అన్ క్లెయిమ్డ్ డిపాజిట్ అంటే?

* పదేళ్ల పాటు ఏదైనా బ్యాంకు ఖాతాలో లావాదేవీలు నిర్వహంచకపోతే దాన్ని అన్ క్లెయిమ్డ్ ఖాతా గా పరిగణిస్తారు. ఆ ఖాతాలో ఉన్న సొమ్ము అన్ క్లెయిమ్డ్ డిపాజిట్ అవుతుంది. బీమాకు సంభందించిన సొమ్మును క్లెయిమ్ చేసుకోక పోయినా అది నిర్దేశిత కాలం తర్వాత అన్ క్లెయిమ్డ్ సొమ్ముగా పరిగణిస్తారు.

ఎంత సొమ్ము పోగయిందంటే?

* ఇప్పటిదాకా బ్యాంకులవద్ద అన్ క్లెయిమ్డ్ డిపాజిట్లు, బీమా కంపనీల వద్ద ఉన్న అన్ క్లెయిమ్డ్ సొమ్ము రూ.32,000 కోట్లకు పైగా ఉంది.

* ఎస్బీఐతో పాటు మరిన్ని జాతీయ బ్యాంకులు, ప్రైవేట్ బ్యాంకులు, విదేశీ బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు, చిన్న ఫైనాన్స్ బ్యాంకులు, బీమా కంపెనీల వద్ద ఈ సొమ్ము ఉంది.

* బ్యాంకుల వద్ద 2016 సంవత్సరంలో అన్ క్లెయిమ్డ్ డిపాజిట్లు రూ.8,928 కోట్లు ఉండేవి. 2018 సంవత్సరంలో ఇవి రూ. 14,578 కోట్లకు పెరిగాయి.

* 2018 సెప్టెంబర్ 30 నాటికి జీవిత బీమా కంపెనీల వద్ద రూ.16,887.66 కోట్లు, జీవిత బీమాయేతర కంపెనీల వద్ద రూ. 989.62 కోట్ల డిపాజిట్లు ఉన్నాయి.

ఈ సొమ్మును ఏం చేస్తారు?

* బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టానికి సవరణలు చేసి భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ .. డిపాజిటర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ అవేర్ నెస్ ఫండ్ ను ఏర్పాటు చేసింది.

* దీని ప్రకారం బ్యాంకులు పదేళ్లకు మించిన ఖాతాలను గుర్తించి వాటిలో ఎంత సొమ్ము ఉన్నదో లెక్కించాలి. ఈ సొమ్మును వడ్డీతో కలిపి డిపాజిటర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ అవేర్ నెస్ ఫండ్ కు బ్యాంకులు బదిలీ చేయాల్సి ఉంటుంది.

* ఈ సొమ్మును డిపాజిటర్ల ప్రయోజనాలు ప్రమోషన్ తదితరాల కోసం వినియోగిస్తారు.

* బీమా రంగానికి చెందిన కంపెనీలు కూడా తమవద్ద ఉన్న సొమ్మును ఇలాగే బదిలీ చేయాల్సిఉంటుంది.

* కేంద్రం ఏర్పాటు చేసిన సీనియర్ సిటిజెన్ వెల్ఫేర్ ఫండ్ (ఎస్ సిడబ్ల్యుఎఫ్) కు బీమా కంపెనీలు పదేళ్లు మించిన అన్ క్లెయిమ్డ్ సొమ్మును బదిలీ చేయాల్సి ఉంటుంది.

* ఈ సొమ్మును సీనియర్ సిటిజన్ల సంక్షేమం కోసం వినియోగిస్తారు.

క్లెయిమ్ చేసుకోవడం ఎలాగంటే?

* భారత రిజర్వు బ్యాంకు నిబంధనల ప్రకారం ఎలాంటి లావాదేవీలు నిర్వహించకుండా పదేళ్ల పాటు ఉన్న ఖాతాలను బ్యాంకులు అన్ క్లెయిమ్డ్ ఖాతాలుగా పరిగణించాలి.

* ఈ ఖాతాల వివరాల జాబితాను బ్యాంక్ వెబ్ సైట్ లో అందుబాటులో ఉంచాలి.

* ఖాతా తీసుకున్నవారు మరణించిన సందర్భంలో ఆ ఖాతా గురించి కుటుంబ సభ్యులకు తెలియక పోవచ్చు. దీనివల్ల ఆ ఖాతాల్లో లావాదేవీలు నిలిచిపోతాయి.

* ఈ ఖాతాలోని సొమ్మును కుటుంబ సభ్యులు లేదా వారసులు క్లెయిమ్ చేసినప్పుడు బ్యాంకులు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఇలా చెల్లించిన సొమ్మును బ్యాంకులు డిపాజిటర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ అవేర్ నెస్ ఫండ్ నుంచి క్లెయిమ్ చేసుకోవచ్చు.

* అన్ క్లెయిమ్డ్ ఖాతాలను బ్యాంకు వెబ్ సైట్ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు. ఇందుకు పేరు, పుట్టిన తేదీ లేదా పేరు, పాన్ లేదా పేరు, పాస్ పోర్ట్ నెంబర్ లేదా పేరు, పిన్ కోడ్ లేదా పేరు ఫోన్ నెంబర్ ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.