హార్ముజ్ జలసంధిలో నెలకొన్న తాజా పరిణామాలు ప్రపంచ నౌకాయాన రంగంతో పాటు భౌగోళిక రాజకీయాల్లో పెను సంచలనాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి. అమెరికా - ఇరాన్ మధ్య దౌత్యపరమైన చర్చలు స్తంభించిపోయిన నేపథ్యంలో.. ఇరాన్ తన పంథాను మార్చుకుని కఠినమైన సైనిక చర్యలకు దిగుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా బుధవారం ఉదయం Strait of Hormuz గుండా ప్రయాణిస్తున్న మూడు వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ రెవల్యూషనరీ గార్డ్స్ కార్ప్స్ (IRGC) జరిపిన దాడులు, స్వాధీన ప్రక్రియలు ఈ ప్రాంతంలో యుద్ధ మేఘాలను కమ్ముకునేలా చేశాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని పొడిగించే సూచనలు చేసిన కొన్ని గంటలకే ఇరాన్ ఈ సాహసోపేతమైన చర్యకు దిగడం గమనార్హం.
ఈ దాడుల్లో ప్రధానంగా గుజరాత్లోని ముంద్రా పోర్టుకు వస్తున్న లైబీరియా జెండా కలిగిన 'ఎపామినోండస్' అనే కంటైనర్ నౌకను ఇరాన్ దళాలు స్వాధీనం చేసుకోవడం భారతదేశానికి ఆందోళన కలిగించే అంశం. దుబాయ్ నుంచి వస్తున్న ఈ నౌకపై IRGC గన్బోట్లు ఎటువంటి హెచ్చరికలు లేకుండా కాల్పులు జరిపాయి, దీనివల్ల నౌక యొక్క బ్రిడ్జి భాగం దెబ్బతిన్నట్లు సమాచారం. దీనితో పాటు పనామాకు చెందిన 'ఎంఎస్సీ ఫ్రాన్సెస్కా', గ్రీక్ యాజమాన్యంలోని 'యుఫోరియా' అనే మరో రెండు నౌకలను కూడా ఇరాన్ లక్ష్యంగా చేసుకుంది. వీటిలో ఎపామినోండస్, ఫ్రాన్సెస్కా నౌకలను పూర్తిగా తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుని ఇరాన్ తీరానికి మళ్లించినట్లు ప్రభుత్వ టెలివిజన్ అధికారికంగా ధృవీకరించింది. నిబంధనలను ఉల్లంఘించారనే కారణంతోనే ఈ చర్యలు తీసుకున్నట్లు ఇరాన్ వాదిస్తున్నప్పటికీ, వాస్తవానికి ఇది అమెరికా చర్యలకు ప్రతిచర్యగా కనిపిస్తోంది.

ఇటీవల గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమన్ వద్ద ఇరాన్కు చెందిన రెండు వాణిజ్య నౌకలను అమెరికా దళాలు దిగ్బంధించాయి. ఈ చర్యకు బదులు తీర్చుకోవడంలో భాగంగానే ఇరాన్ ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య మార్గంలో ఉన్న నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. ఎపామినోండస్ నౌక భారత్కు చెందినది కాకపోయినప్పటికీ, అది భారతీయ తీరానికి వస్తుండటంతో దేశీయ వ్యాపార వర్గాల్లో ఆందోళన మొదలైంది. ఇప్పటికే గత వారం ఒక భారతీయ నౌకపై IRGC దాడి చేసిన నేపథ్యంలో, భారత ప్రభుత్వం తీవ్రంగా స్పందిస్తూ ఇరాన్ రాయబారికి నోటీసులు కూడా జారీ చేసింది. వరుసగా జరుగుతున్న ఈ సంఘటనలు ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న సుహృద్భావ సంబంధాలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
మరోవైపు, ఇటువంటి ఉద్రిక్త పరిస్థితుల మధ్య కూడా 'దేశ్ గరిమ' అనే భారతీయ నౌక హార్ముజ్ జలసంధిని సురక్షితంగా దాటి ముంబై తీరానికి చేరుకోవడం కొంత ఊరటనిచ్చే అంశం. భారీ స్థాయిలో ముడి చమురు, 31 మంది సిబ్బందితో ఉన్న ఈ నౌక, ప్రస్తుత సంక్షోభ సమయంలో ఇరాన్ నుంచి భారత్ చేరుకున్న పదో నౌకగా నిలిచింది. ఒక పక్క కాల్పుల విరమణ, శాంతి చర్చల కోసం అంతర్జాతీయ ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నా, ఇరాన్ మాత్రం తన సార్వభౌమాధికారాన్ని, వ్యూహాత్మక పట్టును నిరూపించుకోవడానికి ఇంటర్నెట్ కేబుల్స్, వాణిజ్య నౌకలను ఒక ఆయుధంగా వాడుకుంటోంది.
సముద్రగర్భ డేటా కేబుళ్ల రక్షణ గురించి ఇరాన్ మీడియా ఇచ్చిన హెచ్చరికలు ఒక వైపు, వాస్తవ నౌకల స్వాధీనం మరోవైపు చూస్తుంటే హార్ముజ్ జలసంధి కేవలం ఇంధన సరఫరా మార్గమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ దౌత్య ఒత్తిడికి ప్రధాన కేంద్రంగా మారిందని స్పష్టమవుతోంది. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఈ ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం సముద్ర మార్గాల్లో ప్రయాణించే పౌర,వాణిజ్య సిబ్బంది ప్రాణాలను పణంగా పెడుతోంది. ఈ గందరగోళ పరిస్థితి ఇలాగే కొనసాగితే ప్రపంచ సరఫరా గొలుసు, డిజిటల్ కనెక్టివిటీ తీవ్రంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. ఈ సంక్షోభం మరింత ముదరకుండా అంతర్జాతీయ సమాజం సత్వరమే స్పందించి శాంతియుత పరిష్కారాన్ని కనుగొనాల్సిన అవసరం ఉంది.


Click it and Unblock the Notifications
