రేషన్ పంపిణీలో AI టెక్నాలజీ.. నకిలీ లబ్ధిదారులకు చెక్ పెట్టేలా కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త ప్లాన్.
భారతదేశంలో పేదరిక నిర్మూలనకు, పోషకాహార లోపాన్ని అధిగమించడానికి అత్యంత కీలకమైన ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థను (పీడీఎస్) సరికొత్త సాంకేతికతతో అనుసంధానించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఆటోమేషన్తో కూడిన రేషన్ రవాణా, నిర్వహణ-ఆదాయ సహాయ పథకమైన 'సార్థక్-పీడీఎస్'ను మరో ఐదేళ్లపాటు పొడిగించేందుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం బుధవారం నాడు రూ. 25,530 కోట్ల భారీ బడ్జెట్తో ఆమోదం తెలిపింది.
ఈ వ్యూహాత్మక నిర్ణయం వల్ల ఈ పథకం ఏప్రిల్ 2026 నుండి మార్చి 2031 వరకు నిరంతరాయంగా కొనసాగుతుంది. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న రేషన్ దుకాణాల ద్వారా రాయితీతో కూడిన ఆహార ధాన్యాలను పంపిణీ చేసే ప్రస్తుత విధానాన్ని అత్యాధునిక డిజిటల్ వ్యవస్థగా మార్చడమే ఈ ప్యాకేజీ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ నూతన సంస్కరణల్లో భాగంగా లబ్ధిదారులను నిజ సమయంలో గుర్తించడం, ఆహార ధాన్యాల రవాణాను నిరంతరం పర్యవేక్షించడం, వాట్సాప్, ఫోన్ కాల్స్ ద్వారా పౌరుల సమస్యలను తక్షణమే పరిష్కరించడం కోసం కృత్రిమ మేధస్సు (AI) సాంకేతికతను రంగంలోకి దించుతున్నారు.

ఈ ప్రతిష్టాత్మక అప్గ్రేడ్లో భాగంగా, ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని 'ఇండియా ఏఐ మిషన్' నుండి లభించిన విస్తృత మద్దతుతో, 'స్మార్ట్ పీడీఎస్ ఫేజ్ 2' కింద మూడు వినూత్న ఏఐ-సామర్థ్యం గల వ్యవస్థలను ప్రవేశపెట్టాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఈ కార్యక్రమం గురించి కేంద్ర మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ వివరాలు వెల్లడిస్తూ, సార్థక్-పీడీఎస్ కార్యక్రమంలో మూడు ప్రధాన సంస్కరణలకు ఆమోదం లభించిందని తెలిపారు.
రాష్ట్రాల లోపల ఆహార ధాన్యాల రవాణా కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం, క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్న సరసమైన ధరల దుకాణాలకు తగిన మద్దతు ఇవ్వడం, విస్తృత పీడీఎస్ ఆధునీకరణ ప్రయత్నాలకు నిధులు సమకూర్చడం వంటి అంశాలు ఇందులో ఉన్నాయి. మొత్తం పంపిణీ వ్యవస్థ, లాజిస్టిక్స్, రవాణా, మెటీరియల్ హ్యాండ్లింగ్ మరియు లబ్ధిదారుల సమస్యల పరిష్కారం విషయంలో ఇది ఒక భారీ నిర్మాణాత్మక సంస్కరణగా నిలుస్తుందని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. ప్రస్తుతం ఈ కార్యక్రమం కింద దేశవ్యాప్తంగా ప్రతి నెలా దాదాపు 80 కోట్ల మంది పౌరులకు ప్రాథమిక రేషన్ అందుతోంది, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా సమ్మిళిత వృద్ధికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది.
కృత్రిమ మేధస్సుతో పనిచేసే ఈ వ్యవస్థలలో 'నిర్మల్' అని పిలువబడే మొదటి వ్యవస్థ చాలా కీలకమైనది. ఇది పీడీఎస్ లబ్ధిదారుల యొక్క నిజ-సమయ ఏఐ-ఆధారిత రిజిస్ట్రీని సృష్టిస్తుంది మరియు ఇతర ప్రభుత్వ పథకాలు లేదా మంత్రిత్వ శాఖలతో సమాచార అనుసంధానానికి వీలు కల్పిస్తుంది. దీనివల్ల అర్హులైన పేదలకు మాత్రమే పథకాలు అందుతాయి.
'ఆశా' (ASHA) అనే రెండవ వ్యవస్థ పూర్తిగా పౌరుల సేవల కోసం అంకితం చేయబడింది. ఇది సాధారణ కాల్స్, వాట్సాప్, ఐవీఆర్ఎస్ మరియు చాట్బాట్ల ద్వారా పౌరులతో సంభాషించగల బహుభాషా ఏఐ ఫిర్యాదుల వేదికగా పనిచేస్తుంది. ప్రస్తుతం లబ్ధిదారుల సమస్యల కోసం నెలకు రెండు లక్షల కాల్స్ మాత్రమే సాధ్యమవుతుండగా, ఈ కొత్త ప్లాట్ఫామ్ రోజుకు ఏకంగా మూడు లక్షల వరకు సంభాషణలను సునాయాసంగా నిర్వహించగలదని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది.
ఇక మూడవ వ్యవస్థ అయిన 'సాక్షం', రేషన్ సరఫరా గొలుసు (సప్లై చైన్) నిర్వహణను పూర్తిగా మార్చివేయనుంది. ఇది వాహన ట్రాకింగ్, క్యూఆర్-కోడ్ ఆధారిత ఆహార ధాన్యాల బస్తాల ట్రేసింగ్, భవిష్యత్తు డిమాండ్ను ముందుగానే ఊహించడం మరియు రవాణా మార్గాలను ఆప్టిమైజ్ చేయడం వంటి పనుల కోసం ఏఐ సాధనాలను ఉపయోగించుకుంటుంది. ఈ అధునాతన టెక్నాలజీ వల్ల ఆహార ధాన్యాల రవాణా దూరం 15 శాతం నుండి 50 శాతం వరకు తగ్గుతుంది.
ఇది స్థానిక కొనుగోళ్లను ప్రోత్సహించడమే కాకుండా, మెరుగైన లాజిస్టిక్స్ కారణంగా ప్రభుత్వానికి ఏటా సుమారు రూ. 280 కోట్ల వరకు పొదుపును తెచ్చిపెడుతుంది. అంతేకాకుండా, సరఫరా గొలుసు నుండి వెలువడే కార్బన్ ఉద్గారాలలో 35 శాతం తగ్గుదల నమోదవుతుందని పర్యావరణ నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇందుకోసం ఆహార ధాన్యాల సంచులపై క్యూఆర్-కోడెడ్ ట్యాగ్లు మరియు రవాణా వాహనాల్లో ఖచ్చితమైన లొకేషన్ ట్రాకింగ్ సిస్టమ్లను ఏర్పాటు చేయనున్నారు, ఇది రేషన్ నల్లబజారుకు తరలకుండా అడ్డుకుంటుంది.


Click it and Unblock the Notifications
