Supreme Court: కేంద్రానికి షాక్.. ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకాన్ని కొట్టివేసిన సుప్రీం..

సుప్రీంకోర్టు గురువారం ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకాన్ని కొట్టివేసింది. ఇది సమాచార హక్కు మరియు రాజ్యాంగం ప్రకారం వాక్ మరియు భావప్రకటన స్వేచ్ఛను ఉల్లంఘిస్తుందని పేర్కొంది. రాజకీయ పార్టీలకు అనామక నిధులను అనుమతించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వ ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకం చట్టపరమైన చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై ధర్మాసనం తీర్పు చెప్పింది. జస్టిస్ చంద్రచూడ్ నేతృత్వంలోని ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం గతేడాది నవంబర్ 2న ఈ కేసులో తీర్పును రిజర్వ్ చేసింది.

ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై సీజేఐ డీవై చంద్రచూడ్ నేతృత్వంలోని ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం రెండు వేర్వేరు, ఏకగ్రీవ తీర్పులను వెలువరించింది. ఈ తీర్పు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి పెద్ద ఎదురుదెబ్బగానే చెప్పొచ్చు. ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19(1)(ఎ) ప్రకారం వాక్ స్వాతంత్య్రానికి, భావ వ్యక్తీకరణకు విఘాతం కలిగిస్తోందని సీజేఐ చంద్రచూడ్ పేర్కొన్నారు.

నల్లధనాన్ని అరికట్టేందుకు సమాచార హక్కును ఉల్లంఘించడం సమంజసం కాదని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది. గోప్యత ప్రాథమిక హక్కులో పౌరుల రాజకీయ గోప్యత, అనుబంధ హక్కు కూడా ఉందని సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం పేర్కొంది.
ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, ఆదాయపు పన్ను చట్టాలు సహా వివిధ చట్టాల్లో చేసిన సవరణలు చెల్లవని ధర్మాసనం పేర్కొంది.

ఆరేళ్ల నాటి స్కీమ్‌కు సహకరించిన వారి పేర్లను ఎన్నికల కమిషన్‌కు వెల్లడించాలని స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా లేదా ఎస్‌బీఐని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. జారీ చేసే బ్యాంకు ఎలక్టోరల్ బాండ్ల జారీని నిలిపివేయాలని సుప్రీం స్పష్టం చేసింది. SBI ఏప్రిల్ 12, 2019 నుంచి ఇప్పటి వరకు కొనుగోలు చేసిన ఎలక్టోరల్ బాండ్ల వివరాలను భారత ఎన్నికల కమిషన్‌కు సమర్పించాలని బెంచ్ ఆదేశించింది.

కంపెనీలు ఇచ్చే విరాళాలు పూర్తిగా క్విడ్ ప్రోకో ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే కాబట్టి ఎలక్టోరల్ బాండ్ల ద్వారా కార్పొరేట్ కంట్రిబ్యూటర్ల సమాచారాన్ని తప్పనిసరిగా బహిర్గతం చేయాలని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది. కంపెనీలు అపరిమిత రాజకీయ విరాళాలను అనుమతించే కంపెనీల చట్టంలోని సవరణలు ఏకపక్షమని, రాజ్యాంగ విరుద్ధమని కోర్టు పేర్కొంది.