Strait of Hormuz: సముద్రం మధ్యలో టోల్ గేట్! ప్రపంచానికి ఇరాన్ షాక్!

పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న వేళ, ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ (Hormuz) జలసంధిపై ఇరాన్ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ జలసంధి గుండా ప్రయాణించే నౌకలపై ప్రత్యేక పన్నులు (Tolls) విధించడంతో పాటు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దేశాలకు చెందిన నౌకలను పూర్తిగా నిషేధిస్తూ ఇరాన్ పార్లమెంటరీ సెక్యూరిటీ కమిటీ కొత్త మేనేజ్మెంట్ ప్లాన్‌ను ఆమోదించింది. ఈ పరిణామం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు, సహజ వాయువు ధరలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.

అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ నౌకలపై నిషేధం

ఇరాన్ ప్రకటించిన కొత్త ప్రణాళిక ప్రకారం.. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ నౌకలతో పాటు ఇరాన్‌పై ఏకపక్షంగా ఆంక్షలు విధించిన ఏ దేశపు నౌకనైనా ఈ మార్గం గుండా వెళ్లనివ్వరు. ఈ జలసంధిపై తన సార్వభౌమాధికారాన్ని చాటుకోవడమే కాకుండా, ఓమన్ దేశంతో కలిసి ఒక చట్టపరమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని ఇరాన్ భావిస్తోంది. దీనివల్ల పశ్చిమ దేశాలకు ఇంధన రవాణా మరింత కష్టతరం కానుంది.

భారత్‌పై ప్రభావం, ఇటీవలి సంక్షోభం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే ముడి చమురు , ఎల్‌పీజీ (LPG) లో సుమారు 20% ఈ హోర్ముజ్ (Hormuz) జలసంధి ద్వారానే వెళుతుంది. కొద్దిరోజుల క్రితం ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని పాక్షికంగా మూసివేయడంతో భారతదేశంలో గ్యాస్ కొరత ఏర్పడింది. మన దేశం దిగుమతి చేసుకునే ఎల్‌పీజీలో 90% ఈ మార్గం నుండే వస్తుంది. దీనివల్ల సామాన్య ప్రజల నుండి హోటల్ యజమానుల వరకు అందరూ ఇబ్బంది పడ్డారు. అయితే, ఇటీవల నందాదేవి, శివాలిక్ వంటి నౌకలకు ఇరాన్ అనుమతి ఇవ్వడంతో భారత్‌లో పరిస్థితి కొంతవరకు సర్దుమణిగింది.

కొత్తగా 'టోల్' సిస్టమ్ అమలు

ఇరాన్ ఇప్పుడు ఈ జలసంధి గుండా వెళ్లే నౌకల భద్రత, పర్యావరణ పరిరక్షణ పేరుతో భారీగా పన్నులు వసూలు చేయాలని నిర్ణయించింది. దీనివల్ల అంతర్జాతీయంగా రవాణా ఖర్చులు పెరిగి, చివరికి వినియోగదారులపై పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల భారం పడే ప్రమాదం ఉంది. సముద్ర భద్రతను మెరుగుపరుస్తామని ఇరాన్ చెబుతున్నప్పటికీ, ఇది ఇతర దేశాలపై ఒత్తిడి పెంచే వ్యూహమని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

మొత్తంగా చెప్పాలంటే ఈ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో, అంతర్జాతీయంగా చోటుచేసుకుంటున్న ఈ మార్పులు సామాన్యుడి జేబుకు చిల్లు పెట్టేలా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా హోర్ముజ్ (Hormuz) జలసంధి వంటి కీలక మార్గాల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే, అది కేవలం నౌకల ప్రయాణానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా.. గ్యాస్ సిలిండర్ ధరలు పెరగడానికి, నిత్యావసర వస్తువుల రవాణా ఖర్చులు అధికం కావడానికి దారితీస్తుంది. ఇరాన్ తీసుకున్న ఈ 'టోల్ టాక్స్' నిర్ణయం వల్ల ముడి చమురు ధరలు పెరిగితే, మన దేశంలో పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ రేట్లు మళ్ళీ భగ్గుమనే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే, గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో జరిగే ప్రతి చిన్న మార్పు కూడా మన వంటగది బడ్జెట్‌ను తలకిందులు చేసే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. మన ప్రభుత్వం కూడా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.