ఇరాన్ యుద్దం.. భారీగా పెరిగిన డీజిల్ ధరలు.. ఇప్పుడు ఎంతకు చేరిందంటే..

పశ్చిమాసియాలో జరుగుతున్న ఇరాన్ యుద్ధం కారణంగా అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్‌లో పెను మార్పులు సంభవిస్తున్నాయి. దీని ప్రభావంతో భారత్‌లో ఇండస్ట్రియల్ (బల్క్) డీజిల్ ధర లీటరుకు సుమారు రూ. 22 మేర పెరిగింది. పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్‌పై అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ దాడుల నేపథ్యంలో ఏర్పడిన ఉద్రిక్తతలు అంతర్జాతీయంగా ఇంధన సరఫరాపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపాయి.

ముఖ్యంగా ప్రపంచ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా నౌకల ప్రయాణం ప్రమాదంలో పడటంతో, అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడి చమురు (Crude Oil) ధరలు ఒక్కసారిగా ఆకాశాన్ని తాకాయి. బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్‌కు 119 డాలర్లకు చేరుకోవడంతో, భారత ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలైన IOCL, BPCL, HPCL వంటివి భారీగా నష్టపోవాల్సి వస్తోంది. ఈ ఆర్థిక భారాన్ని కొంతవరకు తగ్గించుకోవడానికి పారిశ్రామిక అవసరాలకు వాడే బల్క్ డీజిల్ ధరలను పెంచుతూ కేంద్రం నిర్ణయం తీసుకుంది.

ఈ ధరల పెంపు వల్ల ఢిల్లీలో గతంలో లీటరు రూ. 87.67 గా ఉన్న బల్క్ డీజిల్ ధర ఇప్పుడు దాదాపు 25 శాతం పెరిగి రూ. 109.59కి చేరింది. ముంబై, కోల్‌కతా, చెన్నై వంటి నగరాల్లో కూడా లీటరుకు రూ. 22 కంటే ఎక్కువగానే ధర పెరిగింది. దీనితో పాటు ప్రీమియం పెట్రోల్ (XP95 వంటివి) ధర కూడా లీటరుకు సుమారు రూ. 2 నుంచి రూ. 2.35 వరకు పెరిగింది. అయితే, సాధారణ వినియోగదారులకు ప్రభుత్వం ఒక పెద్ద ఊరటనిచ్చింది. రిటైల్ బంకుల్లో సామాన్యులు వాడే సాధారణ పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలలో ప్రస్తుతానికి ఎలాంటి మార్పు చేయలేదు. దీనివల్ల మధ్యతరగతి ప్రజలపై నేరుగా భారం పడకుండా ప్రభుత్వం జాగ్రత్త పడింది, కానీ పారిశ్రామిక రంగానికి మాత్రం ఇది పెద్ద దెబ్బగానే చెప్పవచ్చు.

బల్క్ డీజిల్ ధరల పెంపు ప్రభావం ప్రధానంగా పెద్ద మొత్తంలో ఇంధనాన్ని కొనుగోలు చేసే పరిశ్రమలు, ఫ్యాక్టరీలు మరియు తయారీ యూనిట్లపై పడుతుంది. ముఖ్యంగా విద్యుత్ కోతల సమయంలో భారీ జనరేటర్లను వాడే పరిశ్రమల నిర్వహణ వ్యయం గణనీయంగా పెరుగుతుంది. అలాగే రైల్వేలు, రక్షణ దళాలు మరియు మొబైల్ టవర్ల నిర్వహణకు డీజిల్ వాడే టెలికాం కంపెనీల బడ్జెట్‌పై కూడా ఈ పెంపు తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. సాధారణంగా రాష్ట్ర రవాణా సంస్థల (RTC) బస్సులకు ఈ పెంపు నుండి మినహాయింపు ఉండొచ్చని భావిస్తున్నప్పటికీ, అది అమలులోకి వచ్చే వరకు స్పష్టత లేదు.

అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడి చమురు ధరలు పెరగడం వల్ల చమురు సంస్థలు లీటరు డీజిల్‌పై సుమారు రూ. 32 వరకు నష్టపోతున్నాయని అంచనా. ఇప్పుడు పెంచిన రూ. 22 ఆ నష్టాన్ని కేవలం కొంత మేరకే భర్తీ చేస్తుంది. అయితే, పారిశ్రామికంగా ఇంధన ధరలు పెరగడం వల్ల వస్తువుల ఉత్పత్తి వ్యయం పెరిగి, అది పరోక్షంగా ద్రవ్యోల్బణానికి (Inflation) దారితీసే అవకాశం ఉంది. తయారీదారులు తమ అదనపు ఖర్చులను వస్తువుల ధరల రూపంలో వినియోగదారులపైకి నెడితే, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు కూడా పెరిగే ప్రమాదం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం త్వరగా ముగియకపోతే, ఈ ప్రభావం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై మరిన్ని సవాళ్లను విసిరే అవకాశం ఉంది.