బడ్జెట్ తర్వాత RBI కీలక నిర్ణయం.. రెపో రేట్లు తగ్గుతాయా? నిపుణులు ఏమంటున్నారు?

దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఇటీవల రెండు కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. ఒకటి 2026 కేంద్ర బడ్జెట్, రెండోది భారత్-అమెరికా మధ్య జరిగిన చారిత్రాత్మక వాణిజ్య ఒప్పందం. ఈ రెండు పరిణామాల తర్వాత ఇప్పుడు అందరి దృష్టి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) మానిటరీ పాలసీ కమిటీ (MPC) సమావేశంపై పడింది. బుధవారం ప్రారంభం కానున్న ఈ మూడు రోజుల భేటీలో, వడ్డీ రేట్లపై (Repo Rate) ఆర్‌బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకోబోతున్నారనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.

రెపో రేట్ల తగ్గింపు ఉంటుందా?

గత ఏడాది ఫిబ్రవరి నుంచి ఇప్పటివరకు ఆర్‌బీఐ రెపో రేటును 125 బేసిస్ పాయింట్లు తగ్గించి 5.25 శాతానికి చేర్చింది. అయితే ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో వడ్డీ రేట్లను మరింత తగ్గించే అవకాశం లేదని ఆర్థిక నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) మళ్లీ పెరిగే సూచనలు కనిపిస్తుండటంతో.. ఆర్‌బీఐ (RBI) ఈసారి "వెయిట్ అండ్ వాచ్" పాలసీని అవలంబించే అవకాశం ఉంది. అంటే, ప్రస్తుతానికి వడ్డీ రేట్లను యథాతథంగా కొనసాగించి.. మార్కెట్ స్థిరత్వాన్ని గమనించవచ్చు.

లిక్విడిటీ పెంచడమే లక్ష్యం

వడ్డీ రేట్లను తగ్గించకపోయినా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో నగదు లభ్యతను (Liquidity) పెంచడానికి ఆర్‌బీఐ (RBI) ప్రత్యక్ష చర్యలు తీసుకుంటోంది. ఇప్పటికే సుమారు రూ. 2 లక్షల కోట్లను బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి పంపిణీ చేసేందుకు వివిధ మార్గాలను ప్రకటించింది. ఓపెన్ మార్కెట్ బాండ్ల కొనుగోలు, ఫారిన్ ఎక్స్‌ఛేంజ్ స్వాప్స్ వంటి పద్ధతుల ద్వారా మార్కెట్లో డబ్బు కొరత లేకుండా చూడాలని ఆర్‌బీఐ భావిస్తోంది. దీనివల్ల బ్యాంకులు రుణాలను ఇచ్చే సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.

ఎకనామిస్టుల విశ్లేషణ

ప్రస్తుతం ఉన్న 5.25 శాతం రెపో రేటు అనేది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు సరిపోతుందని యస్ బ్యాంక్ వంటి సంస్థలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి. ద్రవ్యోల్బణం 4 శాతం వద్ద ఉండే అవకాశం ఉన్నందున, వడ్డీ రేట్లను ఇప్పుడే తగ్గించడం వల్ల భవిష్యత్తులో ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. మరోవైపు ప్రభుత్వం బడ్జెట్‌లో భారీగా అప్పులు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ క్రమంలో బాండ్ల మార్కెట్‌ను స్థిరంగా ఉంచడం ఆర్‌బీఐకి ఇప్పుడు పెద్ద సవాలుగా మారింది.

సామాన్యుడిపై ప్రభావం ఏమిటి?

ఒకవేళ ఆర్‌బీఐ వడ్డీ రేట్లను తగ్గించకపోతే.. మీ హోమ్ లోన్ లేదా కార్ లోన్ ఈఎంఐలలో తక్షణమే ఎలాంటి మార్పు ఉండదు. అయితే ఆర్‌బీఐ చేపడుతున్న లిక్విడిటీ చర్యల వల్ల బ్యాంకుల వద్ద నగదు నిల్వలు పెరిగి, రాబోయే రోజుల్లో డిపాజిట్లపై వడ్డీ రేట్లు లేదా రుణాల రేట్లలో స్వల్ప మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా నాయకత్వంలోని కమిటీ శుక్రవారం ప్రకటించబోయే నిర్ణయం భారత స్టాక్ మార్కెట్లపై కూడా భారీ ప్రభావం చూపనుంది.

మొత్తంగా భారత్-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం వల్ల దేశంలోకి పెట్టుబడులు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది రూపాయి విలువను స్థిరంగా ఉంచుతుంది. ఇటువంటి సానుకూల వాతావరణంలో ఆర్‌బీఐ తీసుకునే నిర్ణయం దేశ అభివృద్ధి వేగాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. వడ్డీ రేట్ల తగ్గింపు కంటే ఆర్థిక స్థిరత్వానికే ఆర్‌బీఐ ప్రాధాన్యత ఇచ్చేలా కనిపిస్తోంది. ఏది ఏమైనా శుక్రవారం వచ్చే ప్రకటన కోసం ఇన్వెస్టర్లతో పాటు సామాన్య ప్రజలు కూడా ఆత్రుతగా ఎదురుచూస్తున్నారు.