బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన మంత్రులకి జాక్ పాట్.. ఆ ఆరుగురి కథ ఇదే..

భారతదేశ కేంద్ర బడ్జెట్‌ మరికొద్దిరోజుల్లో ప్రవేశపెట్టబోతున్నారు. అయితే భారత బడ్జెట్ చరిత్ర గురించి చెప్పాలంటే ఆర్థిక మంత్రి మాత్రమే కాకుండా ప్రధానులు కూడా బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. వీరిలో కొందరు బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టే సమయంలో ప్రధానమంత్రిగా ఉండగా, మరికొందరు ఆ తర్వాత ప్రధాని అయ్యారు. వీరిలో జవహర్ లాల్ నెహ్రూ నుండి ఇందిరా గాంధీ వరకు ఉన్నారు. అయితే, ప్రధానిగా ఉంటూ బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టడం వెనుక కొన్ని కారణాలున్నాయి. వాటి గురించి తెలుసుకుందాం...

సీతారామన్ 8వ బడ్జెట్‌
ముందుగా 1 ఫిబ్రవరి 2025న సమర్పించబోయే భారత బడ్జెట్ గురించి మాట్లాడితే ఫుల్ టైం ఆర్థిక మంత్రిగా నిర్మలా సీతారామన్‌కి ఇది వరుసగా ఎనిమిదో బడ్జెట్. ఈసారి బడ్జెట్‌పై దేశంలోని సామాన్య ప్రజానీకం భారీ అంచనాలతో ఉంది. ఒకవైపు పన్ను చెల్లింపుదారులు పన్ను శ్లాబ్‌లలో మార్పులపై ఒక కన్ను వేయగా, మరోవైపు ఆర్థిక మంత్రి నుండి ఆరోగ్య సంరక్షణతో సహా అన్ని రంగాలు భారీ ప్రకటనలను ఆశిస్తున్నాయి.

జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
ప్రధానమంత్రి పదవిలో ఉన్నప్పుడు దేశ బడ్జెట్‌ను సమర్పించిన మాజీ ప్రధానమంత్రుల గురించి మాట్లాడితే ఈ లిస్టులో మొదటి పేరు భారతదేశ మొదటి ప్రధాని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ. ప్రధానమంత్రి పదవిలో ఉంటూనే 1958లో కేంద్ర బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. దీనికి కారణం కూడా చాలా ఆసక్తికరంగా మారింది. నిజానికి ఆ సమయంలో ఆర్థిక మంత్రిగా ఉన్న టీటీ కృష్ణమాచారి బడ్జెట్‌కు ముందు ముంద్రా కుంభకోణం వెలుగులోకి రావడంతో అందులో ఆయన పేరు రావడంతో ఆయన తన పదవికి రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది. ఆయన స్థానంలో నెహ్రూ ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యతలు స్వీకరించి బడ్జెట్‌ను స్వయంగా సమర్పించారు.

మొరార్జీ దేశాయ్ పేరిట ఎన్నో రికార్డులు:
బడ్జెట్‌ను సమర్పించిన దేశ ప్రధాన మంత్రుల లిస్టులలో మొరార్జీ దేశాయ్ పేరు చేరడమే కాకుండా భారతదేశంలోనే అత్యధిక కేంద్ర బడ్జెట్‌లను ప్రవేశపెట్టిన రికార్డు కూడా ఆమె సొంతం. మొరార్జీ దేశాయ్ 8 పూర్తి అండ్ 2 మధ్యంతర బడ్జెట్‌లతో కలిపి మొత్తం 10 బడ్జెట్‌లను సమర్పించారు. ఆయన ఆర్థిక మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో 1959 నుంచి 1963 వరకు వరుసగా బడ్జెట్‌ సమర్పించారు. దీనితో పాటు 1962 మధ్యంతర బడ్జెట్‌ను కూడా సమర్పించారు, ఆపై 1967 మధ్యంతర బడ్జెట్‌తో పాటు 1967, 1968, 1969 బడ్జెట్‌లను కూడా సమర్పించారు. ఆర్థిక మంత్రి తరువాత ఆమె 1977 నుండి 1979 వరకు జనతా పార్టీతో భారతదేశానికి ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్నారు.

ప్రధానమంత్రిగా ఇందిరా గాంధీ కేంద్ర బడ్జెట్‌
భారతదేశ మొదటి మహిళా ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ కూడా ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో కేంద్ర బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. నిజానికి, మొరార్జీ దేశాయ్ రాజీనామా తర్వాత, ఇందిరా గాంధీ 1969లో ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఆమె 1970-71 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. ఇలా బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టిన తొలి మహిళగా కూడా గుర్తింపు పొందారు. ఒక సంవత్సరం తరువాత, ఆమె కొత్త ఆర్థిక మంత్రిగా హోం మంత్రి యశ్వంతరావు చవాన్‌ను నియమించారు.

ప్రధానిగా రాజీవ్‌గాంధీ బడ్జెట్‌
ఇందిరాగాంధీ పెద్ద కుమారుడు రాజీవ్‌గాంధీ ప్రధానిగా ఉంటూ బడ్జెట్‌ ప్రవేశపెట్టారు. అతను బడ్జెట్‌ను సమర్పించడం వెనుక పెద్ద కారణం కూడా ఉంది. వాస్తవానికి, అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి విపి సింగ్‌ను అతని పదవి నుండి తొలగించిన తరువాత, రాజీవ్ గాంధీ దేశ ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యతలను తీసుకున్నారు. జనవరి నుండి జూలై 1987 మధ్య కొంతకాలం ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ బాధ్యతలను నిర్వహించాడు అలాగే 1987-88 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్‌ను సమర్పించాడు. ఇలా నెహ్రూ-గాంధీ కుటుంబంలో బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన మూడో వ్యక్తి.

మన్మోహన్ సింగ్
1991 నుంచి 1996 వరకు పీవీ నరసింహారావు ప్రభుత్వంలో ఆర్థిక మంత్రిగా మాజీ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్ చరిత్రాత్మక బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. 1991లో తొలిసారిగా ఆయన బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు, ఇది దేశ చరిత్రలో అత్యంత విప్లవాత్మకమైన బడ్జెట్‌గా పరిగణించబడుతుంది. ఇందులో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు సరళీకరణ, ప్రైవేటీకరణ, ప్రపంచీకరణ వాదించారు. దీని తరువాత, 2004 సంవత్సరంలో కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని యుపిఎ ప్రభుత్వం ఏర్పడిన తరువాత అతను దేశ ప్రధానమంత్రి అయ్యాడు.