Budget 2024: బడ్జెట్‌ గురించి ఈ 5 ప్రత్యేక విషయాలు తెలుసుకోండి..!

Nirmala Sitharaman: 2024కు సంబంధించిన దేశ సాధారణ బడ్జెట్ ఫిబ్రవరి 1న ఆర్థిక మంత్రి ప్రవేశపెట్టనున్నారు. ప్రస్తుతం కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వశాఖ ఈ పనుల్లో బిజీగా ఉంది. ఈ క్రమంలో బడ్జెట్ కు సంబంధించిన కొన్ని ఆసక్తికరమైన అంశాలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం..

- బడ్జెట్ గురించి చాలా చర్చలు జరుగుతున్నాయి. అయితే 'బడ్జెట్' అనే పదం ఫ్రెంచ్ భాషలోని లాటిన్ పదం 'బుల్గా' నుంచి ఉద్భవించింది. ఫ్రెంచ్ పదం బౌగెట్ బుల్గా నుంచి ఉద్భవించింది. దీని తరువాత బోగెట్ అనే ఆంగ్ల పదం ఉనికిలోకి వచ్చింది. అందుకే ముందుగా లెదర్ బ్యాగ్‌లో బడ్జెట్ తీసుకొచ్చారు.

- భారతదేశంలో మెుదటి బడ్జెట్‌ను బ్రిటీష్ వారు ప్రవేశపెట్టారు. మనం దేశంలో సమర్పించే సాధారణ బడ్జెట్ గురించి మాట్లాడితే.. ఈ బడ్జెట్ వాస్తవానికి ప్రభుత్వం మొత్తం ప్రజలకు సమర్పించే బడ్జెట్. ఏడాది కాలానికి ఆదాయం, ఖర్చుల అకౌంటింగ్ ఉంది. 1860 ఏప్రిల్ 7న దేశంలో మొదటిసారిగా బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. దీనిని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంలో ఆర్థిక మంత్రి జేమ్స్ విల్సన్ ప్రవేశపెట్టారు.

- వాస్తవానికి బ్రిటిష్ పాలనలో దేశంలో మొదటి బడ్జెట్ 1860లో సమర్పించబడింది. అయితే స్వతంత్ర భారత్ మొదటి బడ్జెట్ 1947లో ప్రవేశ పెట్టబడింది. బ్రిటీష్ వారు దేశం విడిచిపెట్టిన తర్వాత.. స్వతంత్ర భారత మొదటి ఆర్థిక మంత్రి RK షణ్ముఖం చెట్టి 26 నవంబర్ 1947న బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. న్యాయవాది, రాజకీయవేత్త, సుప్రసిద్ధ ఆర్థికవేత్త అయిన షణ్ముఖం చెట్టి 1892లో జన్మించారు.

- స్వాతంత్ర్యం తర్వాత దేశంలోని సాధారణ బడ్జెట్‌ను ఎల్లప్పుడూ ప్రభుత్వంలోని ఆర్థిక మంత్రి సమర్పించేవారు. అయితే ఇంతలో ఆర్థిక మంత్రికి బదులుగా దేశ ప్రధానులు పార్లమెంటులో బడ్జెట్ ప్రసంగాన్ని చదివి సమర్పించిన సందర్భాలు మూడు కూడా ఉన్నాయి. భారత మెుదటి ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ భారతదేశ బడ్జెట్‌ను సమర్పించే అత్యున్నత పదవిని నిర్వహించిన మొదటి వ్యక్తి. 1958 ఫిబ్రవరి 13న ఆర్థిక శాఖను చేపట్టి బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. అలాగే ఇందిరాగాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ ప్రధానులుగా ఉన్నప్పుడు కూడా బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు.

- భారత బడ్జెట్ చరిత్రలో ఒకవైపు ఆర్థిక మంత్రికి బదులు ప్రధానమంత్రులు సాధారణ బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెడితే.. మరోవైపు ఆర్థిక మంత్రి తన హయాంలో ఎలాంటి బడ్జెట్‌ను సమర్పించలేదు. ఈ పదవిలో ఉండి కూడా ఒక్క బడ్జెట్ కూడా సమర్పించని భారతదేశానికి ఏకైక ఆర్థిక మంత్రిగా కెసి నియోగి నిలిచారు. వాస్తవానికి ఆయన 1948లో ఆర్థిక మంత్రి పదవిలో కేవలం 35 రోజులు మాత్రమే పనిచేశారు. ఇండియన్ రిపబ్లిక్ స్థాపన తర్వాత మొదటి బడ్జెట్‌ను జాన్ మథాయ్ 28 ఫిబ్రవరి 1950న సమర్పించారు.