4 నుంచి 3కి తగ్గనున్న జీఎస్టీ స్లాబ్‌లు ? ఇప్పుడు ఇవి చౌకగా, ఏది కాస్ట్లీ తెలుసుకోండి!

దేశంలో ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న నాలుగు జీఎస్టీ స్లాబ్‌లు (5%, 12%, 18%, 28%) త్వరలో మూడుకి తగ్గనున్నాయి. రాబోయే జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో 12% స్లాబ్‌ను తొలగించే ప్రతిపాదనను పరిశీలించనున్నట్లు తెలుస్తోంది. పన్ను నిర్మాణాన్ని సులభం చేయడానికి ఈ చర్య తీసుకునే అవకాశం ఉంది. 12% స్లాబ్ ఇకపై అంతగా అవసరం లేదని జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సలహా అధికారులలో దాదాపు ఏకాభిప్రాయం కుదిరినట్లు సమాచారం.

నిత్యావసర వస్తువులను 5% శ్లాబ్‌లోనే ఉంచే యోచన: HTలో ప్రచురితమైన వార్తల ప్రకారం, సామాన్యులు ఉపయోగించే ముఖ్యమైన వస్తువులను 5% స్లాబ్‌లోనే ఉంచాలని భావిస్తున్నారు. మిగిలిన వస్తువులను 18% స్లాబ్‌లోకి మార్చవచ్చు. "ఆదాయాన్ని ప్రభావితం చేయకుండా పన్ను రేట్లను సులభం చేయడానికి ఇది ఉత్తమ మార్గం కావచ్చు. అయితే, దీనిపై ఏదైనా చివరి నిర్ణయం జీఎస్టీ కౌన్సిల్ తీసుకుంటుంది" అని ఒక సోర్సెస్ తెలిపింది. జీఎస్టీ కౌన్సిల్ వచ్చే సమావేశం జూన్ చివరిలో లేదా జూలైలో జరగవచ్చు. ఈ కౌన్సిల్‌లో కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి ఇంకా రాష్ట్రాల ఆర్థిక మంత్రులు ఉంటారు. అయితే గత చివరి సమావేశం డిసెంబర్ 2024లో జరిగింది.

జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశం ఎప్పుడు: జూన్ లేదా జూలైలో జరిగే సమావేశంలో రేట్లను సడలించడంతో పాటు ఇతర కీలక అంశాలు కూడా చర్చించవచ్చు. జీఎస్టీ రేట్లను ఈజీ చేయడానికి 2021 సెప్టెంబర్ 24న జరిగిన 45వ జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో మంత్రుల బృందం (GoM) ఏర్పడింది. ఈ బృందానికి గతంలో కర్ణాటక మాజీ సీఎం బసవరాజ్ ఎస్ బొమ్మై నేతృత్వం వహించారు. ఆ తర్వాత 2023 నవంబర్‌లో యూపీ ఆర్థిక మంత్రి సురేష్ కుమార్ ఖన్నాకు, 2024 ఫిబ్రవరి 27న బీహార్ డిప్యూటీ సీఎం సామ్రాట్ చౌదరికి కన్వీనర్‌గా బాధ్యతలు అప్పగించారు.

12% శ్లాబ్‌లో ప్రస్తుతం ఏమున్నాయి: ప్రస్తుతం దేశంలో 5%, 12%, 18% ఇంకా 28% అనే నాలుగు జీఎస్టీ శ్లాబ్‌లు ఉన్నాయి. ముఖ్యమైన వస్తువులపై తక్కువ పన్ను, లగ్జరీ వస్తువులపై ఎక్కువ పన్ను విధించబడుతుంది. ప్యాక్ చేయని ఆహార పదార్థాలు, ఉప్పు, పాలు, తాజా కూరగాయలు, పేదలకు విద్య ఇంకా ఆరోగ్య సేవలపై పన్ను లేదు (జీరో-రేటెడ్).

