ప్రాంతీయ పార్టీల ఆదాయంలో BRS టాప్‌లో, TDP నాల్గో స్థానంలో…మరి ఇవి ఎంత సంపాదించాయో ఊహించగలరా?

భారత రాజకీయాల్లో కేంద్ర పార్టీలు మాత్రమే కాకుండా, 40 కంటే ఎక్కువ ప్రాంతీయ పార్టీలు కూడా ఉన్నాయి. వీటిలో కొన్ని ఇప్పుడు రాష్ట్రాల్లో ప్రభుత్వం నడుపుతున్నాయి, మరికొన్ని ప్రతిపక్ష పార్టీలో ఉన్నాయి. ప్రతి రాష్ట్రానికి సొంత రాజకీయ పార్టీలు, వ్యూహాలు, ఫాలోవర్స్ ఉంటారు. ప్రస్తుతం టాప్ ప్రాంతీయ పార్టీలు అంటే BRS, TDP, DMK, BJD, AITMC, వైఎస్సార్‌సీపీ లాంటి పార్టీలు ముఖ్యంగా గుర్తింపు పొందాయి. వీటి ప్రభావం రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా కనిపిస్తుంది. ఆదాయం, డొనేషన్లు, ఖర్చులు ఇలా అన్ని వివరాలు ECI మరియు ADR రిపోర్ట్‌ల ద్వారా బయటకొస్తాయి.

రిపోర్ట్ చెబుతున్నదాని ప్రకారం, ప్రస్తుతం దేశంలో అత్యధిక ఆదాయం తెచ్చుకున్న రీజినల్ పార్టీగా భారత రాష్ట్ర సమితి (BRS) నిలిచింది. ఒక్క 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే వీరి ఆదాయం సుమారు రూ. 685.5 కోట్లు చేరింది. ఇది మిగతా పార్టీలన్నింటికంటే చాలా ఎక్కువ. రెండవ స్థానంలో ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్(AITMC) ఉంది. వీరి ఆదాయం కూడా తక్కువేమీ కాదు రూ. 646 కోట్లు వరకు చేరింది. మూడో స్థానంలో బిజు జనతా దళ్ (BJD) ఉంది, వీరు రూ. 297 కోట్లు సంపాదించారు.

ఇక మన తెలుగుదేశం పార్టీ (TDP) కూడా ఈ జాబితాలో వెనుకబడలేదు. ఒక్క ఏడాదిలోనే వీరి ఆదాయం దూసుకెళ్లి రూ. 287 కోట్లు చేరింది. చివరగా వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (YSRCP) కూడా మంచి వృద్ధి చూపిస్తూ రూ. 191 కోట్లు సంపాదించింది.

తెలుగు దేశం పార్టీ (TDP) ఇప్పుడు భారత రాష్ట్రాల్లో అత్యంత సంపన్న ప్రాంతీయ పార్టీలలో నాల్గో స్థానానికి చేరింది. 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పార్టీ ఆదాయం ఒక్కసారిగా మూడు రెట్లు పెరిగి రూ. 285.07 కోట్లు చేరింది. 2022-23లో ఇది కేవలం రూ. 63.9 కోట్లు మాత్రమే ఉండింది. ఈ వృద్ధితో TDP డొనేషన్లు, కాంట్రిబ్యూషన్లలో అత్యధికంగా పొందే పార్టీగా కూడా నిలిచింది.

ఇక ప్రతిపక్ష వైఎస్సార్‌సీపీ కూడా ఆదాయం పెరిగింది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంతో పోలిస్తే 1.6 రెట్లు పెరిగి రూ. 191 కోట్లు ఆదాయం పొందింది. 2022-23లో వీరి ఆదాయం కేవలం రూ. 74.78 కోట్లు మాత్రమే. ఈ సమాచారం ఎలక్షన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ECI) నుండి సేకరించి "అసోసియేషన్ ఆఫ్ డెమోక్రాటిక్ రిఫార్మ్స్ (ADR)" రిపోర్ట్ ద్వారా ప్రచురించబడింది. ముఖ్యంగా, జనసేన పార్టీ, 2013లో స్థాపించబడింది, 2019, 2024 ఎన్నికల్లో పాల్గొన్నప్పటికీ, ECIకి సమర్పించిన ఆదాయం, ఖర్చుల వివరాలు రిపోర్ట్‌లో లేవు. ఇది కొంత ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది.

TDP ఎన్నికల సమయంలో గత సంవత్సరం మొత్తం రూ. 121 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. వైఎస్సార్‌సీపీ, తమ ఆదాయానికి వ్యతిరేకంగా, రూ. 295 కోట్లు ఖర్చు చేసింది.

