రూ. 25 వేల కోట్ల ఓవర్నైట్ వీఆర్ఆర్ వేలం నిర్వహించనున్న ఆర్బీఐ.. అసలు దీని అర్థం ఏమిటి..
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) దేశంలోని ప్రస్తుత, మారుతున్న ద్రవ్య లభ్యత (లిక్విడిటీ) పరిస్థితులను నిశితంగా సమీక్షించిన తర్వాత మార్కెట్లోకి నిధులను విడుదల చేయడానికి వేరియబుల్ రేట్ రెపో (VRR) వేలం నిర్వహించాలని నిర్ణయించింది. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో నగదు కొరత లేకుండా చూసేందుకు కేంద్ర బ్యాంకు క్రమబద్ధంగా తీసుకుంటున్న చర్యలలో ఇది ఒక భాగంగా చెప్పుకోవచ్చు.
వేరియబుల్ రేట్ రెపో వేలం అనేది బ్యాంకులు తమ వద్ద ఉన్న ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను ఆర్బిఐ వద్ద తాకట్టుగా పెట్టి, స్వల్ప కాలానికి కేంద్ర బ్యాంకు నుండి నిధులను రుణం తీసుకోవడానికి ఉపయోగపడే ఒక ప్రత్యేకమైన సాధనం. సాధారణంగా ఉండే ఫిక్స్డ్-రేట్ రెపో కార్యకలాపాలలా కాకుండా.. ఈ విఆర్ఆర్ విధానంలో వడ్డీ రేటు ముందుగా నిర్ణయించబడి ఉండదు.

దానికి బదులుగా బ్యాంకులు వేలం ప్రక్రియ ద్వారా నిర్ణయించబడిన వడ్డీ రేట్ల వద్ద తమకు కావలసిన నిధుల కోసం బిడ్లు దాఖలు చేస్తాయి. ఆర్థిక వ్యవస్థలో ద్రవ్య లభ్యతను మెరుగుపరచడానికి, మార్కెట్ అవసరాలకు అనుగుణంగా నిధుల సరఫరాను సమతుల్యం చేయడానికి ఈ సాధనం కేంద్ర బ్యాంకుకు ఎంతగానో సహాయపడుతుంది.
ప్రస్తుత తరుణంలో బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ద్రవ్య లభ్యత చాలా సౌకర్యవంతంగా ఉన్నప్పటికీ ఆర్బిఐ ఈ తాజా వేలం కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం గమనార్హం. ఆర్బిఐ అధికారిక డేటా ప్రకారం.. జూలై 6 నాటికి బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో మిగులు ద్రవ్య లభ్యత సుమారు రూ. 1.19 లక్షల కోట్లుగా నమోదైంది. మార్కెట్లో ఇంత భారీ స్థాయిలో నగదు నిల్వలు మిగులుగా అందుబాటులో ఉండటం వల్లనే జూలై 7న ఆర్బిఐ నిర్వహించిన ఓవర్నైట్ విఆర్ఆర్ వేలంలో బ్యాంకుల నుండి చాలా బలహీనమైన డిమాండ్ కనిపించింది.
కేంద్ర బ్యాంకు ఈ వేలం ద్వారా రూ. 50,000 కోట్ల నోటిఫైడ్ మొత్తాన్ని బ్యాంకులకు అందించడానికి సిద్ధపడినప్పటికీ, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఇప్పటికే పుష్కలమైన ద్రవ్య లభ్యత ఉండటం వల్ల ఆర్బిఐకి కేవలం రూ.1,135 కోట్ల విలువైన బిడ్లు మాత్రమే అందాయి. బ్యాంకులు అదనపు నిధుల కోసం పెద్దగా ఆసక్తి చూపకపోవడానికి ఈ గణాంకాలే స్పష్టమైన నిదర్శనం. ఆర్బిఐ తనకు అందిన ఈ మొత్తం బిడ్ మొత్తాన్ని 5.26 శాతం కట్-ఆఫ్, వెయిటెడ్ యావరేజ్ రేటు వద్ద అంగీకరించి నిధులను కేటాయించింది.
బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నిధుల కొరత రాకుండా, మార్కెట్ కార్యకలాపాలు సజావుగా సాగేలా చూసేందుకు ఆర్బిఐ జూన్ నెల నుండి నిరంతరాయంగా స్వల్పకాలిక ద్రవ్యతను సమకూరుస్తూ వస్తోంది. ఇందులో భాగంగానే జూన్ నుండి కేంద్ర బ్యాంకు ఓవర్నైట్ మరియు ఏడు రోజుల విఆర్ఆర్ వేలం ద్వారా ఏకంగా ₹6 లక్షల కోట్లకు పైగా స్వల్పకాలిక నిధులను మార్కెట్లోకి విడుదల చేసింది. సాధారణంగా పన్నుల చెల్లింపులు లేదా ప్రభుత్వ వ్యయాలలో మార్పుల వల్ల బ్యాంకుల వద్ద నగదు లభ్యతలో తాత్కాలిక హెచ్చుతగ్గులు వస్తుంటాయి.
అటువంటి సమయాలలో మార్కెట్ రేట్లు స్థిరంగా ఉండేలా చూడటానికి ఆర్బిఐ ఇటువంటి విఆర్ఆర్ వేలాలను నిర్వహిస్తుంది. ప్రస్తుతం మార్కెట్లో రూ. 1.19 లక్షల కోట్ల భారీ మిగులు ఉన్నప్పటికీ, భవిష్యత్తులో తలెత్తే మారే ద్రవ్య పరిస్థితులను ముందుగానే ఊహించి, బ్యాంకింగ్ రంగానికి అవసరమైన భరోసా కల్పించడానికి, ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణతో పాటు ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధికి మద్దతుగా నిలవడానికి ఆర్బిఐ ఈ వ్యూహాత్మక సాధనాలను నిరంతరం వేలం రూపంలో వేదికపైకి తీసుకువస్తోంది.


Click it and Unblock the Notifications
