ఇరాన్ యుద్ధంపై ట్రంప్ కీలక ప్రకటన.. టెహ్రాన్ చర్చలకు రాకుంటే శ్మశానమే అంటూ..

ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితుల నేపథ్యంలో, హార్ముజ్ జలసంధి విషయంలో అమెరికా- ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ప్రతిష్టంభనను తొలగించేందుకు దౌత్యపరమైన ప్రయత్నాలు ముమ్మరమయ్యాయి. 2026 ప్రారంభంలో ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలు అత్యంత క్లిష్ట దశకు చేరుకున్న తరుణంలో, పాకిస్థాన్ వేదికగా మరో విడత చర్చలు జరగనున్నట్లు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించడం అంతర్జాతీయంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. బుధవారంతో ముగియనున్న తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని పొడిగించే దిశగా ఈ చర్చలు సాగనున్నాయి.

అమెరికా ప్రతినిధి బృందం సోమవారం పాకిస్థాన్‌కు చేరుకోనుంది. ఈ బృందానికి అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్‌తో పాటు కీలక నేతలు స్టీవ్ విట్కాఫ్, జారెడ్ కుష్నర్‌లు నేతృత్వం వహిస్తున్నారు. జేడీ వాన్స్ గతంలో జరిగిన తొలి విడత చర్చల్లో కూడా క్రియాశీలక పాత్ర పోషించారు. ఈ చర్చలకు సంబంధించి పాకిస్థాన్ విదేశాంగ మంత్రి ఇషాక్ దార్ కీలక సమాచారాన్ని వెల్లడించారు. ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరఘ్చీతో ఆయన ఫోన్‌లో మాట్లాడారని, ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న తీవ్రమైన విభేదాలను పరిష్కరించి, శాంతిని నెలకొల్పేందుకు పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వం వహిస్తోందని స్పష్టం చేశారు.

ఇస్లామాబాద్‌లో ఈ చర్చల కోసం భారీ భద్రతా ఏర్పాట్లు చేశారు. అమెరికాకు చెందిన ముందస్తు భద్రతా బృందాలు ఇప్పటికే చర్చలు జరగబోయే ప్రాంతానికి చేరుకున్నాయి. ప్రాంతీయ స్థిరత్వం కోసం మధ్యవర్తులు అన్ని రకాల సన్నాహాలను పూర్తి చేశారు.

రెండవ విడత చర్చల గురించి ఇరాన్ అధికారికంగా ఇంకా ధృవీకరించనప్పటికీ.. ఆ దేశ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మొహమ్మద్ బఘేర్ ఘాలిబాఫ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు సానుకూల సంకేతాలను ఇస్తున్నాయి. "దౌత్య రంగంలో వెనకడుగు వేసే ప్రసక్తే లేదని ఆయన ప్రభుత్వ టెలివిజన్ ఇంటర్వ్యూలో పేర్కొన్నారు. అయితే, అణు కార్యక్రమం, హార్ముజ్ జలసంధి నియంత్రణ వంటి అంశాలపై ఇరు పక్షాల మధ్య ఇంకా భారీ వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయని ఆయన అంగీకరించారు.

సామాన్యుడు చేతిలో చిల్లిగవ్వ ఉండదు..ఇరాన్ యుద్ధంతో ప్రపంచానికి పొంచి ఉన్నఆర్థిక ముప్పు..

మరోవైపు, ఇరాన్ ఉప విదేశాంగ మంత్రి సయీద్ ఖతిబ్జాదే అమెరికా వైఖరిపై విమర్శలు గుప్పించారు. అమెరికా తన దిగ్బంధన చర్యల ద్వారా కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని ప్రమాదంలో పడేస్తోందని ఆయన ఆరోపించారు. అమెరికా నుండి తమకు కొన్ని కొత్త ప్రతిపాదనలు అందినట్లు ఇరాన్ ధృవీకరించింది, కానీ వాటిలోని సారాంశంపై ఇంకా స్పష్టత రాలేదు.

ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి ప్రస్తుతం యుద్ధ మేఘాల మధ్య ఉంది. ఇరాన్ ఓడరేవులకు వచ్చే నౌకలపై అమెరికా దిగ్బంధనం విధించడంతో వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలు స్తంభించిపోయాయి. ఈ నేపథ్యంలో డొనాల్డ్ ట్రంప్ తనదైన శైలిలో హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. తాము అత్యంత సహేతుకమైన ప్రతిపాదనను ఇరాన్ ముందు ఉంచామని, దానికి వారు అంగీకరించకపోతే ఇరాన్ ఇంధన వ్యవస్థను, మౌలిక సదుపాయాలను (విద్యుత్ ప్లాంట్లు, వంతెనలు) పూర్తిగా ధ్వంసం చేస్తామని కఠినంగా వ్యాఖ్యానించారు.

ప్రస్తుతం రెండు ప్రధాన అంశాలు చర్చలకు ఆటంకంగా మారాయి:
1. అణు పరిమళీకరణ (Nuclear Enrichment): ఇరాన్ తన అణు సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడంపై అమెరికా తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తోంది.
2. జలసంధి నియంత్రణ: అంతర్జాతీయ జలాల్లో స్వేచ్ఛాయుత నౌకాయానం కావాలని అమెరికా కోరుతుండగా, ఆ ప్రాంతంపై తమకు సార్వభౌమాధికారం ఉందని ఇరాన్ వాదిస్తోంది.

ఈ క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో, పాకిస్థాన్‌లో జరగబోయే ఈ చర్చలు పశ్చిమాసియాలో శాంతిని నెలకొల్పుతాయా లేదా ఇరు దేశాల మధ్య యుద్ధానికి దారితీస్తాయా అన్నది వేచి చూడాలి. ఆర్థిక ఆంక్షల వల్ల Iran ఇబ్బంది పడుతుండగా, మరో యుద్ధాన్ని నివారించాలని అమెరికా అంతర్గతంగా ఒత్తిడి ఎదుర్కొంటోంది. ఈ దౌత్య ప్రయత్నం విఫలమైతే, ప్రపంచ చమురు మార్కెట్‌తో పాటు అంతర్జాతీయ భద్రతపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ యొక్క "గరిష్ట ఒత్తిడి" (Maximum Pressure) వ్యూహం ఈసారి చర్చల పట్టిక వద్ద ఏ మేరకు ఫలితాలను ఇస్తుందనేది బుధవారం నాటికి తేలనుంది.