2023-24లో మొత్తం 40 ప్రాంతీయ పార్టీలు కలిపి దాదాపు రూ. 2,532 కోట్ల ఆదాయం సంపాదించాయి. కానీ ఈ డబ్బు వచ్చినంత వేగంగా ఖర్చు కూడా అయిపోయింది. ముఖ్యంగా కొన్ని పార్టీలు మాత్రం బాగా భారీగా ఖర్చు పెట్టాయి. అందులో మొదటి స్థానంలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (YSRCP) ఉంది. వీరు ఒక్క ఏడాదిలోనే సుమారు రూ. 295.77 కోట్లు ఖర్చు చేశారు. వీరి తర్వాత భారత రాష్ట్ర సమితి (BRS) రూ. 254.9 కోట్లు, ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (AITC) రూ. 231.4 కోట్లు, ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం (DMK) రూ. 200 కోట్లు, అలాగే తెలుగుదేశం పార్టీ (TDP) రూ. 121 కోట్లు ఖర్చు చేశారు. అంటే సంపాదించినంతకంటే ఖర్చు చేయడంలో పార్టీలు మరింత ఉత్సాహంగా ఉన్నట్టే కనిపిస్తోంది.

ఇక్కడ మరో ఆసక్తికర అంశం ఏమిటంటే, 40 ప్రాంతీయ పార్టీల మొత్తం ఆదాయం (రూ. 1,796 కోట్లు)లో 70% కంటే ఎక్కువ ఎలక్షరల్ బాండ్స్ (EBs) ద్వారా వచ్చిందని రిపోర్ట్ పేర్కొంది. TDP ఆదాయం వివరాల్లో, 96.34% (రూ. 274.65 కోట్లు) EBs రూపంలో స్వచ్ఛంద డొనేషన్లు, 3.6% (రూ. 10.3 కోట్లు) బ్యాంక్ డిపాజిట్ల వడ్డీ, మిగతా ఆదాయం విద్యుత్ బోర్డు సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ వడ్డీ, ఇతర మార్గాల ద్వారా వచ్చింది. వైఎస్సార్‌సీపీ కూడా 96.38% (రూ. 184.1 కోట్లు) డొనేషన్ల రూపంలో, మిగతా ఆదాయం ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్ల వడ్డీ ద్వారా వచ్చింది.

TDP ఖర్చుల వివరాలు చూస్తే పార్టీ పరిపాలన, సాధారణ నిర్వహణ కోసం దాదాపు రూ. 35.38 కోట్లు ఖర్చు చేశారు. ఎన్నికల సమయంలో ప్రచారం, కార్యక్రమాల కోసం మాత్రం ఎక్కువే సుమారు రూ. 80.42 కోట్లు. ఇంకొంచెం చిన్న చిన్న ఇతర ఖర్చులకూ రూ. 4.36 కోట్లు వెచ్చించారు. అలాగే YSRCP మాత్రం ఇంకా భారీగా ఖర్చు పెట్టింది. పార్టీకి సంబంధించిన కార్యకలాపాలకే దాదాపు రూ. 265 కోట్లు వెచ్చించగా, ఎన్నికల ప్రచారానికి మాత్రమే మరో రూ. 28.4 కోట్లు ఖర్చు చేశారు. అంటే ఎన్నికల సమయంలో రెండు పార్టీలూ ఖర్చు పెట్టడంలో అసలు వెనుకాడలేదన్నమాట.

చివరగా చెప్పాలంటే, ఆదాయం, ఖర్చులు, డొనేషన్ల లెక్కలు చూస్తేనే అర్థమవుతోంది. ఈ ప్రాంతీయ పార్టీలు ఎంత పెద్ద స్థాయిలో ఇన్వెస్ట్‌మెంట్లు దక్కించుకుంటున్నాయో. ముఖ్యంగా ఎలక్షనల్ బాండ్స్ (EBs) ద్వారా వచ్చే డబ్బు వేగంగా పెరుగుతుండటంతో, పార్టీలు దాన్ని ఎలా ఖర్చు చేస్తున్నాయో కూడా క్లియర్‌గా కనిపిస్తోంది. TDP అంచనాలు మించిపోయి, నాల్గవ అత్యంత సంపన్న ప్రాంతీయ పార్టీగా ఎదిగిన విషయం, రాజకీయ మాలీషియం, విస్తృత దానాలు, ఖర్చుల నాణ్యత వంటి అంశాలు అందరినీ ఆకట్టుకుంటున్నాయి.