Click it and Unblock the Notifications
ఇరాన్తో శాంతి ఒప్పందంపై ట్రంప్ సంతకం.. కానీ ఒక్క హెచ్చరికతో ప్రపంచం మళ్లీ ఆందోళనలోకి..
ఫ్రాన్స్లో జరుగుతున్న జీ7 శిఖరాగ్ర సదస్సు వేదికగా అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ఒక చారిత్రాత్మక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల మధ్య దాదాపు నాలుగు నెలలుగా సాగుతున్న యుద్ధానికి ముగింపు పలుకుతూ ఇరు దేశాల అధ్యక్షులు బుధవారం ఒక కీలక మధ్యంతర ఒప్పంద పత్రాన్ని అధికారికంగా విడుదల చేశారు. 1979 నాటి ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత అమెరికా, ఇరాన్ దేశాల అధినేతలు ఇద్దరూ నేరుగా సంతకాలు చేసిన మొట్టమొదటి చారిత్రాత్మక ఒప్పందంగా ఇది నిలిచింది.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ ఇద్దరూ ఈ 14-సూత్రాల ఒప్పంద పత్రంపై ఇంగ్లీష్, ఫార్సీ భాషల్లో డిజిటల్ సంతకాలు చేసినట్లు ఇరు దేశాల అధికారులు ధృవీకరించారు. ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయెల్ మాక్రాన్ ఇచ్చిన విందుకు ముందు.. చారిత్రాత్మక వెర్సైల్స్ ప్యాలెస్లో ట్రంప్ ఈ పత్రంపై సంతకం చేశారు. బుధవారం నుంచే ఈ ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చిందని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది.
తుది శాశ్వత సంధి కోసం ఇరుపక్షాల మధ్యవర్తులు రాబోయే 60 రోజుల పాటు చర్చలు జరిపేందుకు వీలుగా, అంతకుముందు ఏప్రిల్లో ప్రకటించిన తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణను లెబనాన్తో సహా మరో 60 రోజుల పాటు పొడిగించడం ఈ ఒప్పందంలోని ప్రధానాంశం. ఈ ఒప్పంద పత్రం ప్రకారం లెబనాన్తో సహా అన్ని రంగాలలో యుద్ధాన్ని తక్షణమే ముగించడం, వ్యూహాత్మక హార్ముజ్ జలసంధిలో "ఎటువంటి రుసుము లేకుండా" అంతర్జాతీయ సముద్ర రవాణాను పూర్తిగా పునఃпроారంభించడం, ఇరాన్ ఓడరేవులపై అమెరికా విధించిన నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయడం, ఇరాన్పై ఉన్న ఆర్థిక ఆంక్షలను రద్దు చేయడం, స్తంభింపజేసిన బిలియన్ల డాలర్ల ఇరాన్ ఆస్తులను తక్షణమే విడుదల చేయడం వంటి కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు.
అంతేకాకుండా, యుద్ధంలో దెబ్బతిన్న ఇరాన్ పునర్నిర్మాణం కోసం 300 బిలియన్ డాలర్ల ప్రత్యేక పెట్టుబడి నిధిని ఏర్పాటు చేయనున్నారు. అణ్వాయుధాలను నిర్మించబోమని దశాబ్దాలుగా చేస్తున్న వాగ్దానాన్ని ఇరాన్ ఈ ఒప్పందంలో పునరుద్ఘాటించింది. అలాగే అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ (IAEA) పర్యవేక్షణలో, తన వద్ద ఉన్న సుసంపన్నం చేసిన యురేనియం నిల్వలను అక్కడికక్కడే "డౌన్-బ్లెండింగ్" (సాంద్రత తగ్గించడం) చేయడానికి కూడా అంగీకరించింది. అయితే, ఆ నిల్వలను దేశం దాటించాలన్న ట్రంప్ డిమాండ్ను మాత్రం ఇరాన్ తిరస్కరించింది.
ఈ ఒప్పందాన్ని జీ7 దేశాల (ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, బ్రిటన్, జపాన్, ఇటలీ, కెనడా, అమెరికా) నాయకులు ఏకగ్రీవంగా స్వాగతించారు. వారు ఒక ఉమ్మడి ప్రకటన విడుదల చేస్తూ లెబనాన్లో తక్షణమే కాల్పుల విరమణ జరగాలని డిమాండ్ చేశారు. ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మద్దతుగల హిజ్బుల్లా దళాల మధ్య ఘర్షణలను తక్షణమే ఆపాలని పిలుపునిచ్చారు. కాగా, ఈ ఒప్పందంపై శుక్రవారం స్విట్జర్లాండ్లోని జెనీవా సరస్సు తీరంలో అధికారిక సంతకాల కార్యక్రమం ఉంటుందని అమెరికా పేర్కొనగా.. ఇరు దేశాల అధ్యక్షులు ఇప్పటికే సంతకాలు పూర్తి చేసినందున స్విట్జర్లాండ్లో ఎలాంటి ప్రత్యేక కార్యక్రమం ఉండబోదని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది.
