పబ్లిక్ రవాణా వాహనాల్లో లొకేషన్ ట్రాకింగ్, పానిక్ బటన్లు తప్పనిసరి.. సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు ఇవిగో..

భారతదేశంలో ప్రజా రవాణా వ్యవస్థను వినియోగించే కోట్లాది మంది ప్రయాణికుల భద్రతకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు ఒక చారిత్రాత్మకమైన, కఠినమైన తీర్పును వెలువరించింది. దేశవ్యాప్తంగా నడిచే టాక్సీలు, బస్సులు, ఇతర ప్రజా రవాణా వాహనాల్లో వెహికల్ లొకేషన్ ట్రాకింగ్ డివైజ్‌లు (VLTD), పానిక్ బటన్లను అమర్చడం ఇకపై కేవలం ఐచ్ఛికం కాదు, అది ఖచ్చితంగా పాటించాల్సిన నిబంధన అని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. ముఖ్యంగా మహిళలు, పిల్లలు, వృద్ధులు ఒంటరిగా ప్రయాణించే సమయంలో వారికి ఎదురయ్యే వేధింపులు, ప్రమాదాల నుండి రక్షణ కల్పించడమే ఈ ఉత్తర్వుల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

2012లో దేశాన్ని కుదిపేసిన నిర్భయ ఘటన తర్వాత.. ప్రజా రవాణాలో భద్రతను పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 'నిర్భయ నిధి'ని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ నిధి ద్వారా వాహనాల్లో భద్రతా పరికరాలను అమర్చాలని నిర్ణయించినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో దీని అమలు నత్తనడకన సాగుతోంది. దీనిపై దాఖలైన పిటిషన్లను విచారించిన సుప్రీంకోర్టు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఉదాసీనతపై తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేసింది. కేవలం నిబంధనలు రూపొందించడం సరిపోదని, అవి ఎంతవరకు అమలు అవుతున్నాయో పర్యవేక్షించాల్సిన బాధ్యత అధికారులపై ఉందని కోర్టు పేర్కొంది.

ఈ నిబంధన ప్రకారం, ప్రతి పబ్లిక్ వాహనంలో గ్లోబల్ పొజిషనింగ్ సిస్టమ్ (GPS) ఆధారిత లొకేషన్ ట్రాకింగ్ పరికరం ఉండాలి. దీనివల్ల వాహనం ఏ మార్గంలో వెళ్తోంది, ఎక్కడ ఆగిపోయింది అనే విషయాలను రియల్ టైమ్‌లో పర్యవేక్షించవచ్చు. అదేవిధంగా, వాహనంలో ప్రయాణికులకు అందుబాటులో ఉండేలా పానిక్ బటన్లను అమర్చాలి. అత్యవసర సమయంలో ప్రయాణికుడు ఈ బటన్ నొక్కిన వెంటనే, ఆ సమాచారం రాష్ట్ర రవాణా శాఖ లేదా పోలీసు విభాగం ఆధ్వర్యంలో నడిచే సెంట్రల్ కంట్రోల్ రూమ్‌కు చేరుతుంది. తద్వారా నిమిషాల వ్యవధిలోనే పోలీసులు ఘటనా స్థలానికి చేరుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

Also Read

హైదరాబాద్‌లో పాడ్ ట్యాక్సీలు వచ్చేస్తున్నాయ్.. మెట్రో స్టేషన్ నుంచి నేరుగా ఆఫీసుకే వెళ్లిపోవచ్చు ఇక..

సుప్రీంకోర్టు తన ఆదేశాల్లో ఒక కీలకమైన అంశాన్ని ప్రస్తావించింది. చాలా రాష్ట్రాల్లో వాహనాలకు పానిక్ బటన్లు అమర్చుతున్నప్పటికీ, అవి కంట్రోల్ రూమ్‌లతో అనుసంధానం కావడం లేదని కోర్టు గుర్తించింది. అంటే, ప్రయాణికుడు ప్రమాదంలో ఉండి బటన్ నొక్కినా, అది ఎవరికీ తెలియని పరిస్థితి నెలకొంది. ఇది కేవలం కంటితుడుపు చర్యే అవుతుందని, ఇటువంటి డమ్మీ పరికరాల వల్ల ఎటువంటి ప్రయోజనం ఉండదని Supreme Court వ్యాఖ్యానించింది. ప్రతి రాష్ట్రం తప్పనిసరిగా 'కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ సెంటర్'ను ఏర్పాటు చేయాలని, ప్రతి వాహనం ఆ కేంద్రంతో అనుసంధానించబడి ఉండాలని ఆదేశించింది.

కొత్తగా రిజిస్టర్ అయ్యే వాహనాలకు తయారీదారులే ఈ పరికరాలను అమరుస్తున్నారు. అయితే, పాత వాహనాల విషయంలో యజమానులు వీటిని అమర్చుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఈ విషయంలో రాష్ట్ర రవాణా శాఖలు కఠినంగా ఉండాలని, భద్రతా పరికరాలు లేని వాహనాలకు ఫిట్‌నెస్ సర్టిఫికెట్లు (FC) జారీ చేయవద్దని కోర్టు సూచించింది. నిబంధనలు ఉల్లంఘించే వాహనాలపై భారీ జరిమానాలు విధించడంతో పాటు, అవసరమైతే వాటి పర్మిట్లను రద్దు చేయాలని ఆదేశించింది.

ప్రయాణికుల భద్రత అనేది ప్రాథమిక హక్కు అని, లాభాల కంటే ప్రజల ప్రాణాలే ముఖ్యమని సుప్రీంకోర్టు ఈ తీర్పు ద్వారా చాటిచెప్పింది. సాంకేతికత అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, దానిని సక్రమంగా వినియోగించుకోకపోవడం వల్ల అనేక నేరాలు జరుగుతున్నాయని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. ఈ తీర్పుతోనైనా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మేల్కొని, ప్రజా రవాణా వ్యవస్థను సురక్షితంగా మారుస్తాయని కోట్లాది మంది ప్రయాణికులు ఆశిస్తున్నారు. ఇది కేవలం ఒక నిబంధనగా కాకుండా, ఒక సామాజిక బాధ్యతగా అమలైనప్పుడే మహిళలకు నిజమైన రక్షణ లభిస్తుంది.