రైల్వే రంగానికి బడ్జెట్లో భారీగా కేటాయింపులు.. బుల్లెట్ ట్రైన్ల కోసమే రూ. 16 లక్షల కోట్లు..

Railway Budget 2026: 2026-27 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో భారతీయ రైల్వేలకు భారీ ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్. రైల్వేలలో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని ఆర్థిక వృద్ధికి కీలకంగా భావిస్తున్న కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈ రంగానికి వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ. 2.92 లక్షల కోట్లను కేటాయించినట్లు బడ్జెట్‌లో ప్రకటించింది. ఇది 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సవరించిన అంచనా రూ. 2.65 లక్షల కోట్లతో పోలిస్తే దాదాపు 10 శాతం పెరుగుదలగా నిలుస్తోంది. ఈ కేటాయింపులు రైల్వే నెట్‌వర్క్ ఆధునీకరణ, భద్రత, సామర్థ్య విస్తరణ, పర్యావరణహిత రవాణాపై ప్రభుత్వ దృష్టిని స్పష్టంగా ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.

మూలధన వ్యయ పరంగా కూడా రైల్వేలకు కేంద్రం బలమైన మద్దతు అందిస్తోంది. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వ బడ్జెట్ మద్దతు రూపంలో రైల్వేల మూలధన వ్యయం రూ. 2.77 లక్షల కోట్లకు చేరుకోనుంది. ఇది 2025-26 సవరించిన అంచనా రూ. 2.52 లక్షల కోట్లతో పోలిస్తే 9.9 శాతం పెరుగుదలగా చెప్పవచ్చు. దీని ద్వారా కొత్త రైల్వే లైన్లు, ట్రాక్ డబ్లింగ్, ఎలక్ట్రిఫికేషన్, స్టేషన్ల అభివృద్ధి వంటి కీలక ప్రాజెక్టులు వేగంగా అమలవుతాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

Photo Credit:

AI

అదే సమయంలో, రైల్వేలు తమ స్వంత వనరుల ద్వారా పెట్టుబడులను కూడా క్రమంగా పెంచుకుంటున్నాయి. అంతర్గత, బాహ్య బడ్జెట్ వనరుల (IBR) నుంచి రైల్వేల పెట్టుబడి 2025-26లో సవరించిన అంచనా రూ. 13 వేల కోట్ల నుండి 2026-27లో రూ. 15 వేల కోట్లకు పెరుగుతుందని బడ్జెట్ పత్రాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది రైల్వేల ఆర్థిక స్వయం సమృద్ధిని పెంచే దిశగా తీసుకున్న అడుగుగా విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.

ఆదాయ పరంగా చూస్తే.. 2026-27లో భారతీయ రైల్వేలు రూ. 3.02 లక్షల కోట్ల స్థూల ట్రాఫిక్ రాబడిని (GTR) లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. ఇది 2025-26 సవరించిన అంచనా రూ. 2.78 లక్షల కోట్లతో పోలిస్తే 8.4 శాతం పెరుగుదల. ప్రయాణీకుల ఆదాయం కూడా గణనీయంగా పెరుగుతుందని అంచనా. వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రయాణీకుల ఆదాయం 9 శాతం పెరిగి రూ. 87,300 కోట్లకు చేరుతుందని బడ్జెట్ అంచనా వేస్తోంది. ఇది ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరానికి సవరించిన అంచనా రూ. 80 వేల కోట్ల కంటే ఎక్కువ.

ఖర్చుల నియంత్రణ పరంగా.. 2026-27లో భారతీయ రైల్వేలు 98.4 శాతం ఆపరేటింగ్ నిష్పత్తిని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. అంటే, రైల్వేలు సంపాదించే ప్రతి రూ. 100కు సగటున రూ. 98.4 ఖర్చు చేయనున్నాయి. 2025-26లో ఈ నిష్పత్తి 98.82 శాతంగా ఉండటంతో పోలిస్తే స్వల్ప మెరుగుదల కనిపిస్తోంది.

భవిష్యత్ రవాణా అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, నగరాల మధ్య వేగవంతమైన, పర్యావరణహిత ప్రయాణాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు ఏడు హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్ల అభివృద్ధిని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ముంబై-పుణె, పుణె-హైదరాబాద్, హైదరాబాద్-బెంగళూరు, హైదరాబాద్-చెన్నై, చెన్నై-బెంగళూరు, ఢిల్లీ-వారణాసి, వారణాసి-సిలిగురి మార్గాలు 'వృద్ధి కనెక్టర్లు'గా పనిచేస్తాయని ఆర్థిక మంత్రి తెలిపారు. ఈ ఏడు హై-స్పీడ్ రైలు కారిడార్లకు దాదాపు రూ. 16 లక్షల కోట్లు ఖర్చవుతుందని రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ అన్నారు. రాబోయే కొన్ని నెలల్లో తన మంత్రిత్వ శాఖ వివరణాత్మక ప్రణాళికను సిద్ధం చేస్తుందని అన్నారు.

సరుకు రవాణా రంగంలో, తూర్పు భారతదేశంలోని డంకుని నుంచి పశ్చిమంలో సూరత్ వరకు కొత్త ప్రత్యేక సరుకు రవాణా కారిడార్‌ను ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది. అయితే, డెడికేటెడ్ ఫ్రైట్ కారిడార్ కార్పొరేషన్ (DFCCIL)కు కేటాయింపులు 2026-27లో గణనీయంగా తగ్గనున్నట్లు బడ్జెట్ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. మరోవైపు, నేషనల్ హై స్పీడ్ రైల్ కార్పొరేషన్‌కు కేటాయింపులు రూ. 15,500 కోట్ల వద్ద స్థిరంగా కొనసాగనున్నాయి.

అదనంగా, మెట్రో మరియు రైల్వే ప్రాజెక్టుల కోసం అవసరమైన టన్నెల్ బోరింగ్ యంత్రాలు సహా నిర్మాణ పరికరాల దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించేందుకు కొత్త పథకాన్ని ప్రారంభించనున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.