భారత బుల్లెట్ ట్రైన్‌కు భారీ షాక్.. ప్రాజెక్టు ఖర్చు రూ. 1.08 లక్షల కోట్ల నుంచి రూ. 2 లక్షల కోట్లకు..

India's Bullet Train Cost: భారతదేశపు అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక ముంబై-అహ్మదాబాద్ బుల్లెట్ రైలు ప్రాజెక్ట్ ఒక సరికొత్త రూపాంతరాన్ని సంతరించుకుంటోంది. ప్రారంభంలో సంపూర్ణ జపాన్ హై-స్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్ట్‌గా రూపుదిద్దుకున్న ఈ కారిడార్.. ఇప్పుడు జపాన్ ఇంజనీరింగ్, యూరోపియన్ సిగ్నలింగ్ టెక్నాలజీ, భారతదేశంలోనే తయారైన స్వదేశీ రైళ్ల కలయికగా ఒక 'హైబ్రిడ్ నమూనా' (Hybrid Model) రూపంలో సిద్ధమవుతోంది. దశాబ్ద కాలపు తీవ్ర జాప్యం, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీపై అభిప్రాయ భేదాలు, భూసేకరణ సవాళ్లు, విపరీతంగా పెరిగిన నిర్మాణ వ్యయాల నేపథ్యంలో భారత ప్రభుత్వం ఈ వ్యూహాత్మక మార్పును చేపట్టింది.

'ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్' అక్టోబర్ 24 నివేదిక ప్రకారం.. ఈ ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం ప్రారంభంలో అనుకున్న రూ. 1.08 లక్షల కోట్ల నుండి ఏకంగా రెట్టింపై సుమారు రూ. 2 లక్షల కోట్లకు చేరింది. 508 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఈ హై-స్పీడ్ కారిడార్‌లోని మొదటి విభాగాన్ని మొదట 2022 నాటికి ప్రారంభించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకోగా.. నూతన అంచనాల ప్రకారం డిసెంబర్ 2027 నాటికి పట్టాలెక్కే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.

జపాన్ యొక్క ప్రసిద్ధ 'షింకన్సెన్' (Shinkansen) హై-స్పీడ్ సిస్టమ్ ఆధారంగా సెప్టెంబర్ 2017లో జపాన్‌తో సంయుక్త భాగస్వామ్యంతో ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభమైంది. ముంబై-అహ్మదాబాద్ మధ్య రవాణా వ్యవస్థను విప్లవాత్మకంగా మార్చడంతో పాటు భారత్-జపాన్ వ్యూహాత్మక సంబంధాలకు ఇది ప్రతీకగా నిలిచింది. అయితే, కోవిడ్-19 మహమ్మారి, మహారాష్ట్రలో రాజకీయ మార్పుల వల్ల ఏర్పడిన భూసేకరణ సాధకబాధకాలు, ప్రాజెక్ట్ అమలు తీరుపై భారత-జపాన్ భాగస్వాముల మధ్య తలెత్తిన తీవ్ర ప్రతిష్టంభనలు ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను తీవ్రంగా ఆలస్యం చేశాయి.

వ్యూహాత్మక మార్పునకు కారణాలు:

1. మౌలిక వ్యత్యాసాలు: పట్టాలు, రోలింగ్ స్టాక్, సిగ్నలింగ్ టెక్నాలజీతో సహా సంపూర్ణ ప్యాకేజీని జపాన్ ఎగుమతి చేయాలని భావించగా, భారతదేశం వ్యయ నియంత్రణ, అనుకూలత (Flexibility) మరియు స్వదేశీ మేక్ ఇన్ ఇండియా సామర్థ్యాల బదిలీకి ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది.
2. రైలు సెట్ల లభ్యత: కారిడార్ కోసం మొదట జపాన్ E5 షింకన్సెన్ రైలుసెట్‌లను పరిశీలించారు. కానీ ఆధునిక E10 రైలుసెట్‌లు 2034 కంటే ముందు అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం లేకపోవడంతో, భారత రైల్వే సొంత మార్గాన్ని ఎంచుకుంది.
3. స్వదేశీ B28 రైళ్లు & యూరోపియన్ సిగ్నలింగ్: జూన్ 2025లో ఈ ప్రాజెక్ట్ సిగ్నలింగ్ కాంట్రాక్ట్‌ను ఒక యూరోపియన్-ఇండియన్ జాయింట్ వెంచర్‌కు అప్పగించారు. అలాగే, గంటకు 250 కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణించగల, బిఈఎమ్‌ఎల్ (BEML) అభివృద్ధి చేసిన భారత్ తయారీ 'B28' రైళ్లను ఉపయోగించాలని నిర్ణయించారు. ఇవి షింకన్సెన్ రైళ్ల కంటే కాస్త నెమ్మదిగా ఉన్నప్పటికీ, భారత్‌లో ప్రస్తుతం నడుస్తున్న సాంప్రదాయ రైళ్ల కంటే గణనీయంగా వేగవంతమైనవి.

సాంకేతిక సవాళ్లు & భవిష్యత్తు దృక్పథం:

ఒకే కారిడార్‌లో భిన్నమైన విదేశీ, దేశీయ సాంకేతిక వ్యవస్థలను ఏకీకృతం చేయడం (Hybrid Integration)పై జపాన్ ఇంజనీరింగ్ నిపుణులు భద్రతాపరమైన ఆందోళనలను వ్యక్తం చేశారు. వివిధ సాంకేతికతల సమ్మేళనం వల్ల కారిడార్ నిర్వహణలో సంభావ్య ప్రమాదాలు తలెత్తవచ్చని హెచ్చరించారు. ఈ ఆందోళనలు,పెరిగిన ఆర్ధిక వ్యయాల ఒత్తిడి ఉన్నప్పటికీ, ఈ నూతన అమరిక భారతదేశానికి విదేశీ టెక్నాలజీపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి సాంకేతిక స్వయంసమృద్ధిని (Technological Independence) అందించడమే కాకుండా, దేశీయ హై-స్పీడ్ ఉత్పాదక సామర్థ్యాలను గణనీయంగా బలోపేతం చేయనుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.