అమెరికాతో చర్చలపై ఇరాన్ సంచలన ప్రకటన.. హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద తీవ్రరూపం దాల్చిన ఉద్రిక్తతలు..
ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో అత్యంత సున్నితమైన అంశంగా ఉన్న ఇరాన్ - అగ్రరాజ్యం అమెరికాల మధ్య దీర్ఘకాలంగా రగులుతున్న ఉద్రిక్తతలు మరోసారి తీవ్రరూపం దాల్చుతున్నాయి. ఇరు దేశాల మధ్య శాంతియుత వాతావరణాన్ని నెలకొల్పే దిశగా జరుగుతున్న దౌత్యపరమైన చర్చలు ఏమాత్రం ఫలవంతం కావడం లేదని తాజా పరిణామాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇరు పక్షాల మధ్య రాజీ కుదిరేలా లేదా ఎలాంటి నూతన ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం సమీప భవిష్యత్తులో కనిపించడం లేదు.
ముఖ్యంగా అమెరికాతో జరుగుతున్న వరుస దౌత్యపరమైన చర్చల్లో ఏమాత్రం పురోగతి లేదని ఇరాన్ ప్రభుత్వం అధికారికంగా ప్రకటించడం అంతర్జాతీయ సమాజంలో తీవ్ర కలకలం రేపుతోంది. ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న తీవ్ర అపనమ్మకం, దౌత్యపరమైన ప్రతిష్టంభన కారణంగా మధ్యప్రాచ్యంలో మరోసారి అశాంతి వాతావరణం నెలకొనే ప్రమాదం పొంచి ఉందని అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఉభయ దేశాల మధ్య ఒక మధ్యంతర ఏర్పాటుకు సంబంధించి జరుగుతున్న చర్చలు ఇప్పటివరకు ఎలాంటి గణనీయమైన, ఆచరణాత్మకమైన పురోగతిని సాధించలేకపోయాయని ఇరాన్ ప్రభుత్వ ఉన్నతాధికారి ఒకరు స్పష్టం చేశారు. ఈ దైపాక్షిక వ్యవహారంలో ఇరు దేశాల వైఖరిలోనూ, పరిస్థితిలోనూ ఎలాంటి సానుకూల మార్పు రాలేదని టెహ్రాన్ వర్గాలు తేల్చిచెప్పాయి. ఇదే సమయంలో, ప్రస్తుతమున్నట్టుగా భావిస్తున్న కాల్పుల విరమణను మరింత కాలం పాటు పొడిగించే ఆలోచనను కూడా ఇరాన్ వర్గాలు పూర్తిగా తోసిపుచ్చాయి.
కీలక ఇరాన్ అధికారి వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. అసలు కాల్పుల విరమణ ప్రారంభానికి సంబంధించి ఇరాన్ పక్షాన ఎలాంటి నిర్దిష్టమైన తేదీ లేదా అధికారిక ప్రకటన ఏదీ లేదు. అసలు ప్రారంభమే లేనప్పుడు.. ఆ కాల్పుల విరమణను పొడిగించే ప్రసక్తే తలెత్తదని ఆయన కుండబద్దలు కొట్టారు. కాల్పుల విరమణను పొడిగించే విషయమై ప్రస్తుతం అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య ఎలాంటి అధికారిక లేదా అనధికారిక చర్చలు జరగడం లేదని మరో సీనియర్ ఇరాన్ అధికారి కూడా ధృవీకరించారు. ఇరాన్ చేసిన ఈ తాజా ప్రకటనలు ప్రపంచంలోనే అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటైన హార్ముజ్ జలసంధి పరిసర ప్రాంతాల్లో ఉద్రిక్తతలను అమాంతం పెంచేశాయి.
