అతిపెద్ద బడ్జెట్ స్పీచ్ మన్మోహన్ సింగ్‌దే, అతి తక్కువ వీరిదే..

ఐదు రోజుల్లో ఫిబ్రవరి 1న కేంద్ర ఆర్థికమంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ ప్రవేశ పెడుతున్నారు. ఈ బడ్జెట్ ప్రసంగాన్ని వింటూ సగటు మనిషి ఓ అంచనాకు వస్తాడు. బడ్జెట్ తొలి నాళ్లలో ప్రణాళిక అనే పదం బడ్జెట్ ప్రసంగాల్లో ఎక్కువగా ఉండేది. గత రెండు మూడు దేశాబ్దాలుగా దేశం, దేశ భద్రత అనే పదాలకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది.

1991లో ఆర్థిక సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుడుతూ ప్రవేశ పెట్టిన బడ్జెట్ సందర్భంగా మన్మోహన్ సింగ్ సుదీర్ఘ ప్రసంగం చేశారు. రెండో స్థానంలో అరుణ్ జైట్లీ ఉన్నారు. నాటి బడ్జెట్ 18,700 పదాలతో సాగింది. ఆర్థిక మంత్రులు తమ పదవీ కాలంలో ప్రవేశ పెట్టిన బడ్జెట్ సగటున యశ్వంత్ సిన్హా బడ్జెట్ 15,700 పదాలతో అతి పెద్దవిగా నిలిచాయి. యశ్వంత్ చవాన్ 9,700, మొరార్జీ దేశాయ్ 10,000 పదాలతో చిన్న బడ్జెట్ ప్రసంగాలు ఇచ్చారు. 2018-19లో నిర్మలా సీతారామన్ 11,000 పదాలతో బడ్జెట్‌ను ప్రవేశ పెట్టారు.

బడ్జెట్‌కు సంబంధించి మరిన్ని కథనాలు

తొలినాళ్లలో బడ్జెట్ ప్రజలకు సులభంగా అర్థమయ్యేలా ఉండేది. కానీ ఆ తర్వాత కాస్త కఠినం అవుతూ ప్రజలకు సులభంగా అర్థం కాకుండా మారిపోయాయి. ఇప్పటి వరకు అరుణ్ జైట్లీ, యశ్వంత్ సిన్హాల ప్రసంగాలు అత్యంత కఠినంగా ఉన్నాయట. చింతామన్ ద్వారక్‌నాథ్, మొరార్జీ దేశాయ్ బడ్జెట్ చదవడానికి సులభంగా ఉందట.