హార్ముజ్ జలసంధిపై నీ పెత్తనమేంది.. అమెరికాపై విరుచుకుపడిన చైనా.. కారణం ఏంటంటే..

పశ్చిమ ఆసియాలో ప్రస్తుతం నెలకొన్న పరిస్థితులు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర ఆందోళనలు రేపుతున్నాయి. హార్ముజ్ జలసంధిలోని ఇరాన్ ఓడరేవులపై అమెరికా విధించిన దిగ్బంధనం ఈ ప్రాంతంలో అగ్గి రాజేసింది. ప్రపంచ చమురు వ్యాపారానికి అత్యంత కీలకమైన ఈ సముద్ర మార్గంలో అమెరికా తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని చైనా తీవ్రంగా తప్పుబట్టింది.

ఇప్పటికే ఎంతో సున్నితంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో ఇటువంటి కఠినమైన చర్యలు తీసుకోవడం ప్రమాదకరమని.. ఇది బాధ్యతారహితమైన వైఖరి అని చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది. ఇస్లామాబాద్‌లో జరగాల్సిన శాంతి చర్చలు విఫలం కావడమే ఈ తాజా పరిణామాలకు ప్రధాన కారణమని తెలుస్తోంది. ఆ చర్చలు ఫలించకపోవడంతో ఇరాన్‌పై ఒత్తిడి పెంచి ఆ మార్గాన్ని తమ నియంత్రణలోకి తెచ్చుకోవాలనే వ్యూహంతో అమెరికా.. నౌకల రాకపోకలపై ఆంక్షలు విధించింది.

ఈ సంక్షోభం కేవలం రెండు దేశాల మధ్య ఘర్షణగా కాకుండా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కుదిపేసే అంశంగా మారింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే ముడి చమురులో గణనీయమైన భాగం Strait of Hormuz గుండానే వెళ్తుంది. అందుకే ఈ మార్గంలో అంతరాయం కలిగితే అది గ్లోబల్ సప్లై చైన్‌ను దెబ్బతీస్తుంది. ముఖ్యంగా ఇరాన్ నుండి అత్యధికంగా చమురును దిగుమతి చేసుకునే చైనాకు ఇది ప్రత్యక్ష ముప్పుగా పరిణమించింది. తన ఇంధన భద్రత దెబ్బతినే అవకాశం ఉండటంతో, బీజింగ్ వెంటనే రంగంలోకి దిగి ఉద్రిక్తతలను తగ్గించాలని డిమాండ్ చేస్తోంది. తాము కేవలం శాంతిని మాత్రమే కోరుకుంటున్నామని, ఇరాన్‌కు ఆయుధాలు సరఫరా చేస్తున్నామన్న వార్తల్లో నిజం లేదని కూడా చైనా వివరణ ఇచ్చింది.

మరోవైపు ఈ రాజకీయ అనిశ్చితి ప్రపంచ చమురు మార్కెట్‌పై కూడా తన ప్రభావం చూపుతోంది. ప్రస్తుతానికి దౌత్యపరమైన పరిష్కారం లభిస్తుందనే ఆశతో బ్రెంట్ క్రూడ్, యూఎస్ డబ్ల్యూటీఐ క్రూడ్ ధరల్లో స్వల్ప తగ్గుదల కనిపించినప్పటికీ, ఈ దిగ్బంధనం గనుక దీర్ఘకాలం కొనసాగితే పరిస్థితి తలకిందులు కావచ్చు.

చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకితే.. భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై అది పెను ప్రభావం చూపుతుంది. భారత్‌లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరగడమే కాకుండా, ద్రవ్యోల్బణం పెరిగి సాధారణ ప్రజల జీవనం భారమవుతుంది. కరెంట్ ఖాతా లోటు పెరగడం వల్ల రూపాయి విలువ కూడా పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది.

క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే అమెరికా-చైనాల మధ్య నెలకొన్న ఈ వాదోపవాదాలు హార్ముజ్ సంక్షోభాన్ని ఒక అంతర్జాతీయ వ్యూహాత్మక పోరాటంగా మార్చాయి. అమెరికా తన పట్టును నిరూపించుకోవాలని చూస్తుంటే, చైనా తన ఆర్థిక ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. ఈ రెండు అగ్రరాజ్యాల మధ్య నలుగుతున్న ఇరాన్ వ్యవహారం త్వరగా ఒక కొలిక్కి రాకపోతే, ఇది కేవలం ప్రాంతీయ యుద్ధ మేఘాలకే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్త ఆర్థిక సంక్షోభానికి దారితీసే అవకాశం ఉంది. దౌత్య మార్గాల ద్వారా శాంతిని నెలకొల్పడమే ప్రస్తుతానికి ఉన్న ఏకైక మార్గమని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.