ప్రపంచ వ్యాప్తంగా చమురు సరఫరా సంక్షోభం.. డీజిల్, ATF ఎగుమతులపై అదనపు సుంకాలు విధిస్తూ భారత్ కీలక నిర్ణయం..

అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లో చోటు చేసుకుంటున్న వేగవంతమైన పరిణామాలు.. భారతదేశ ఎగుమతి విధానాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. అమెరికా - ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన మధ్యంతర శాంతి ఒప్పందం విఫలమవడం.. ఆ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ తలెత్తడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు రవాణాకు ఆటంకాలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇంధన సరఫరాపై ఆంక్షలు కఠినతరం కావడంతో, భారత ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. తద్వారా దేశీయ డీజిల్, జెట్ ఇంధన (ATF) ఎగుమతులపై విండ్‌ఫాల్ పన్నులను (Windfall Taxes) భారీగా పెంచింది.

ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన తాజా నోటిఫికేషన్ ప్రకారం.. జూలై ద్వితీయార్థానికి అమల్లోకి వచ్చేలా డీజిల్ ఎగుమతులపై సుంకాన్ని గతంలో ఉన్న లీటరుకు రూ.8.5 నుండి ఏకంగా రూ. 15.5 కు పెంచారు. అలాగే విమానాలలో ఉపయోగించే జెట్ ఇంధనం (ATF)పై పన్నును లీటరుకు రూ. 7.5 నుండి రూ. 14.5 కు పెంచుతూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. అయితే ఇందుకు భిన్నంగా గ్యాసోలిన్ (పెట్రోల్)పై ఉన్న ఎగుమతి సుంకాన్ని మాత్రం లీటరుకు రూ. 4 నుండి రూ. 2.5 కు తగ్గించడం గమనార్హం.

ఆసియా ఖండంలోనే అత్యంత కీలకమైన ఇంధన సరఫరాదారులలో ఒకటిగా ఉన్న భారతదేశం నుండి ఇంధన ఎగుమతులు సెప్టెంబర్ నెల తర్వాత అత్యధిక స్థాయికి చేరుకుంటున్న తరుణంలో ఈ పన్నుల పెంపు నిర్ణయం వెలువడింది. దీనివల్ల భారతీయ రిఫైనరీల నుండి వెళ్లే ఎగుమతులు కొంతవరకు తగ్గే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం అమెరికా, ఐరోపా దేశాలలో తీవ్రమైన ఇంధన సరఫరా కొరత నెలకొన్నందున.. అక్కడి డిమాండ్‌ను ఆసరాగా చేసుకుని భారతీయ రిఫైనరీలు బలమైన లాభాల మార్జిన్‌లను (Refining Margins) పొందుతున్నాయి. ఈ సానుకూల పరిస్థితుల కారణంగా జూలై నెలలో భారతదేశం నుండి డీజిల్, గ్యాసోలిన్ వంటి ఉత్పత్తుల ఎగుమతులు గత ఏడాదితో పోలిస్తే సుమారు ఐదవ వంతు (20%) ఎక్కువగా ఉండవచ్చని మార్కెట్ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.

Also Read

మళ్లీ గ్యాస్ సంక్షోభం.. హార్ముజ్ జలసంధిని కంట్రోల్‌లోకి తీసుకుంటున్న ఇరాన్..

ఈ సంవత్సరం ఇప్పటివరకు భారతదేశం యొక్క శుద్ధి చేసిన చమురు ఉత్పత్తుల ఎగుమతులు రోజుకు సగటున 1 మిలియన్ బ్యారెళ్లుగా నమోదయ్యాయి. ఇది ప్రపంచ సముద్ర మార్గాల ద్వారా జరిగే మొత్తం ఇంధన రవాణాలో సుమారు 6 శాతం వాటాను కలిగి ఉంది. భారతదేశం నుండి అత్యధికంగా రవాణా చేయబడుతున్న ఇంధనాలలో డీజిల్ అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఇది మొత్తం ఎగుమతి పరిమాణంలో 40 శాతం వాటాను ఆక్రమించింది. ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో గ్యాసోలిన్ 26 శాతం వాటాతో, జెట్ ఫ్యూయల్ 9 శాతం వాటాతో కొనసాగుతున్నాయి.

మరోవైపు అంతర్జాతీయంగా ఉక్రెయిన్ డ్రోన్ దాడుల కారణంగా రష్యాకు చెందిన పలు చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో రష్యా తన ఇంధన ఎగుమతులపై నిషేధం విధించడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా డీజిల్ సరఫరాకు తీవ్ర కొరత ఏర్పడింది. ఇటువంటి అంతర్జాతీయ ఒడిదుడుకుల మధ్య.. భారతదేశం 15 రోజులకు ఒకసారి ముడి చమురు, శుద్ధి చేసిన ఉత్పత్తుల సగటు అంతర్జాతీయ ధరలను సమీక్షిస్తూ ఈ పన్నులను సవరిస్తుంది.

ఈ ప్రత్యేక నియంత్రణ యంత్రాంగం వల్ల దేశీయంగా ఇంధన లభ్యతకు ఎటువంటి ఢోకా లేకుండా చూసుకోవడంతో పాటు.. ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లలో వచ్చే ఆకస్మిక మార్పులకు అనుగుణంగా సుంకాలను సర్దుబాటు చేయడానికి ప్రభుత్వానికి వీలు కలుగుతుంది. ప్రపంచంలోనే నాల్గవ అతిపెద్ద చమురు శుద్ధి సామర్థ్యం కలిగిన భారతదేశం, తన ముడి చమురు అవసరాలలో 85 శాతం కంటే ఎక్కువ భాగాన్ని విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకుంటున్నప్పటికీ.. భారీ పరిమాణంలో శుద్ధి చేసిన నాణ్యమైన ఇంధనాలను ప్రపంచ దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తూ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.