భారత్ UPIని రెండు యాప్స్ ఎందుకు UPI ట్రాన్సాక్షన్‌ల 80% హ్యాండిల్ చేస్తున్నారు? దీని వల్ల ఎంత ప్రమాదమో తెలుసా?

ఇప్పుడు భారత్‌లో డిజిటల్ చెల్లింపులు మన రోజువారీ జీవితంలో సాధారణమయ్యాయి. UPI (యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్ఫేస్) దీనికి ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. అయితే, కేవలం రెండు యాప్స్ ఎక్కువ ఆధిపత్యం చూపుతున్నందున పరిశ్రమలో ఆందోళనలు మొదలయ్యాయి. ఇండియా ఫిన్‌టెక్ ఫౌండేషన్ (IFF) ప్రకారం, మొత్తం UPI ట్రాన్సాక్షన్లలో 80% కంటే ఎక్కువ ఈ రెండు యాప్స్ ద్వారా జరుగుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి వెంటనే పరిష్కరించకపోతే, డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థకు తీవ్రమైన స్తిరత్వ సమస్యలు రాకుండా ఉండవచ్చు.

UPI భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఫిన్‌టెక్ విజయాలలో ఒకటి అని గుర్తింపు పొందింది, కానీ రెండు యాప్స్ అధిక నియంత్రణ ఉంటే, ఏదైనా సాంకేతిక లోపం లేదా సైబర్ దాడి వచ్చినప్పుడు, దేశవ్యాప్తంగా ట్రాన్సాక్షన్లు నిలిచిపోవడం వాస్తవమే. IFF హెచ్చరిస్తోంది, ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థ రిజిలియెన్స్ కు హానికరం. మార్కెట్ వైవిధ్యం, ఆరోగ్యకరమైన పోటీ ఉండాలి, కేవలం కొన్ని పెద్ద కంపెనీల చేత కేంద్రీకృతం కాకుండా ఉండాలి. RBI మరియు NPCI వెంటనే ఈ సమస్యకు పరిష్కారం చూడాలని IFF సూచించింది.

NPCI డేటా ప్రకారం, సెప్టెంబర్ 2025లో 19.63 బిలియన్ UPI ట్రాన్సాక్షన్లు జరిగాయి, వాటి మొత్తం విలువ రూ. 24.9 లక్షల కోట్లకు చేరింది. కానీ, 4/5 ట్రాన్సాక్షన్లు కేవలం రెండు యాప్స్ హ్యాండిల్ చేస్తున్నాయి. చిన్న యాప్స్ (TPAPs) గమనించే అవకాశాలు చాలా తక్కువ. ఇది ఇన్నోవేషన్‌ను తగ్గిస్తూ, సిస్టమ్‌ను చేస్తోంది. ఒక ప్రధాన యాప్ డౌన్ అయితే, దేశవ్యాప్తంగా ట్రాన్సాక్షన్లు నిలిచిపోతాయి, వినియోగదారుల నమ్మకం తగ్గుతుంది, వ్యాపారాలు, బ్యాంకులు ఇబ్బందుల్లో పడతాయి.

IFF ఈ సమస్యలకు కొన్ని మార్గాలను సూచించింది. చిన్న TPAPsకు ఆర్థిక & మౌలిక సదుపాయాల మద్దతు ఇవ్వడం, పెరుగుదల కోసం అవకాశం కల్పించాలి. బ్యాంకులు, ఫిన్‌టెక్ స్టార్టప్స్, చెల్లింపు సంస్థలు మధ్య బహిరంగ ఆవిష్కరణ ప్రోత్సహించడం. ఏ యాప్ మార్కెట్ లో అధిక ఆధిపత్యం చూపకూడదు, పరిమితులు పెట్టాలి. UPI వేగంగా పెరుగుతోంది, ఇది భారత్‌ను గర్వించే టెక్నో మైలురాయి చేసింది. కానీ, వ్యవస్థ మెచ్యుర్డ్ అవ్వడం తర్వాత వృద్ధి మధ్య సమతుల్యత ముఖ్యం. అధిక కేంద్రీకరణ ప్రమాదం UPI విజయాన్ని మాయచేసే అవకాశం ఉంది. వైవిధ్యం & పోటీ ప్రోత్సహించడం వల్ల, కొత్త వినూత్న చెల్లింపు పరిష్కారాలకి కూడా అవకాశం వస్తుంది.

UPI ఆధిపత్యం భారత్‌ను గ్లోబల్ డిజిటల్ పేమెంట్స్ ముందస్తు స్థానంలో నిలిపింది. కానీ కేవలం రెండు యాప్స్‌పై ఆధారపడటం సిస్టమ్‌కు ప్రమాదాన్ని తేలుస్తుంది. నిపుణుల సూచనల ప్రకారం, పోటీ, కొత్త ఆవిష్కరణలు, స్తిరత్వంపై దృష్టి పెట్టినప్పుడే UPI నమ్మకం మరియు స్థిరత్వం కాపాడబడుతుంది.