Strait of hormuz: ప్రపంచ దేశాల కళ్ళు కప్పుతున్న ఇరాన్.. హార్ముజ్‌ని సైలెంట్‌గా ఎలా కంట్రోల్ చేస్తోందో చూడండి!

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే ముడి చమురులో సింహభాగం ప్రయాణించే దారి హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz). ఇప్పుడు ఈ ప్రాంతంపై ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఆందోళన చెందుతున్నాయి. ప్రముఖ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బ్యాంక్ 'గోల్డ్‌మ్యాన్ సాక్స్' విశ్లేషణ ప్రకారం, ఇక్కడ పరిస్థితి ఎటువైపు వెళ్తుందో చెప్పడం కష్టంగా మారింది. అయితే, ప్రధానంగా రెండు రకాల పరిస్థితులు తలెత్తే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

'స్లోపీ పీస్' అంటే ఏంటి?

గోల్డ్‌మ్యాన్ సాక్స్ గ్లోబల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ కో-హెడ్ జారెడ్ కోహెన్ అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఈ ప్రాంతంలో పూర్తిస్థాయి యుద్ధం రాకపోవచ్చు, అలాగని శాంతి కూడా ఉండదు. దీనినే ఆయన 'స్లోపీ పీస్' (Sloppy Peace) అని పిలిచారు. అంటే, పెద్ద ఎత్తున మిస్సైల్ దాడులు జరగవు కానీ, చిన్న చిన్న గొడవలు, నౌకలపై దాడులు తరచుగా జరుగుతూనే ఉంటాయి.

ప్రస్తుతం ఇరాన్ తన రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ ద్వారా చిన్న చిన్న వేగవంతమైన బోట్లను ఉపయోగించి వాణిజ్య నౌకలపై దాడులు చేస్తోంది. దీనికి ప్రతిగా అమెరికా నౌకాదళం కూడా ఇరాన్‌కు సంబంధించిన షిప్పులను అడ్డుకుంటూ, వారి చమురు ఆదాయాన్ని దెబ్బతీయడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.

సముద్రంలో 'ట్రెంచ్ వార్‌ఫేర్'

దీనిని జారెడ్ కోహెన్ 'మెరైన్ ట్రెంచ్ వార్‌ఫేర్' (Maritime Trench Warfare) తో పోల్చారు. అంటే ఇరు పక్షాలు నేరుగా తలపడవు కానీ, ఆర్థికంగా ఒకరినొకరు దెబ్బతీసుకోవడానికి సముద్ర మార్గాలను వాడుకుంటారు. ఇరాన్ ఈ దారిని తన కంట్రోల్‌లో ఉంచుకోవడం ద్వారా ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే శక్తిని కలిగి ఉంటుంది. ఇరాన్ ప్రభుత్వం పడిపోతే తప్ప, ఈ దారిలో ప్రయాణాలు మునుపటిలా స్వేచ్ఛగా, ప్రశాంతంగా ఉండకపోవచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

గల్ఫ్ దేశాల మాస్టర్ ప్లాన్

ఇరాన్ తీరుతో విసిగిపోయిన గల్ఫ్ దేశాలు (GCC) ఇప్పుడు తమ చమురు రవాణా కోసం హార్ముజ్ జలసంధిపై ఆధారపడటం తగ్గించుకుంటున్నాయి. ముఖ్యంగా యూఏఈ (UAE) కొత్త పైప్‌లైన్ల ద్వారా ఒమన్ గల్ఫ్‌లోని ఫుజైరా ప్రాంతానికి చమురును పంపుతోంది. వచ్చే రెండేళ్లలో హార్ముజ్ దారిపై తమకున్న 50 శాతం ఆధారపడటాన్ని సున్నాకి (Zero) తగ్గించుకోవాలని యూఏఈ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ఇది 'గేమ్ ఆఫ్ చికెన్'!

ప్రస్తుతం అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య జరుగుతున్న ఈ వివాదాన్ని కోహెన్ 'గేమ్ ఆఫ్ చికెన్' అని పిలిచారు. అంటే, ఎదుటి పక్షం ఎప్పుడు భయపడి వెనక్కి తగ్గుతుందా అని ఇరు దేశాలు ఎదురుచూస్తున్నాయి. ఒకరి ఆర్థిక వ్యవస్థను మరొకరు దెబ్బతీయడం ద్వారా పైచేయి సాధించాలని చూస్తున్నారు.

మొత్తానికి హార్మోజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వద్ద నెలకొన్న ఈ అనిశ్చితి వల్ల భవిష్యత్తులో ముడి చమురు ధరల్లో ఒడిదుడుకులు వచ్చే అవకాశం ఉందని గోల్డ్‌మ్యాన్ సాక్స్ హెచ్చరిస్తోంది. ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఈ దారికి ప్రత్యామ్నాయాలను వెతుక్కునే పనిలో పడ్డాయి.