అమెరికాతో జరుగుతున్న ఈ చర్చలలో అవగాహన ఒప్పందం కూడా ఒక అత్యంత కీలక అంశంగా ప్రస్తావనకు వస్తోంది. అయితే, అమెరికా తిరిగి ఒప్పందానికి కట్టుబడి ఉండి, తన బాధ్యతలను సక్రమంగా నెరవేర్చడానికి ఒక నిర్దిష్టమైన, పటిష్టమైన గడువును విధించాలని ఇరాన్ గట్టిగా కోరుకుంటోంది. గడువు లేని హామీలను అంగీకరించే ప్రసక్తే లేదని టెహ్రాన్ స్పష్టం చేస్తోంది. ఇక్కడ ప్రధాన సమస్య ఏమిటంటే, అమెరికాను విశ్వసించడానికి ఇరాన్ ఏమాత్రం సుముఖంగా లేనట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
గతంలో జరిగిన సంఘటనలే ఈ అపనమ్మకానికి ప్రధాన కారణమని ఇరాన్ వాదిస్తోంది. గతంలో ఒక మధ్యంతర ఒప్పందంపై సంతకం చేసిన కేవలం 48 గంటల వ్యవధిలోనే అమెరికా దానిని ఉల్లంఘించిందని, ఆ తర్వాత కొన్ని రోజులకే ఆ ఒప్పందం నుండి పూర్తిగా వైదొలిగిందని ఇరాన్ తీవ్ర ఆరోపణలు చేస్తోంది. ఈ చారిత్రక చేదు అనుభవాల దృష్ట్యా, టెహ్రాన్ ఇప్పుడు అగ్రరాజ్యంతో ఏ కొత్త ఒప్పందం చేసుకునే విషయంలోనైనా అత్యంత జాగ్రత్తగా, ఆచితూచి అడుగులు వేస్తోంది.
అమెరికాతో జరుగుతున్న దౌత్య చర్చలపై ఇరాన్కు నమ్మకం ఎందుకు లేదు అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం ఇరు దేశాల మధ్య దశాబ్దాలుగా పేరుకుపోయిన అవిశ్వాసమేనని స్పష్టమవుతోంది. ఇరు పక్షాల మధ్య కనీస నమ్మకం లేకపోవడమే ప్రస్తుత ప్రతిష్టంభనకు అతిపెద్ద సమస్య అని ఇరాన్ తాజా ప్రకటనలు సూచిస్తున్నాయి. అమెరికా తన గత ఒప్పందాలను, అంతర్జాతీయ వేదికపై ఇచ్చిన హామీలను కొనసాగించకపోతే, ఇప్పుడు ఇచ్చే కొత్త హామీలను నమ్మడం తమకు ఎంతమాత్రం సులభం కాదని ఇరాన్ విదేశాంగ వర్గాలు బాహాటంగానే చెబుతున్నాయి. అందుకే, ఎన్ని దఫాలుగా చర్చలు జరిగినప్పటికీ ఇరుపక్షాల మధ్య ఎలాంటి స్పష్టమైన, ఆమోదయోగ్యమైన ఫలితాలు రావడం లేదు. కేవలం మాటలకే పరిమితమయ్యే చర్చల వల్ల ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదని, ఆచరణాత్మకమైన చర్యలు మాత్రమే నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించగలవని ఇరాన్ బలంగా విశ్వసిస్తోంది.
ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో హార్ముజ్ జలసంధి భద్రత, దాని ప్రాముఖ్యత అంతర్జాతీయ సమాజం దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ప్రపంచ పటంలో హార్ముజ్ జలసంధి అత్యంత కీలకమైన, వ్యూహాత్మకమైన వాణిజ్య సముద్ర మార్గాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిరోజూ వినియోగించే భారీ పరిమాణంలోని ముడి చమురు, సహజ వాయువు, ఇతర ఇంధన ఉత్పత్తులు ఈ సన్నని జలమార్గం గుండానే సరఫరా చేయబడతాయి. ఒకరకంగా చెప్పాలంటే ఇది ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థకు గుండెకాయ లాంటిది. అందువల్ల ఈ సున్నితమైన ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగి, నౌకా రవాణాకు ఏమాత్రం అంతరాయం ఏర్పడినా, దాని తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం కేవలం ఇరాన్ మరియు అమెరికాలకే పరిమితం కాదు.
సముద్ర మార్గంలో చమురు సరఫరా నిలిచిపోతే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముడి చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని అంటుతాయి, ద్రవ్యోల్బణం కట్టడి తప్పుతుంది, తద్వారా మొత్తం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్ర మాంద్యం లోకి నెట్టబడే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే, ఇరాన్ - అమెరికా మధ్య నెలకొన్న ఈ తాజా దౌత్యపరమైన ప్రతిష్టంభనను, హార్ముజ్ జలసంధిలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలను ప్రపంచ దేశాలన్నీ అత్యంత ఆందోళనతో నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి.


Click it and Unblock the Notifications
