భారతదేశ యూనియన్ బడ్జెట్ను సిద్ధం చేసే ప్రక్రియ చాలా క్లిష్టంగా ఇంకా గోప్యంగా ఉంటుంది, ఇందులో నెలల తరబడి కష్టం, డేటా విశ్లేషణ, నిపుణుల అభిప్రాయం ఉంటుంది. ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో ప్రభుత్వం ఎన్నో రకాల ఖర్చులను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. బడ్జెట్ నిర్మాణానికి సంబంధించిన కచ్చితమైన ఖర్చుపై అధికారిక గణాంకాలు బహిరంగంగా అందుబాటులో లేనప్పటికీ, కోట్ల రూపాయలలో అంచనా వేయవచ్చు.
బడ్జెట్ తయారీలో ప్రధాన ఖర్చులు
డేటా సేకరణ అండ్ విశ్లేషణ - బడ్జెట్ను సిద్ధం చేయడానికి వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలు, నీతి ఆయోగ్, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) అలాగే ఇతర ప్రభుత్వ ఏజెన్సీల నుండి ఆర్థిక అండ్ ఆర్థిక డేటా సేకరిస్తారు. దీని కోసం నిపుణుల సలహాలు,సేవలను తీసుకుంటారు, ఇది చాలా ఖర్చు అవుతుంది.

IT అండ్ సైబర్ సెక్యూరిటీ ఖర్చు
బడ్జెట్ సమాచార పేపర్స్ డిజిటల్గా సురక్షితంగా ఉంచడానికి స్టేట్ ఆఫ్ ది ఆర్ట్ సైబర్ సెక్యూరిటీ చర్యలు తీసుకుంటుంది. ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఇంకా ఇతర సంబంధిత విభాగాలు అత్యంత గోప్యతను నిర్వహించడానికి ప్రత్యేక టెక్నాలజీ ఉపయోగిస్తాయి, ఇది కూడా భారీ ఖర్చుతో ఉంటుంది.
బడ్జెట్ ప్రింటింగ్ అండ్ డిస్ట్రిబ్యూషన్
ఇంతకుముందు, బడ్జెట్ సమాచారం హార్డ్ కాపీలో ముద్రించేవారు, దీని కోసం ప్రభుత్వ ప్రింటింగ్ ప్రెస్ ఉపయోగించేవారు. తాజాగా ప్రభుత్వం బడ్జెట్ను పూర్తిగా డిజిటల్గా మార్చడం వల్ల ప్రింటింగ్ ఖర్చు తగ్గింది, అయితే ఐటీ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్పై ఖర్చు పెరిగింది.
పార్లమెంటరీ చర్చ ఇంకా ప్రజెంటేషన్
పార్లమెంటులో బడ్జెట్ను సమర్పించే ముందు, ఆర్థిక మంత్రి అలాగే సంబంధిత అధికారుల మధ్య అనేక సమావేశాలు జరుగుతాయి. బడ్జెట్ సెషన్ సమయంలో నిపుణులు, ఆర్థికవేత్తలు ఇంకా మంత్రుల అభిప్రాయాలను తీసుకుంటారు. ఇందుకు ప్రయాణ, వసతి అలాగే ఇతర ఏర్పాట్ల కోసం ఖర్చులు ఉంటాయి.
ఇతర పరిపాలనా ఖర్చులు
బడ్జెట్ తయారీ సమయంలో, అధికారులు, ఉద్యోగుల అదనపు సేవలు, భద్రతా ఏర్పాట్లు ఇంకా మీడియా కమ్యూనికేషన్ కోసం కూడా డబ్బు ఖర్చు చేయబడుతుంది. ఈ అంశాలన్నింటినీ కలిపి భారతదేశంలో బడ్జెట్ తయారీ ఖర్చు కోట్ల రూపాయలకు చేరుకుంటుంది, అయినప్పటికీ ఖచ్చితమైన వివరాలను ప్రభుత్వం బహిరంగపరచలేదు.


Click it and Unblock the Notifications