ఎగుమతి అవకాశాన్ని కూడా తెరుస్తుంది. యూరప్, జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు గ్రీన్ హైడ్రోజన్‌ను భారీగా దిగుమతి చేసుకోవడానికి సిద్ధమవుతున్నాయి. తక్కువ ఖర్చుతో ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం ఉన్న భారత్, భవిష్యత్తులో గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఎగుమతుల్లో కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. ఇది కేవలం వాతావరణ లక్ష్యాలకే కాదు, ఆర్థిక వృద్ధికి కూడా తోడ్పడుతుంది.

లక్షలాది ఉద్యోగ అవకాశాలు: అలాగే ఉద్యోగాల సృష్టి కూడా ఈ ప్రణాళికలో ఒక ముఖ్యమైన అంశం. గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ఎకోసిస్టమ్ నిర్మాణం వల్ల కొత్త పరిశ్రమలు, సాంకేతికతలు, స్టార్టప్‌లు వెలుగులోకి వస్తాయి. ఎలక్ట్రోలైజర్లు తయారీ, నిల్వ సదుపాయాలు, రవాణా వ్యవస్థలు వంటి రంగాల్లో లక్షలాది ఉద్యోగాలు ఏర్పడే అవకాశముంది. ప్రపంచ వాతావరణ మార్పు పోరాటంలో భారత్ పాత్రపై తరచూ చర్చ జరుగుతుంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశంగా ఉండి కూడా, భారత్ నెట్-జీరో లక్ష్యాలను ప్రకటించడం, గ్రీన్ హైడ్రోజన్ వంటి భవిష్యత్తు ఇంధనాలపై దృష్టి పెట్టడం ద్వారా ఒక బాధ్యతాయుతమైన గ్లోబల్ ప్లేయర్‌గా నిలుస్తోంది. ఇది ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు కూడా ఒక మార్గదర్శకంగా మారవచ్చు.