Budget 2026: భారత్ చేతిలో అద్భుత నిధి.. కానీ తాళం చైనా దగ్గర! అందుకే బడ్జెట్‌లో మాస్టర్ ప్లాన్!

భారతదేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచ టెక్నాలజీ పటంలో ఒక వెలుగు వెలుగుతోంది. కానీ, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), సెమీకండక్టర్లు , ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల రంగంలో మనం అగ్రస్థానానికి చేరుకోవాలంటే కేవలం సాఫ్ట్‌వేర్ నైపుణ్యం సరిపోదు. వీటికి వెన్నెముకగా నిలిచే 'రేర్ ఎర్త్ ఎలిమెంట్స్' (Rare Earth Elements - REE) విషయంలో మనం స్వయం సమృద్ధి సాధించాలి. అందుకే రాబోయే బడ్జెట్ (Budget 2026) లో ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ గారు ఈ అరుదైన ఖనిజాల పర్యావరణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేసేందుకు భారీ కేటాయింపులు చేయబోతున్నట్లు సంకేతాలు అందుతున్నాయి.

రేర్ ఎర్త్ ఎలిమెంట్స్ అంటే పీరియాడిక్ టేబుల్‌లోని 17 రకాల అరుదైన లోహ మూలకాల కలయిక. ఇవి మన రోజువారీ జీవితంలో వాడే స్మార్ట్‌ఫోన్ల నుండి, గ్రీన్ ఎనర్జీకి కీలకమైన విండ్ టర్బైన్ల వరకు ప్రతిచోటా అవసరం. క్షిపణుల తయారీ, జెట్ ఇంజన్లు , రాడార్ సిస్టమ్స్ వంటి రక్షణ రంగ పరికరాల్లో ఇవి లేకుండా పని జరగదు. ప్రస్తుతం ఈ ఖనిజాల సరఫరాలో చైనా వంటి దేశాల ఆధిపత్యం ఎక్కువగా ఉంది. ఈ విదేశీ ఆధారిత పరిస్థితిని తగ్గించి దేశీయంగా సరఫరాను స్థిరపరచడమే ఈ సారి బడ్జెట్ (Budget 2026) ప్రధాన లక్ష్యం.

నేషనల్ క్రిటికల్ మినరల్ మిషన్ (NCMM)

2025లో ప్రారంభించిన 'నేషనల్ క్రిటికల్ మినరల్ మిషన్' భారత ఆర్థిక వ్యూహంలో అత్యంత కీలకమైనది. దీని కింద దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 1,200 అన్వేషణ ప్రాజెక్టులను చేపట్టాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. మన దేశానికి సుదీర్ఘమైన తీరప్రాంతం ఉంది. అక్కడి 'మోనాజైట్' ఇసుకలో ఈ అరుదైన ఖనిజ నిక్షేపాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. వీటిని శాస్త్రీయంగా వెలికితీయడానికి , శుద్ధి చేయడానికి అవసరమైన అత్యాధునిక మౌలిక సదుపాయాల కోసం బడ్జెట్ (Budget 2026) లో భారీ నిధులు కేటాయించే అవకాశం ఉంది. ఈ మిషన్ ద్వారా ప్రైవేటు పెట్టుబడులను ఆకర్షించేలా కొత్త పాలసీలను కూడా ప్రభుత్వం తీసుకురానుంది.

పరిశోధన (R&D).. స్పెషల్ ఫండ్..

కేవలం ఖనిజాలను భూమిలో నుంచి తీయడమే కాదు, వాటిని పారిశ్రామిక అవసరాలకు అనుగుణంగా శుద్ధి చేసే (Refining) సాంకేతికతలో మనం వెనుకబడి ఉన్నాం. దీనికోసం ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక 'నాన్-లాప్సబుల్ ఫండ్'ను ఏర్పాటు చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. దీనివల్ల ఏటా బడ్జెట్ కేటాయింపుల కోసం ఎదురుచూడకుండా, దీర్ఘకాలిక పరిశోధనలు (R&D) కొనసాగించవచ్చు. పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా ఈ ఖనిజాలను ఎలా వేరు చేయాలి అనే అంశంపై కూడా ఈ బడ్జెట్‌లో దృష్టి పెట్టనున్నారు.

అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలు , భవిష్యత్తు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా గొలుసులో గందరగోళం నెలకొన్న తరుణంలో భారత్ తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని నిర్మించుకోవాలి. బ్రెజిల్, వియత్నాం, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలతో వ్యూహాత్మక ఒప్పందాలు చేసుకోవడం ద్వారా ముడి పదార్థాల కొరతను అధిగమించవచ్చు. ఈ సారి బడ్జెట్ (Budget 2026) లో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను (FDI) ఈ రంగంలోకి ఆహ్వానించేలా ప్రోత్సాహకాలు ఉండే అవకాశం ఉంది. ఈ అరుదైన ఖనిజాల విషయంలో మనం సాధించే విజయం.. రాబోయే దశాబ్ద కాలంలో భారత్ సాధించబోయే ఆర్థిక వృద్ధిని నిర్ణయిస్తుంది. మొత్తానికి ఈ బడ్జెట్ దేశాన్ని కేవలం ఒక వినియోగదారు దేశం నుండి, టెక్నాలజీ తయారీ దేశంగా మార్చబోతోంది.