హార్ముజ్ జలసంధి పూర్తిగా మూసివేసిన ఇరాన్.. చిక్కుకుపోయిన భారత నౌకలు.. ఎల్పీజీ ధరల ఆందోళన..

అమెరికా - ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు ప్రస్తుతం హార్ముజ్ జలసంధిని కేంద్ర బిందువుగా మార్చాయి. ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యంలో దాదాపు ఐదో వంతు వాటా కలిగిన ఈ కీలక జలమార్గంపై పట్టు సాధించేందుకు ఇరుపక్షాలు ప్రయత్నిస్తుండటంతో.. అంతర్జాతీయ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థ తీవ్ర అనిశ్చితిలో పడింది.

ముఖ్యంగా తన ముడి చమురు, ఎల్‌పిజి, ఎల్‌ఎన్‌జి అవసరాల కోసం మధ్యప్రాచ్యంపై అధికంగా ఆధారపడే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఈ పరిణామాలు నేరుగా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఇరాన్ గతంలో భారత నౌకల పట్ల కొంత సానుకూలత ప్రదర్శించినప్పటికీ.. అమెరికా తన దిగ్బంధనాన్ని కొనసాగిస్తుండటంతో ఇరాన్ మళ్ళీ ఈ మార్గాన్ని మూసివేసింది. దీనివల్ల భారతీయ నౌకలు ఘర్షణల మధ్య చిక్కుకుపోయే పరిస్థితి తలెత్తింది.

ఈ క్రమంలోనే 'దేశ్ గరిమ' అనే భారతీయ ట్యాంకర్ సురక్షితంగా జలసంధిని దాటినప్పటికీ.. 'సన్మార్ హెరాల్డ్', 'జగ్ అర్నవ్' వంటి నౌకలపై ఇరాన్ విప్లవాత్మక గార్డ్స్ (IRGC) కాల్పులు జరపడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది. ప్రాణనష్టం జరగకపోయినా, భారతీయ నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం పట్ల భారత్ తీవ్రంగా స్పందించింది. ఇరాన్ రాయబారిని పిలిపించి తన ఆందోళనను వ్యక్తం చేయడమే కాకుండా, వాణిజ్య నౌకల భద్రత విషయంలో రాజీ లేదని విదేశాంగ శాఖ స్పష్టం చేసింది. గతంలో Iran అందించిన సహకారాన్ని గుర్తు చేస్తూ, త్వరితగతిన సురక్షిత రవాణాను పునరుద్ధరించాలని విక్రమ్ మిశ్రీ కోరారు. అయితే ప్రస్తుతం పర్షియన్ గల్ఫ్, దాని పరిసర ప్రాంతాల్లో సుమారు 20కి పైగా భారతీయ నౌకలు అనుమతి కోసం ఎదురుచూస్తున్నాయి.

ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం ఇంధన, రసాయన ఎరువుల అవసరాల కోసం సుమారు 33 నౌకలను తరలించాల్సిన అవసరం ఉంది. యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి ఎల్‌పిజి సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడటంతో, ప్రభుత్వం గృహ అవసరాలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ వాణిజ్య సరఫరాలను 70 శాతానికి పరిమితం చేసింది. ముడి చమురు విషయంలో మాత్రం భారత్ వ్యూహాత్మక అడుగులు వేస్తోంది. అమెరికా ఆంక్షల సడలింపును వినియోగించుకుంటూ రష్యా నుండి ముడి చమురు దిగుమతులను భారీగా పెంచింది.

Also Read

చర్చలకు గుడ్ బై చెప్పిన ఇరాన్.. అమెరికాతో తాడోపేడో తేల్చుకుంటామని కీలక ప్రకటన.. కారణం ఏంటంటే..

హార్ముజ్ జలసంధిలో భారతీయ వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) కాల్పులు జరపడంతో భారత్ తన నౌకాయాన భద్రతపై అత్యంత అప్రమత్తమైంది. అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో ఇరాన్ ఈ జలసంధి దిగ్బంధనాన్ని పటిష్టం చేస్తూ, ఏ నౌకనూ అనుమతించని కఠిన వైఖరిని అవలంబిస్తోంది. గతంలో భారత్‌కు మినహాయింపులు ఉన్నప్పటికీ, ఏప్రిల్ 18న 'జగ్ అర్నవ్', 'సన్మార్ హెరాల్డ్' నౌకలపై జరిగిన దాడులు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి.

ఈ పరిణామాల దృష్ట్యా, భారత ప్రభుత్వం మరియు నౌకాదళం కొత్త మార్గదర్శకాలను విడుదల చేశాయి. తదుపరి ఆదేశాలు వచ్చే వరకు భారత నౌకలు హోర్ముజ్ జలసంధిని దాటే ప్రయత్నం చేయవద్దని, ముఖ్యంగా వ్యూహాత్మకమైన లారక్ దీవి పరిసరాలకు వెళ్లకూడదని స్పష్టం చేసింది. నౌకాదళం నుండి గ్రీన్ సిగ్నల్ వచ్చినప్పుడు మాత్రమే ప్రయాణించాలని సూచించింది. పర్షియన్ గల్ఫ్‌లో ఉన్న భారత నౌకల భద్రతను పర్యవేక్షించడానికి నౌకాదళం తన చర్యలను ముమ్మరం చేసింది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాకు కీలకమైన ఈ మార్గంలో ఇరాన్ తన సైనిక పట్టును పెంచడం వల్ల భారత ఇంధన దిగుమతులపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం పరిస్థితిని నిశితంగా గమనిస్తూ నావికుల భద్రతకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది.

జూన్ 2023 నాటి రికార్డు స్థాయికి చేరువలో రష్యా చమురు ప్రవాహం ఉన్నప్పటికీ, ఎల్‌పిజి, ఎల్‌ఎన్‌జి సరఫరాలు మాత్రం ఇంకా క్లిష్టంగానే ఉన్నాయి. వెనిజులా, పశ్చిమ ఆఫ్రికా నుండి దిగుమతులు కొనసాగుతున్నా, హార్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధనం కొనసాగితే రాబోయే రోజుల్లో ఇంధన సవాళ్లు మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.