హార్ముజ్ జలసంధి వేదికగా ఇరాన్ భారీ స్కెచ్.. 500 బిలియన్ డాలర్ల రెవిన్యూ టార్గెట్.. ప్రపంచ దేశాలకు బిగ్ షాక్..

ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు హార్ట్ వంటి హార్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ ప్రతిపాదిస్తున్న కొత్త విధానం అంతర్జాతీయ వాణిజ్య రంగాన్ని కలవరపెడుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతిరోజూ సరఫరా అయ్యే చమురులో దాదాపు ఐదవ వంతు ఈ ఇరుకైన జలమార్గం గుండానే సాగుతుంది. ఇప్పుడు ఈ మార్గం ద్వారా ప్రయాణించే అన్ని వాణిజ్య నౌకలపై ప్రత్యేక 'రవాణా రుసుము' వసూలు చేయాలని టెహ్రాన్ ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఈ వ్యూహాత్మక చర్య ప్రపంచ నౌకాయాన గమనాన్నే మార్చివేసే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

ఈ ప్రతిపాదిత రుసుమును ఇరాన్ అధికారులు "భద్రతా సంబంధిత రుసుము"గా పేర్కొంటున్నారు. ఆ ప్రాంతంలో నౌకల ప్రయాణం సురక్షితంగా సాగడానికి తాము కల్పిస్తున్న రక్షణకు ప్రతిఫలంగా ఈ టోల్ వసూలు చేయాలని వారు వాదిస్తున్నారు. ఈ పర్యవేక్షణ బాధ్యతలను ఇరాన్ యొక్క శక్తివంతమైన సైనిక విభాగం 'ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్' (IRGC)కి అప్పగించే అవకాశం ఉంది. పాశ్చాత్య దేశాలు విధిస్తున్న కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షల వల్ల కుదేలైన తన ఆర్థిక వ్యవస్థను ఆదుకోవడానికి ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని ఎంచుకున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. ఈ విధానం అమలులోకి వస్తే, కాలక్రమేణా ఇరాన్ వందల బిలియన్ల డాలర్ల అదనపు ఆదాయాన్ని ఆర్జించే అవకాశం ఉంది.

అయితే ఈ చర్య అంతర్జాతీయ షిప్పింగ్, ఇంధన రంగాల్లో తీవ్ర ఆందోళనలను రేకెత్తించింది. ఇప్పటికే గల్ఫ్ ప్రాంతంలో ట్యాంకర్ల స్వాధీనం వంటి సంఘటనలతో ఉద్రిక్తతలు గరిష్ట స్థాయిలో ఉన్నాయి. ఇప్పుడు అదనపు రుసుము గనుక విధిస్తే, అది కేవలం రవాణా ఖర్చులనే కాకుండా సముద్ర బీమా (Marine Insurance) ప్రీమియంలను కూడా భారీగా పెంచుతుంది. నౌకాయాన సంస్థలు ఈ అదనపు భారాన్ని అంతిమంగా వినియోగదారులపైనే వేస్తాయి. దీని ఫలితంగా బ్యారెల్ చమురు ధర పెరిగి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకవచ్చు. ఇది ప్రపంచ ద్రవ్యోల్బణంపై ఒత్తిడిని పెంచి, అనేక దేశాల ఆర్థిక పునరుద్ధరణను మందగింపజేస్తుంది.

చైనాతో రహస్యంగా జతకట్టిన ఇరాన్.. అమెరికాకు బిగ్ షాక్..హార్ముజ్ జలసంధి వేదికగా డాలర్ ఆధిపత్యానికి చెక్..

మరోవైపు ఇరాన్ చేస్తున్న ఈ ప్రయత్నం అంతర్జాతీయ చట్టాలకు విరుద్ధమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఐక్యరాజ్యసమితి సముద్ర చట్టం ప్రకారం.. అంతర్జాతీయ జలాల్లో నౌకలు నిరాటంకగా ప్రయాణించే హక్కు ఉంటుంది. ఇరాన్ చర్య ఈ 'స్వేచ్ఛాయుత నౌకాయాన' సూత్రానికి ప్రత్యక్ష సవాలుగా మారుతుంది. ఇది అమెరికా, దాని మిత్రదేశాల నావికాదళాలపై ఒత్తిడిని పెంచుతుంది. సాధారణంగా గల్ఫ్ జలాల్లో భద్రతను పర్యవేక్షించే అమెరికా దళాలు, ఇరాన్ బలవంతపు వసూళ్లకు దిగితే ఎలా స్పందిస్తాయన్నది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న. ఏదైనా చిన్న ఘర్షణ జరిగినా, అది ప్రాంతీయ యుద్ధానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.

ప్రస్తుతానికి ప్రపంచ షిప్పింగ్ కంపెనీలు ఒక క్లిష్టమైన సందిగ్ధంలో ఉన్నాయి. ఇరాన్ అడిగిన రుసుము చెల్లించి ప్రాణ, ఆస్తి నష్టాల నుంచి తప్పుకోవడమా, లేక అంతర్జాతీయ మద్దతుతో ఆ ఆంక్షలను ధిక్కరించి ప్రమాదాలను ఎదుర్కోవడమా అనే విషయంలో స్పష్టత కరువైంది. ఏది ఏమైనా, Strait of Hormuz లో చోటుచేసుకుంటున్న ఈ పరిణామాలు కేవలం ఇరాన్-అమెరికా మధ్య సమస్య మాత్రమే కాదు, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రతి వినియోగదారుడి జేబుపై ప్రభావం చూపే అతిపెద్ద ఆర్థిక ముప్పుగా పరిణమించబోతోంది. చమురు ధరల పెరుగుదల భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది కాబట్టి, మన దేశం వంటి దిగుమతి ఆధారిత దేశాలు ఈ పరిణామాలను అత్యంత జాగ్రత్తగా గమనిస్తున్నాయి.