ఐక్యరాజ్యసమితి అనుమతి లేకుండా అమెరికా యుద్ధానికి వెళ్లడాన్ని యూరప్ దేశాలు మొదటి నుండి వ్యతిరేకిస్తూనే ఉన్నాయి. ఈ దాడులను తట్టుకుని నిలబడటమే కాకుండా, బిలియన్ల డాలర్ల ఆంక్షల ఉపశమనాన్ని సాధించడం ద్వారా ఇరాన్ ఈ చర్చల్లో పైచేయి సాధించిందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ మతపరమైన ప్రభుత్వం ఇంకా అధికారంలోనే ఉండటం, దాని బాలిస్టిక్ క్షిపణి సామర్థ్యాలు నాశనం కాకపోవడం, హిజ్బుల్లా వంటి సంస్థలకు మద్దతు కొనసాగుతుండటమే దీనికి కారణం. ఇరాన్ క్షిపణులన్నింటినీ ధ్వంసం చేస్తానన్న తన పాత వాగ్దానాన్ని వెనక్కి తీసుకున్న ట్రంప్, ఇతర దేశాల వద్ద క్షిపణులు ఉన్నప్పుడు ఇరాన్ వద్ద లేకపోవడం "అన్యాయం" అవుతుందని వ్యాఖ్యానించడం గమనార్హం.
ఈ ఒప్పందం ద్వారా మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి నెలకొంటుందని, అంతర్జాతీయంగా చమురు ధరలు తగ్గుతాయని ఆశిస్తున్నట్లు ట్రంప్ పత్రికా సమావేశంలో తెలిపారు. అయితే, తన దూకుడు స్వభావాన్ని ప్రదర్శిస్తూనే... ఒకవేళ ఇరాన్ ఈ ఒప్పంద నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే మళ్లీ వారిపై బాంబుల వర్షం కురిపిస్తామని, ఇరాన్ అధికారులను హతమారుస్తామని ఆయన తీవ్రంగా హెచ్చరించారు. "నాకు ఆ ప్రవర్తన నచ్చకపోతే, మనం మళ్ళీ వాళ్ళ తల మధ్యలో బాంబులు వేయడం మొదలుపెడతాం" అని వ్యాఖ్యానించారు. రాబోయే రోజుల్లో చర్చలు జరపనున్న ఇరానీయులను ఆయన "తెలివైన ప్రజలు" అని కూడా అభివర్ణించారు. మరోవైపు, ఇరాన్ ప్రధాన సంధానకర్త మొహమ్మద్ బాఖేర్ ఖాలిబాఫ్ స్పందిస్తూ.. సైనిక చర్య ద్వారా సాధించాలనుకున్న దానికంటే, చర్చల ద్వారా చాలా ఎక్కువ సాధించాం" అని ప్రభుత్వ టెలివిజన్లో సంతోషం వ్యక్తం చేశారు.
ఇదే సమయంలో అమెరికా-ఇరాన్ ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ, లెబనాన్లో హిజ్బుల్లాపై కఠిన వ్యూహాలను అవలంబిస్తున్న ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహును ట్రంప్ సున్నితంగా మందలించారు. "నెతన్యాహు మంచి మనిషే, కానీ కొన్నిసార్లు కొంచెం ఉద్రేకపడతారు. హిజ్బుల్లాకు చెందిన వారు ఎవరైనా భవనంలోకి అడుగుపెట్టిన ప్రతిసారీ ఆ భవనాన్ని కూల్చివేయాల్సిన అవసరం లేదు. బిబి, మీరు కొంచెం మృదువుగా వ్యవహరించవచ్చని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు. ఈ చర్చల్లో భాగం కాని ఇజ్రాయెల్, లెబనాన్పై దాడులు చేసే హక్కు తమకు ఉందని వాదిస్తోంది. బుధవారం కూడా దక్షిణ లెబనాన్ ప్రాంతాలలో ఇజ్రాయెల్ వైమానిక, ఫిరంగి దాడులు కొనసాగించగా, హిజ్బుల్లా జరిపిన డ్రోన్ దాడుల్లో ఐదుగురు ఇజ్రాయెల్ సైనికులు గాయపడ్డారు.
ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 28న అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దేశాలు ఇరాన్పై యుద్ధాన్ని ప్రారంభించిన సంగతి తెలిసిందే. దాడుల మొదటి రోజే ఇరాన్ సర్వోన్నత నాయకుడు అయతోల్లా అలీ ఖమేనీ, ప్రధాన సైనిక కమాండర్లు హతమవడంతో ఈ ఘర్షణలు తీవ్ర ప్రాంతీయ సంక్షోభానికి దారితీశాయి. ప్రధానంగా ఇరాన్, లెబనాన్ దేశాలలో 7,000 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోగా, పది లక్షల మందికి పైగా ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు. ఈ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన ధరలు పెరిగి, ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లు ఎక్కువయ్యాయి.
అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో తీవ్ర ఆహార సంక్షోభ భయాలు రేకెత్తాయి. అయితే, తాజా అంతర్జాతీయ ఒప్పందం, హోర్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభ వార్తలతో ప్రపంచ మార్కెట్లలో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు ఒక్కసారిగా బ్యారెల్కు 80 డాలర్ల కంటే దిగువకు పడిపోయాయి. అయితే ట్రంప్ మళ్లీ హింసను ప్రేరేపిస్తామని హెచ్చరించిన తర్వాత, ధరలు స్వల్పంగా 1% మేర పుంజుకున్నాయి. రాబోయే 60 రోజుల శాంతి ప్రక్రియ మధ్యప్రాచ్య భవిష్యత్తును నిర్ణయించనుంది.
Sign in with Google