హార్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ కీలక ప్రకటన.. భారత్ చమురు కష్టాలు తీరినట్లే.. అయితే కీలకమైన షరతు..

న్యూఢిల్లీలో జరుగుతున్న బ్రిక్స్ (BRICS) విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం అంతర్జాతీయ దౌత్య ముఖచిత్రంలో ఒక్కసారిగా వేడిని పెంచింది. ప్రపంచ ఇంధన అవసరాలకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ చేసిన తాజా ప్రకటన ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది.

ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చి గురువారం న్యూఢిల్లీలో విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, హార్ముజ్ జలసంధి అన్ని వాణిజ్య నౌకల ప్రయాణానికి తెరిచే ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు. అయితే, ఇందులో ఒక కీలకమైన షరతును ఆయన విధించారు. ఈ జలమార్గం గుండా వెళ్లే ప్రతి నౌక తప్పనిసరిగా ఇరాన్ నావికా దళాలతో సమన్వయం చేసుకోవాలని ఆయన వెల్లడించారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే చమురులో దాదాపు ఐదో వంతు ఈ ఇరుకైన హార్ముజ్ జలసంధి గుండానే వెళుతుంది. గత కొన్ని నెలలుగా ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, ఈ జలమార్గాన్ని ఇరాన్ పూర్తిగా మూసివేస్తుందేమోనన్న భయంతో ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లు అల్లకల్లోలంగా ఉన్నాయి.

అరాఘ్చి చేసిన ప్రకటనతో Strait of Hormuz దిగ్బంధనం జరగదనే వార్త కొంత ఊరటనిచ్చినప్పటికీ, 'నావికాదళ సమన్వయం' అనే షరతు టెహ్రాన్ తన వ్యూహాత్మక పట్టును ఏమాత్రం సడలించడం లేదని సూచిస్తోంది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌లతో సాగుతున్న పోరులో సముద్ర రవాణాను ఇరాన్ ఒక శక్తివంతమైన అస్త్రంగా వాడుకుంటోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, ఈ మార్గం ద్వారా ప్రయాణించే నౌకలకు 'సర్వీస్ ఫీజు' లేదా నావిగేషన్ ఛార్జీలు విధించే యోచనలో కూడా ఇరాన్ ఉన్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.

బ్రిక్స్ సమావేశం లోపల అరాఘ్చి ధోరణి మరింత కఠినంగా ఉంది. వాషింగ్టన్, టెల్ అవీవ్‌లు అంతర్జాతీయ చట్టాలను యథేచ్ఛగా ఉల్లంఘిస్తున్నాయని ఆయన ఆరోపించారు. ఇరాన్‌పై జరుగుతున్న 'చట్టవిరుద్ధ దురాక్రమణ'ను బ్రిక్స్ సభ్య దేశాలు, అంతర్జాతీయ సమాజం ఏకగ్రీవంగా ఖండించాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు. అమెరికా అండతో ఇజ్రాయెల్ చేస్తున్న చర్యలు ప్రాంతీయ సుస్థిరతకు ముప్పుగా మారాయని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. బ్రిక్స్ వేదికగా ఇరాన్ ఈ స్థాయిలో స్పందించడం అమెరికా కూటమికి ఒక రకమైన దౌత్యపరమైన సవాలుగా మారింది.

Also Read

ఇరాన్ యుద్ధంపై అమెరికా సంచలన ప్రకటన.. టెహ్రాన్ ఆర్థిక పునాదులు కదిలేలా కీలక నిర్ణయం..

ప్రస్తుతం బ్రిక్స్ ఛైర్‌గా ఉన్న భారతదేశానికి అరాఘ్చి వ్యాఖ్యలు దౌత్యపరంగా ఒక సున్నితమైన పరిస్థితిని తెచ్చిపెట్టాయి. భారత్‌కు ఇరాన్‌తో చారిత్రక సంబంధాలు ఉండటంతో పాటు, చాబహార్ ఓడరేవు వంటి వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. అదే సమయంలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌లతో కూడా భారత్‌కు అత్యంత సన్నిహిత రక్షణ, ఆర్థిక సంబంధాలు ఉన్నాయి. న్యూఢిల్లీ మొదటి నుంచీ ఈ వివాదంలో ఏ పక్షాన్నీ నేరుగా నిందించకుండా, చర్చల ద్వారానే సమస్యను పరిష్కరించుకోవాలని కోరుతోంది. అయినప్పటికీ, భారత గడ్డపై నుంచే ఇరాన్ మంత్రి అమెరికాను తీవ్రంగా విమర్శించడం అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షించింది.

2026లో జరుగుతున్న ప్రతి ప్రధాన అంతర్జాతీయ సమావేశంలో ఇరాన్ వివాదం కేంద్ర బిందువుగా మారుతోంది. న్యూఢిల్లీలో భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్‌తో అరాఘ్చి భేటీ కావడం, ఆ తర్వాత హార్ముజ్ జలసంధిపై కీలక ప్రకటన చేయడం ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఇరాన్ పోషిస్తున్న పాత్రను స్పష్టం చేస్తోంది. ఒకవైపు వాణిజ్యానికి దారి ఇస్తూనే, మరోవైపు తన సార్వభౌమాధికారాన్ని మరియు నావికా పట్టును చాటుకోవడం ద్వారా ఇరాన్ తన పంథాను స్పష్టం చేసింది. రాబోయే రోజుల్లో హోర్ముజ్ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలు మరియు ఇరాన్ విధిస్తున్న 'సమన్వయ' నిబంధనలు ప్రపంచ చమురు ధరలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో వేచి చూడాలి.