దుబాయ్ నగరానికి ఏమైంది.. ఇక సురక్షిత స్వర్గధామం కాదా.. ఇరాన్ యుద్ధం బయటపెట్టిన సంచలన నిజాలు..
ఒక అద్భుతమైన వాగ్దానంపై నిర్మించబడిన మహానగరం దుబాయ్. ప్రజలు, మూలధనం, పెట్టుబడుల ప్రవాహం నిరంతరం లోపలికి వస్తూనే ఉంటాయనే ఏకైక అప్రకటిత నమ్మకంపై ఈ నగరం విస్తరించింది. కానీ, ఆ సందడి ఒక్కసారిగా ఆగిపోతే ఏమవుతుంది? ప్రస్తుతం దుబాయ్లో ఆస్తులున్న చాలా మంది పెట్టుబడిదారులలో మెల్లగా ఒక నిశ్శబ్ద భయం పాకుతోంది. నగరంలోని ప్రతి టవర్లో, ప్రతి బ్యాంకులో, ప్రతి బ్యాలెన్స్ షీట్లో ఈ ఆందోళన స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
ఒకప్పుడు గర్వంగా చెప్పుకున్న అపార్ట్మెంట్లు ఇప్పుడు పెట్టుబడులుగా కాకుండా, కేవలం నెలవారీ నిర్వహణ బిల్లులు భారాలుగా మారుతున్నాయి. నివాస ఆస్తుల యజమానుల కంటే దుకాణాలు, కార్యాలయాలు, హోటళ్లు వంటి వాణిజ్య ఆస్తుల యజమానులు ఈ పరిస్థితిని మరింత తీవ్రంగా ఎదుర్కొంటున్నారు. ప్రతి ఒక్కరి మనసులో మెదులుతున్న ఒకే ఒక్క ప్రశ్న.. ఈ అనిశ్చితి ఇంకెంతకాలం కొనసాగుతుంది?

పక్కనే ఉన్న అబుదాబితో పోలిస్తే Dubai ఆర్థిక వ్యవస్థ భిన్నమైనది. హార్ముజ్ జలసంధి పూర్తిగా స్తంభించిపోయినప్పటికీ, తన ప్రజల జీతాలు, సబ్సిడీలు, దిగుమతులను సుదీర్ఘకాలం భరించడానికి సరిపడా ఆర్థిక నిల్వలు, సార్వభౌమ సంపద అబుదాబి వద్ద ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా, పుష్కలమైన సూర్యరశ్మిని ఆధారంగా చేసుకుని 2050 నాటికి శిలాజ ఇంధనాల స్థానంలో హరిత హైడ్రోజన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్మించాలనే దీర్ఘకాలిక దార్శనికత దానికి ఉంది.
కానీ, దుబాయ్ పరిస్థితి అది కాదు. నెలకు సుమారు 2 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉండే ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని ఆస్తి రిజిస్ట్రేషన్లు, జెబెల్ అలీ ఫ్రీ జోన్ (JAFZA) ఆదాయాలు తగ్గినప్పటికీ దుబాయ్ ప్రస్తుతానికి మేనేజ్ చేయగలదు. కానీ, దుబాయ్ యొక్క అసలైన చముయేతర ఆర్థిక వ్యవస్థను నడిపే నాలుగు ప్రధాన కీలక శక్తి ఇంజన్లు ఇప్పుడు తీవ్రమైన ఒత్తిడిలో చిక్కుకున్నాయి.
మొదటి చోదక శక్తి అయిన స్థిరాస్తి (రియల్ ఎస్టేట్) రంగం గత ఇరవై ఏళ్లుగా అపార్ట్మెంట్ కొని, అద్దెకు ఇచ్చి, ఆపై లాభానికి అమ్ముకోవచ్చనే సూత్రంపై నడిచింది. నిరంతరం పెరిగే ధరలు, నిలకడైన అద్దె ఆదాయం అనే రెండు స్తంభాలపై నిలిచిన ఈ రంగంలో ఇప్పుడు అద్దె ఆదాయం అనే రెండో స్తంభం కూలిపోతోంది. నగరంలోకి వచ్చే వారి కంటే వెళ్ళిపోతున్న వారి సంఖ్యే ఎక్కువగా ఉంది. కంపెనీలు తమ కార్యకలాపాలను నిశ్శబ్దంగా తగ్గిస్తుండటంతో, అద్దెదారులు వెళ్ళిపోయాక కొత్త వారిని కనుక్కోవడం అసాధ్యంగా మారుతోంది.
