ఉజ్వల పథకం ఎఫెక్ట్.. దేశంలో రికార్డు స్థాయికి పెరిగిన LPG వినియోగం..డిమాండ్ ఎంతలా అంటే..

భారతదేశంలో వంటగ్యాస్ (LPG) వినియోగం విపులంగా పెరుగుతూ.. దేశీయ ఉత్పత్తి పెరుగుదలతో కూడా దిగుమతులపై ఆధారపడటం కొనసాగుతోంది. ఒక్కో ఎల్‌పిజి ట్యాంకర్‌కు సుమారు 46 వేల టన్నుల సామర్థ్యం ఉన్నప్పటికీ.. మనీకంట్రోల్ విశ్లేషణ ప్రకారం, దేశీయ ఉత్పత్తి 30-50 శాతం పెరుగుదల పొందిన తర్వాత కూడా, భారతదేశానికి నెలకు 29-34 ఎల్‌పిజి ట్యాంకర్లు అవసరమవుతాయని తెలిపింది. 2027 ఆర్థిక సంవత్సరంలో నెలవారీ దేశీయ డిమాండ్ 29 లక్షల టన్నుల వరకు చేరుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది.

దీని వల్ల 14 లక్షల టన్నుల కొరత ఏర్పడుతుంది. దీన్ని తీర్చడానికి 13-15.6 లక్షల టన్నుల ఎల్‌పిజి దిగుమతులు అవసరమవుతాయి, ఇది భారతదేశం ఇంకా వ్యవస్థాగతంగా దిగుమతులపై ఆధారపడుతున్నదని సూచిస్తుంది.గత రెండు దశాబ్దాల్లో పెరుగుతున్న గృహ వినియోగం, ఉజ్వల పథకం వంటి ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహాల కారణంగా, నెలవారీ LPG వినియోగం 1998-99లో 5,35,000 టన్నుల నుండి 2024-25 నాటికి 3.13 మిలియన్ టన్నుల వరకు పెరిగింది. అంటే దాదాపు ఆరు రెట్లు. అయితే, అదే కాలంలో దేశీయ ఉత్పత్తి చాలా నెమ్మదిగా పెరిగి 3,60,000 టన్నుల నుండి 1.28 మిలియన్ టన్నుల వరకు చేరింది. ఈ వ్యత్యాసం భారతదేశం దిగుమతులపై అధికంగా ఆధారపడటానికి కారణమైంది.

భారతదేశం ప్రధానంగా పశ్చిమ ఆసియా నుండి LPG దిగుమతులపై ఆధారపడింది. 2024లో యుఎఇ ($5.8 బిలియన్లు), ఖతార్ ($3.6 బిలియన్లు), సౌదీ అరేబియా ($2.4 బిలియన్లు), కువైట్ ($2.3 బిలియన్లు) అగ్ర సరఫరాదారులుగా నిలిచాయి. ఈ కేంద్రికృత సరఫరా భారతదేశాన్ని భౌగోళిక రాజకీయ రిస్క్‌లకు సున్నితంగా మార్చింది. ఫలితంగా, భారతదేశం ఇప్పుడు అమెరికా, కెనడా, అల్జీరియా వంటి ప్రత్యామ్నాయ వనరులను ఆశ్రయించాల్సి ఉంది.

వినియోగదారుల స్థాయిలో.. సరఫరా అంతరాయం పట్టణ ప్రాంతాల్లో మరింత తీవ్రంగా అనుభవించబడుతుంది. సిలిండర్ రీఫిల్ డేటా ప్రకారం, జాతీయ సగటు 30 రోజుల రీఫిల్ సైకిల్‌తో పోలిస్తే, చండీగఢ్ మరియు ఢిల్లీలో రీఫిల్ సైకిల్ వరుసగా 19 మరియు 21 రోజులు మాత్రమే. ప్రభుత్వం పట్టణ ప్రాంతాల్లో 25, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 45 రోజుల గరిష్ట రీఫిల్ పరిమితిని విధించింది, దీని ద్వారా సరఫరా సమీకరణాన్ని కొంతమేరకు క్రమబద్ధం చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది.

ఏదేమైనా ఎల్‌పిజి వినియోగం పెరుగుతూనే ఉన్నప్పటికీ.. దేశీయ ఉత్పత్తి అంచనాలు దీర్ఘకాలంలో పూర్తి డిమాండ్‌ను తీర్చలేవు. అందువల్ల, భారతదేశం దిగుమతులపై ఆధారాన్ని కొనసాగించాల్సి వస్తుంది, వాణిజ్య, భౌగోళిక, వినియోగదారుల మైలురాళ్లలో సరఫరా సవాళ్లను ఎదుర్కొంటుంది.