12% పన్ను శ్లాబ్ కిందకు వచ్చే కొన్ని వస్తువులు:
* కండెన్స్డ్ మిల్క్, కేవియర్, 20-లీటర్ బాటిళ్లలో ప్యాక్ చేసిన తాగునీరు
* వాకీ-టాకీలు, ట్యాంకులు ఇంకా సాయుధ వాహనాలు, కాంటాక్ట్ లెన్సులు
* చీజ్, ఖర్జూరాలు, డ్రై ఫ్రూట్స్, సాస్‌లు
* పాస్తా, జామ్, జెల్లీ, పండ్ల రసం పానీయాలు, స్నాక్స్
* టూత్ పౌడర్, ఫీడింగ్ బాటిళ్లు, కార్పెట్లు, గొడుగులు, క్యాప్‌లు
* సైకిళ్లు, గృహోపకరణాలు, చెక్క లేదా వెదురుతో చేసిన ఫర్నిచర్
* పెన్సిళ్లు, క్రేయాన్లు, కాటన్ బ్యాగులు అలాగే 1,000 కంటే తక్కువ ధర ఉన్న బూట్లు
* డయాగ్నస్టిక్ కిట్లు, పాలరాయి అలాగే గ్రానైట్ బ్లాక్‌లు

12% శ్లాబ్‌ను తొలగించే ఆలోచనపై నిపుణుల అభిప్రాయం: EY ఇండియా ట్యాక్స్ పార్టనర్ సౌరభ్ అగర్వాల్ మాట్లాడుతూ, "రాబోయే జీఎస్టీ కౌన్సిల్ సమావేశంలో పన్ను శ్లాబ్‌ను సులభం చేయడంపై దృష్టి సారిస్తారు. 12% శ్లాబ్‌ను తొలగించి మూడు రేట్లుగా చేయడం వల్ల పనులు సులభతరం అవుతాయి. ఈ మార్పులో ఆదాయం ప్రభావితం కాకుండా ఉండటం ముఖ్యం. 12% శ్లాబ్‌లో సామాన్యుల అవసరాలు ఇంకా పారిశ్రామిక వస్తువులు ఉంటాయి. వాటిని 5% లేదా 18% శ్లాబ్‌కు మార్చడం వల్ల ఆదాయంపై ప్రభావం పడుతుంది. దింతో 12% నుండి 18% శ్లాబ్‌కు మారే వస్తువుల ధరలు పెరగవచ్చు" అని అన్నారు.

ఏది తక్కువగా మారుతుంది, ఏది కాస్ట్లీగా మారుతుంది: జీఎస్టీ కౌన్సిల్ 12 శాతం పన్ను స్లాబ్‌ను తొలగించాలని నిర్ణయిస్తే, దాని కింద ఉన్న వస్తువులు 5% ఇంకా 18% స్లాబ్‌లకు మార్చబడతాయి.

చౌకగా మారేవి: 12% నుండి 5% స్లాబ్‌లోకి మారే సుగంధ ద్రవ్యాలు అలాగే కిరోసిన్ వంటి వస్తువులు చౌకగా మారే అవకాశం ఉంది.

ఖరీదైనవిగా మారేవి: మరోవైపు, డిటర్జెంట్లు అండ్ ప్లాస్టిక్ వస్తువులు వంటి 12% నుండి 18% స్లాబ్‌లోకి మారే వస్తువులు ఖరీదైనవిగా మారవచ్చు.

మార్పు ఎందుకు అవసరం: చాల అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఒకటి లేదా రెండు జీఎస్టీ స్లాబ్‌లు మాత్రమే ఉన్నాయి. మూడు పన్ను స్లాబ్‌ల నిర్మాణాన్ని స్వీకరించినట్లయితే భారతదేశం ప్రపంచ ప్రమాణాలకు దగ్గరగా చేరుకోగలదు. జీఎస్టీ ఆదాయంలో నిరంతర పెరుగుదల కారణంగా రేట్లను సులభం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. 2024-25 సంవత్సరంలో, మొత్తం జీఎస్టీ ఆదాయం 9% కంటే ఎక్కువ పెరిగి రూ.22,08,861 కోట్లకు చేరుకుంది. అంతేకాక 2023-24లో రూ.20,18,249 కోట్లు. ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏప్రిల్ 2025లో రూ.2,36,716 కోట్ల రికార్డు సేకరణ జరిగింది. మే 2025లో కూడా రూ.2,01,050 కోట్ల ఆదాయం వచ్చింది, అంటే ఇప్పటివరకు మూడవ అతిపెద్ద సేకరణ.