ఇక్కడ నివసించని విదేశీయుల యాజమాన్యంలోనే ఎక్కువ ఆస్తులు ఉండటం, ఉద్యోగాలు లేక అద్దెదారులు దొరకకపోవడంతో.. అద్దె ఆదాయం రాకపోయినా యజమానులు సర్వీస్ ఛార్జీలు, నిర్వహణ రుసుములు జేబులోంచి కట్టాల్సి వస్తోంది. జీవిత పొదుపునంతా ఇక్కడి ఆస్తులపై పెట్టిన ప్రవాసులు, ఇన్వెస్టర్లు తమ డబ్బును బయటకు తీయడానికి చూస్తున్నా కొనుగోలుదారులు కరువయ్యారు. ఈ గందరగోళంలో కొందరు ఊహాగాన వ్యాపారులు నిర్మాణంలో ఉన్న అసంపూర్తి అపార్ట్మెంట్లను చౌకగా కొని లాభాలకు అమ్మాలని చూస్తున్నారు, కానీ అద్దెదారు లేదా కొనుగోలుదారు దొరకని పక్షంలో ఆస్తిని బలవంతంగా తక్కువ ధరకు అమ్ముకోవాల్సిన విపత్కర పరిస్థితి దాపురించింది.
రెండవ ప్రధాన శక్తి అయిన 'JAFZA' చుట్టూ కేంద్రీకృతమైన వాణిజ్యం, రవాణా నమూనా కూడా దెబ్బతింది. హార్ముజ్ జలసంధి ఒకవేళ రేపు తెరుచుకున్నప్పటికీ, వివాదాస్పద జలాల గుండా ప్రయాణించడం ప్రమాదకరమని భావించి అక్కడ ఉన్న 11 వేల కంపెనీలు తమ నష్టభయాన్ని పునఃసమీక్షిస్తున్నాయి. కొన్ని సంస్థలు ఇప్పటికే గల్ఫ్ వెలుపల ఉన్న ఒమన్, సౌదీ అరేబియా వంటి సురక్షిత ప్రత్యామ్నాయాల వైపు తరలిపోతున్నాయి. సరఫరా గొలుసులు (Supply Chains) ఒకసారి తరలివెళ్తే అవి తిరిగి రావడం కష్టం.
ఇక మూడవ ప్రధాన శక్తి అయిన హోటళ్లు, ఆతిథ్య రంగాన్ని పరిశీలిస్తే.. ఏటా వచ్చే 18 మిలియన్ల పర్యాటకుల కోసం నిర్మించిన 140,000కు పైగా హోటల్ గదులు ఇప్పుడు చాలా వరకు ఖాళీగా దర్శనమిస్తున్నాయి. సంఘర్షణ ముగిసినా ఈ అదనపు సామర్థ్య భారాన్ని మోయడం దుబాయ్కు పెద్ద సమస్యగా మారనుంది.
నాల్గవ కీలక శక్తి అయిన అంతర్జాతీయ సమావేశాలు, ప్రదర్శనలు, షాపింగ్ పర్యాటకం కూడా కుంటుపడింది. నెలల ముందే ప్లాన్ చేసుకునే ఈ ఈవెంట్ల నిర్వాహకులు ప్రస్తుత అనిశ్చితి వల్ల రియాద్, కౌలాలంపూర్ లేదా ఇస్తాంబుల్ వంటి సురక్షిత వేదికల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. అధిక నిర్వహణ ఖర్చుల కారణంగా మరికొన్ని రద్దవుతున్నాయి, ఇది రిటైల్ మరియు ఆతిథ్య రంగ ఉద్యోగాలను నేరుగా దెబ్బతీస్తోంది.
బ్యాంకుల విషయానికి వస్తే.. కాగితాల మీద యూఏఈ బ్యాంకులు బలంగా కనిపిస్తున్నా, భవిష్యత్తులో మునిగిపోయే రుణాల (Bad Loans) కోసం నిశ్శబ్దంగా ఎక్కువ డబ్బును పక్కన పెట్టడం ప్రారంభించాయి. రుణాలు ఇవ్వడం నిలిపివేశాయి. దుబాయ్లోని అతిపెద్ద బ్యాంకు అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారుల నుండి ఖరీదైన అత్యవసర నిధులను సమీకరించడం, సెంట్రల్ బ్యాంక్ వాషింగ్టన్ను అత్యవసర డాలర్ సదుపాయం కోసం నిశ్శబ్దంగా అడగడం వంటివి సాధారణ పరిస్థితుల్లో జరిగేవి కావు. దుబాయ్ యొక్క మొత్తం ఆర్థిక నమూనాకు ఆధారమైన ప్రధాన ఊహ-అంటే ప్రజలు, మూలధన ప్రవాహం ఎల్లప్పుడూ లోపలికి వస్తూనే ఉంటాయనే నమ్మకం.. ఈ ప్రాంతం ఒక క్రియాశీల సంఘర్షణ ప్రాంతంగా మారడంతో ఇప్పుడు శాశ్వతంగా సవాలు చేయబడింది.


Click it and Unblock the Notifications
