అమెరికా చేతిలో వెనిజులా అధ్యక్షుడు బందీ.. రంగంలోకి డొనాల్డ్ ట్రంప్! అసలేం జరుగుతోంది?

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఒక సంచలన పరిణామం చోటుచేసుకుంది. దక్షిణ అమెరికా దేశమైన వెనిజులా(Venezuela) ఉన్నట్టుండి వార్తల్లోకి ఎక్కింది. ఆ దేశంలో ఒక్కసారిగా పరిస్థితులు మారిపోయాయి. వెనిజులా అధ్యక్షుడు నికోలస్ మదురోను అమెరికా బలగాలు అదుపులోకి తీసుకుని తమ దేశానికి తరలించాయి. ఈ ఆకస్మిక పరిణామంతో వెనిజులాలో అంతా అయ్యోమయంగా ఉంది. ఇప్పుడు అధికారం ఎవరి చేతుల్లో ఉంది? అసలు అమెరికా ప్లాన్ ఏంటి? ఈ ఇష్యూ గురించి పూర్తి వివరాలు ఇప్పుడు చూద్దాం.

అసలు ఏం జరిగింది?

వెనిజులాలో గత కొన్నేళ్లుగా తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభం, రాజకీయ అస్థిరత నెలకొన్నాయి. నికోలస్ మదురో ఒక నియంతలా పాలిస్తున్నారని, డ్రగ్స్ స్మగ్లింగ్, నార్కో టెర్రరిజం(Narco-terrorism)కు పాల్పడుతున్నారని అమెరికా చాలా కాలంగా ఆరోపిస్తోంది. ఈ క్రమంలోనే అమెరికా ప్రత్యేక దళాలు (US Special Forces) రహస్యంగా వెనిజులా రాజధాని కరాకస్‌పై దాడి చేసి మదురోను బందీగా పట్టుకున్నాయి.

తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలిగా డెల్సీ రోడ్రిగ్జ్

మదురో అరెస్ట్ తర్వాత దేశంలో పాలనాపరమైన శూన్యం ఏర్పడకుండా వెనిజులా సుప్రీంకోర్టు కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ప్రస్తుతం వైస్ ప్రెసిడెంట్‌గా ఉన్న డెల్సీ రోడ్రిగ్జ్ (Delcy Rodriguez)ను తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలిగా నియమించింది. దేశ రక్షణ, పరిపాలన బాధ్యతలు ఆమెకే అప్పగిస్తూ కోర్టు ఆదేశాలిచ్చింది. అయితే మదురో పదవికి శాశ్వతంగా దూరమైనట్లు కోర్టు ఇంకా ప్రకటించలేదు. ఒకవేళ అలా ప్రకటిస్తే 30 రోజుల్లోగా ఎన్నికలు నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది.

ట్రంప్ సంచలన వ్యాఖ్యలు: "మేమే పాలిస్తాం"

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఈ ఆపరేషన్‌ ను ధ్రువీకరించారు. మదురో ప్రస్తుతం న్యూయార్క్‌లో ఎఫ్‌బీఐ (FBI) కస్టడీలో ఉన్నారు. ట్రంప్ మాట్లాడుతూ.. "వెనిజులాలో సరైన ప్రజాస్వామ్య మార్పు వచ్చే వరకు మేమే ఆ దేశాన్ని నడిపిస్తాం" అని ప్రకటించారు. ఈ బాధ్యతను మార్కో రూబియో, పీట్ హెగ్సెత్ వంటి కీలక నేతలకు అప్పగించినట్లు ఆయన తెలిపారు. దీన్ని ట్రంప్ తనదైన శైలిలో "డాన్-రో డాక్ట్రిన్" (Don-roe Doctrine) అని పిలుచుకున్నారు.

చమురు నిల్వలే లక్ష్యమా?

వెనిజులా ప్రపంచంలోనే అత్యధిక చమురు నిల్వలు కలిగిన దేశం. ఈ ఆపరేషన్ కోసం అమెరికాకు అయ్యే ఖర్చును వెనిజులా చమురు బావుల నుంచే వసూలు చేస్తామని ట్రంప్ చెప్పడం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశమైంది. ఇది గతంలో ఇరాక్ యుద్ధం సమయంలో జరిగిన పరిణామాలను గుర్తుకు తెస్తోంది.

వెనిజులా స్పందన ఎలా ఉంది?

కొత్త తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలు డెల్సీ రోడ్రిగ్జ్ ఇది ముమ్మాటికీ "కిడ్నాప్" అని మండిపడ్డారు. మదురోను వెంటనే విడుదల చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. అటు ప్రజల్లో కొందరు ఈ మార్పు చూసి సంతోషిస్తుంటే.. మరికొందరు తమ సార్వభౌమాధికారాన్ని అమెరికా దెబ్బతీస్తోందని నిరసనలు తెలుపుతున్నారు.

ఏదేమైనా ప్రపంచంలో తరచూ ఏదో ఒక దేశం ఆర్థిక లేదా రాజకీయ సంక్షోభంలో చిక్కుకుంటోంది. ప్రస్తుతం వెనిజులాలో జరుగుతున్న ఈ పరిణామాలు కేవలం ఒక దేశ రాజకీయ మార్పు మాత్రమే కాదు, ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయాలపై (Geopolitics) తీవ్ర ప్రభావం చూపే అంశం. అమెరికా జోక్యం వల్ల వెనిజులా సంక్షోభం నుంచి బయటపడుతుందా? లేదా మరింత గందరగోళంలోకి వెళ్తుందా? అనేది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న. ముఖ్యంగా చమురు నిల్వలపై నియంత్రణ, ప్రజాస్వామ్య పునరుద్ధరణ వంటి అంశాలు రాబోయే రోజుల్లో ఎలాంటి మలుపులు తిరుగుతాయో వేచి చూడాలి.