RBI Monetary Policy: వరుసగా 11వ సారి రెపో రేటు 6.5%కి; సామాన్యులపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుందంటే..

గవర్నర్ శక్తికాంత దాస్ నేతృత్వంలోని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ద్రవ్య విధాన కమిటీ (MPC) తాజాగా రేపో రేటు పై కీలక నిర్ణయం ప్రకటించింది. నేడు శుక్రవారం వరుసగా పదకొండవ సారి పాలసీ రెపో రేటును 6.50% వద్ద యథాతథంగా ఉంచాలని నిర్ణయించింది. స్టాండింగ్ డిపాజిట్ సౌకర్యం (SDF) రేటు 6.25% వద్ద మార్పు లేకుండా, మార్జినల్ స్టాండింగ్ ఫెసిలిటీ (MSF) రేటు అండ్ బ్యాంక్ రేటు 6.75% గా ఉంది. అయితే మార్కెట్, ఆర్థికవేత్తల అంచనాలకు అనుగుణంగా ఈ రేటు నిర్ణయం ఉంది. RBI ఫిబ్రవరి 2023 నుండి రెపో రేటును మార్చకుండా కొనసాగించింది.

అలాగే, రిజర్వ్ బ్యాంక్‌లో RBI గవర్నర్ శక్తికాంత దాస్ పదవీకాలానికి ఇదే చివరి పాలసీ సమావేశం. శక్తికాంత దాస్ ఆరేళ్ల పదవీకాలం 10 డిసెంబర్ 2024తో ముగుస్తుంది. అయితే దాస్ 11 డిసెంబర్ 2018న RBI గవర్నర్‌గా చేరారు. ప్రభుత్వం అతని పదవీకాలాన్ని పొడిగించాలా లేదా అనేది ఆసక్తిగా మారింది. ఆయన పదవీకాలాన్ని పొడిగిస్తే, శక్తికాంత దాస్ భారతదేశంలో ఆర్‌బిఐకి ఎక్కువ కాలం పనిచేసిన గవర్నర్‌గా నిలుస్తారు.

రెపో రేటులో ఏదైనా మార్పు చేస్తే అది సామాన్యుల జేబు పై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. ఫిబ్రవరి 2023లో రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా చివరిసారిగా 25 బేసిస్ పాయింట్ల పెరుగుదల జరిగింది. అప్పట్లో రెపో రేటును 6.25 శాతం నుంచి 6.50 శాతానికి పెంచారు. అప్పటి నుంచి రిజర్వ్ బ్యాంక్ రెపో రేటును స్థిరంగా ఉంచింది.

ఆర్‌బిఐ గవర్నర్ శక్తికాంత దాస్ రెపో రేటును ప్రకటించబోతున్న సమయంలో ఇన్వెస్టర్లు కూడా రిలీఫ్ కోసం చూసారు. అలాగే ఇవాళ స్టాక్ మార్కెట్ గ్రీన్‌లో ప్రారంభమైంది. ఎన్‌ఎస్‌ఇ నిఫ్టీ 0.09 శాతం పెరిగి 24,729.45 పాయింట్ల వద్ద, బిఎస్‌ఇ సెన్సెక్స్ 0.15 శాతం లాభపడి 81,887.54 పాయింట్ల వద్ద ప్రారంభమయ్యాయి. 13 ప్రధాన రంగాలలో 12 ఓపెన్‌లోనే లాభాలను నమోదు చేశాయి. స్మాల్‌క్యాప్‌లు, మిడ్‌క్యాప్‌లు ఒక్కొక్కటి 0.2% పెరిగాయి.

రెపో రేటు అంటే ఏంటి?
రెపో రేటు అంటే బ్యాంకులకు ఆర్‌బిఐ ఇచ్చే రుణాల వడ్డీ రేటు, అంటే రెపో రేటు పెరిగితే బ్యాంకులు ఆర్‌బిఐ నుండి ఎక్కువ వడ్డీ రేటుతో రుణాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. రెపో రేటు తగ్గినప్పుడు ఆర్‌బిఐ నుండి బ్యాంకులకు లభించే లోన్ వడ్డీ రేట్లు తగ్గుతాయి. రెపో రేటు పెరిగిన తర్వాత, ఇతర బ్యాంకులు RBI నుండి ఎక్కువ వడ్డీ రేట్లకు రుణాలు తీసుకున్నప్పుడు, వారు కూడా బ్యాంక్ కస్టమర్లకు ఎక్కువ వడ్డీ రేట్లకు రుణాలు ఇస్తారు, అయితే బ్యాంకులు RBI నుండి తక్కువ వడ్డీ రేట్లకు రుణాలు తీసుకున్నప్పుడు సాధారణ కస్టమర్లకు బ్యాంకుల్లో రుణాలు కూడా తక్కువ వడ్డీ రేటుకు లభిస్తాయి.

RBI రెపో రేటును ఎందుకు మారుస్తుంది?
రెపో రేటు అనేది ద్రవ్యోల్బణంతో పోరాడటానికి ఒక శక్తివంతమైన టూల్, దీనిని RBI ఎప్పటికప్పుడు పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉపయోగిస్తుంది. ద్రవ్యోల్బణం చాలా ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, ఆర్‌బిఐ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ద్రవ్య ప్రవాహాన్ని తగ్గించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది అండ్ రెపో రేటును పెంచుతుంది. సాధారణంగా 0.50 లేదా అంతకంటే తక్కువ పెరుగుదల జరుగుతుంది. కానీ ఆర్థిక వ్యవస్థ చెడ్డ దశలో ఉన్నప్పుడు, రికవరీ కోసం డబ్బు ప్రవాహాన్ని పెంచాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇలాంటి పరిస్థితిలో RBI రెపో రేటును తగ్గిస్తుంది.