RBI MPC Meeting: ఎవరు ఈ సంజయ్ మల్హోత్రా ? అసలు ఆర్‌బిఐ గవర్నర్‌ను ఎలా నియమిస్తారు?

తాజాగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా సంజయ్ మల్హోత్రాను ఆర్బీఐ కొత్త గవర్నర్‌గా నియమించిన సంగతి మీకు తెలిసిందే. అయితే రాజస్థాన్ కేడర్‌కు చెందిన 1990 బ్యాచ్ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ (IAS) అధికారి అయిన సంజయ్ మల్హోత్రా డిసెంబర్ 11 నుండి రాబోయే మూడు సంవత్సరాల పాటు RBI పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టారు.

2024 డిసెంబర్ 10 మంగళవారంతో ముగిసిన శక్తికాంత దాస్ పదవీకాలం స్థానంలో రెవెన్యూ కార్యదర్శి అయినా సంజయ్ మల్హోత్రా నియమితులవుతారు. 56 ఏళ్ల సంజయ్ 26వ ఆర్‌బిఐ గవర్నర్. ఆయన కాన్పూర్‌లోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుండి కంప్యూటర్ సైన్స్‌లో ఇంజనీరింగ్ గ్రాడ్యుయేట్ అలాగే ప్రిన్స్‌టన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పబ్లిక్ పాలసీలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందారు.

33 సంవత్సరాలకు పైగా తన కెరీర్‌లో మల్హోత్రా విద్యుత్, ఆర్థిక ఇంకా పన్నులు, సమాచార సాంకేతికత & గనులు వంటి అనేక రంగాలలో పనిచేశారు. ఆర్బీఐ గవర్నర్ ముందు ఆయన ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలో రెవెన్యూ కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. రాష్ట్ర అలాగే కేంద్ర ప్రభుత్వ స్థాయిలో ఆర్థిక ఇంకా పన్నుల రంగంలో ఆయనకు గొప్ప అనుభవం ఉంది. మల్హోత్రా ప్రస్తుత నియామకంలో భాగంగా ప్రత్యక్ష & పరోక్ష పన్నులకు సంబంధించి పన్ను విధాన రూపకల్పనలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు.

ఆర్‌బిఐ గవర్నర్‌ను ఎలా నియమిస్తారు?
1934 నాటి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టంలోని నిబంధనల ప్రకారం RBI గవర్నర్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది. ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షతన ఉండే నియామకాల కమిటీ ఆఫ్ ది క్యాబినెట్ ( ACC ) ఈ నియామకాన్ని చేస్తుంది.

ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలోని ఆర్థిక సేవల విభాగం (DFS) వారి అర్హతలు, అనుభవం ఇంకా అనుకూలత ఆధారంగా RBI గవర్నర్‌ అభ్యర్థులను షార్ట్‌లిస్ట్ చేస్తుంది. వివిధ నిపుణులు, అధికారులు అలాగే ఆర్థికవేత్తల నుండి సిఫార్సులు తీసుకుంటారు. RBI చట్టం వివరణాత్మక అర్హత ప్రమాణాలను పేర్కొననప్పటికీ, ప్రభుత్వం సాధారణంగా ఆర్థిక శాస్త్రం, బ్యాంకింగ్, ఆర్థిక లేదా ప్రజా పరిపాలనలో నైపుణ్యం ఉన్న వ్యక్తుల కోసం చూస్తుంది.