Iran war: యుద్ధం ఎప్పుడు ఆపాలో మేమే తేలుస్తాం.. ఇరాన్ అమెరికా మధ్య ముదురుతున్న మాటల యుద్ధం!

ప్రస్తుతం ప్రపంచం మొత్తం ఉత్కంఠగా ఎదురుచూస్తున్న అమెరికా ఇరాన్ యుద్ధం (iran war) ఒక కీలక మలుపుకు చేరుకుంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సోమవారం చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో పెను సంచలనం సృష్టించాయి. ఇరాన్‌తో జరుగుతున్న ఈ యుద్ధం కేవలం స్వల్పకాలికమైనది మాత్రమేనని (Short-term excursion), త్వరలోనే ఇది ముగియవచ్చని ట్రంప్ ధీమా వ్యక్తం చేశారు. అయితే అదే సమయంలో చమురు సరఫరాకు ఆటంకం కలిగితే మాత్రం ఊరుకోబోమని హెచ్చరించారు.

హోర్ముజ్ జలసంధిపై ట్రంప్ వార్నింగ్

ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన 'స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్' (Strait of Hormuz) మార్గాన్ని ఇరాన్ అడ్డుకోవాలని చూస్తే పరిణామాలు చాలా తీవ్రంగా ఉంటాయని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు. "ఒకవేళ ఇరాన్ చమురు సరఫరాను నిలిపివేస్తే, గతంలో కంటే 20 రెట్లు ఎక్కువ శక్తితో అమెరికా విరుచుకుపడుతుంది" అని ఆయన సోషల్ మీడియా వేదికగా హెచ్చరించారు. దీనికి ఇరాన్ స్పందిస్తూ.. యుద్ధం ఎప్పుడు ముగియాలో నిర్ణయించేది అమెరికా కాదని.. ఇరాన్ నిర్ణయిస్తుందని అక్కడి సైనిక ప్రతినిధి వ్యాఖ్యానించారు.

ఇరాన్ కొత్త సుప్రీం లీడర్, యుద్ధ తీవ్రత

ఇరాన్ తన కొత్త సుప్రీం లీడర్‌గా అయతుల్లా మొజ్తబా ఖమేనీని ఎన్నుకోవడం ఈ యుద్ధంలో మరో కీలక పరిణామం. తన తండ్రి మరణం తర్వాత పగ్గాలు చేపట్టిన 56 ఏళ్ల మొజ్తబా.. అత్యంత కఠినమైన నిర్ణయాలు తీసుకునే వ్యక్తిగా పేరు పొందారు. ఈ మార్పు కారణంగా యుద్ధం మరింత ముదురుతుందని ఇన్వెస్టర్లు భావించడంతో ఒకానొక దశలో చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు 120 డాలర్ల వరకు పెరిగాయి. అయితే యుద్ధం త్వరగా ముగుస్తుందన్న ఆశలతో మళ్ళీ ధరలు 90 డాలర్ల వద్దకు చేరుకున్నాయి.

టెహ్రాన్‌పై భారీ వైమానిక దాడులు

ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుండి సోమవారం రాత్రి టెహ్రాన్ నగరంపై జరిగిన దాడులే అత్యంత భారీవని తెలుస్తోంది. ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ఇరాన్‌లోని ఇస్ఫహాన్ , టెహ్రాన్ నగరాల్లోని డ్రోన్ తయారీ కేంద్రాలు, సైనిక స్థావరాలపై విరుచుకుపడింది. ఈ దాడుల వల్ల ఇరాన్ యొక్క బాలిస్టిక్ క్షిపణుల సామర్థ్యం దాదాపు దెబ్బతిన్నట్లు ట్రంప్ పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, లెబనాన్ నుండి హిజ్బుల్లా కూడా ఇజ్రాయెల్‌పై రాకెట్లతో విరుచుకుపడుతుండటంతో మధ్యప్రాచ్యం అట్టుడుకుతోంది.

రష్యా జోక్యం, దౌత్య ప్రయత్నాలు

యుద్ధాన్ని ముగించే దిశగా రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ కూడా చురుగ్గా వ్యవహరిస్తున్నారు. సోమవారం ట్రంప్‌తో మాట్లాడిన పుతిన్, యుద్ధాన్ని దౌత్యపరంగా ముగించడానికి కొన్ని ప్రతిపాదనలు చేశారు. గల్ఫ్ దేశాల నేతలు , ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెస్కియాన్‌తో మాట్లాడిన పుతిన్, తక్షణమే శాంతిని నెలకొల్పాలని కోరుతున్నారు. యుద్ధం వల్ల పెట్రోల్ ధరలు పెరగడమే కాకుండా, లక్షలాది మంది ప్రజలు ఇళ్లు వదిలి పారిపోవాల్సి రావడం పట్ల అంతర్జాతీయ సమాజం ఆందోళన చెందుతోంది.

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం

ఈ యుద్ధం (iran war) కారణంగా గడిచిన 10 రోజుల్లో అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం తీవ్రంగా దెబ్బతింది. చమురు ట్యాంకర్లపై దాడులు జరగడం వల్ల సరుకు రవాణా ఖర్చులు పెరిగిపోయాయి. ట్రంప్ చెబుతున్నట్లుగా ఈ యుద్ధం త్వరగా ముగిస్తేనే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మళ్ళీ గాడిలో పడే అవకాశం ఉంది. అమెరికా స్టాక్ మార్కెట్లు సైతం యుద్ధ ముగింపు వార్తలపైనే ఆధారపడి ఊగిసలాడుతున్నాయి.