గ్యాస్ వాడకం డౌన్.. పెట్రోల్ డిమాండ్ అప్.. అసలు ఏం జరుగుతోంది?

భారతదేశంలో ఇంధన వినియోగం (Fuel Consumption) శైలిలో గత మే నెలలో ఊహించని మార్పులు కనిపించాయి. ఎప్పుడూ డిమాండ్ ఉండే లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (LPG) వాడకం ఈసారి ఒక్కసారిగా పడిపోయింది. అదే సమయంలో పెట్రోల్ అమ్మకాలు మాత్రం జోరుగా సాగాయి. పెట్రోలియం ప్లానింగ్ అండ్ అనాలసిస్ సెల్ (PPAC) విడుదల చేసిన తాజా గణాంకాల ప్రకారం.. పెట్రోలియం ఉత్పత్తులన్నింటిలోకీ ఎల్‌పీజీ వాడకంలోనే అత్యంత భారీ క్షీణత నమోదైంది.

LPG కి ఎందుకు డిమాండ్ తగ్గింది?

గతేడాది (2025) మే నెలతో పోలిస్తే, ఈ ఏడాది మే నెలలో ఎల్‌పీజీ వినియోగం ఏకంగా 19.2 శాతం తగ్గిపోయింది. గత ఏడాది 2.62 మిలియన్ టన్నులుగా ఉన్న గ్యాస్ వాడకం, ఈసారి 2.12 మిలియన్ టన్నులకు పడిపోయింది. అంటే దాదాపు 5 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల వినియోగం తగ్గింది.
దీనికి ప్రధాన కారణం మార్కెట్లో కమర్షియ

ల్ గ్యాస్ ధరలు (LPG prices) విపరీతంగా పెరగడమేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ధరల భారం ఎక్కువ కావడంతో చాలా మంది ప్రత్యామ్నాయ ఇంధన మార్గాల వైపు చూస్తున్నారు. దీనికి తోడు పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతల వల్ల గ్యాస్ దిగుమతులకు కొంత అంతరాయం కలిగింది. దీంతో ప్రభుత్వం గ్యాస్ బుకింగ్ సమయాలపై కొన్ని పరిమితులు విధించడం, కమర్షియల్ వాడకంపై నిఘా పెట్టడం కూడా ఈ క్షీణతకు కారణాలయ్యాయి.

పెట్రోల్, డీజిల్ రేంజ్ ఎలా ఉందంటే?

సిలిండర్ల కథ ఇలా ఉంటే.. రోడ్లపై వాహనాల హడావుడి వల్ల పెట్రోల్ వినియోగం మాత్రం 2.8 శాతం పెరిగింది. మే నెలలో దాదాపు 3.89 మిలియన్ టన్నుల పెట్రోల్ అమ్ముడైంది. నగరాలు, పట్టణాల్లో సొంత వాహనాల వాడకం పెరగడం, ఆర్థిక కార్యకలాపాలు పుంజుకోవడంతో పెట్రోల్‌కు డిమాండ్ పెరుగుతూ వస్తోంది.

మరోవైపు దేశంలోనే అత్యధికంగా వాడే డీజిల్ వినియోగం కూడా స్వల్పంగా 1 శాతం పెరిగి 8.67 మిలియన్ టన్నులకు చేరింది. రవాణా రంగం, వ్యవసాయం, పరిశ్రమలకు డీజిల్ కీలకమే అయినా.. పెట్రోల్ వృద్ధి రేటుతో పోలిస్తే డీజిల్ వృద్ధి కొంచెం నెమ్మదించింది. విమానాల్లో వాడే ఏవియేషన్ టర్బైన్ ఫ్యూయల్ (ATF) వాడకం కూడా స్వల్పంగా 0.78 శాతం తగ్గింది.

మొత్తంగా చూస్తే.. పెరిగిన గ్యాస్ ధరలు, ప్రభుత్వ నిబంధనల వల్ల ఎల్‌పీజీ వాడకం తాత్కాలికంగా తగ్గినా, ప్రజల ప్రయాణాలు, రవాణా అవసరాల వల్ల వాహన ఇంధనాలకు మాత్రం డిమాండ్ గట్టిగానే ఉందని ఈ నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది.

భారతదేశం లాంటి పెద్ద దేశంలో ఇంధన భద్రతను, సామాన్యుడికి అందుబాటులో ఉండే ధరలను బ్యాలెన్స్ చేయడం ప్రభుత్వానికి ఎప్పుడూ ఒక పెద్ద సవాలే. రాబోయే రోజుల్లో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు, ప్రభుత్వ విధానాలు మరియు సప్లై చైన్ స్థిరత్వంపైనే ఈ ఇంధన వినియోగ ట్రెండ్స్ ఆధారపడి ఉంటాయి. ఏదేమైనా, మారుతున్న ఈ ఎనర్జీ మార్కెట్ పరిణామాలు అటు పాలసీ మేకర్లకు, ఇటు సామాన్య వినియోగదారులకు ఎంతో కీలకమైనవని చెప్పవచ్చు.