డాలర్‌తో రూపాయి విలువను ఎలా నిర్ణయిస్తారు?

మార్కెట్ శక్తులైన డిమాండ్, సప్లై, ఇతర వస్తువులు డాలర్‌తో రూపాయి మారకం విలువను లెక్కకట్టడంలో కీలకంగా ఉంటాయి. డాలర్‌కు డిమాండ్ పెరిగినట్లయితే రూపాయి విలువ తగ్గిపోతుంది. ఇది రూపాయి కొనుగోలు శక్తిని తక్కువ స్థాయికి చేర్చేందుకు దోహదపడుతుంది.

ప్రస్తుతం డాలర్‌తో రూపాయి మారకం విలువ సుమారు 63 రూపాయలుగా ఉంది. దీన్ని బట్టి దేశీయ కరెన్సీపై డాలర్ ప్రభావం ఏ మేర చూపిస్తోందో తెలుస్తోంది. ప్రస్తుతం ఒక డాలర్‌తో కొనుగోలు చేయగలిగిన వస్తువులను మనం రూ.63 ఇచ్చి కొనాల్సి వస్తుంది. ప్రస్తుతం డాలర్‌తో పోల్చితే రూపాయి పతనంపై అంతర్జాతీయ ఆర్థిక పరిణామాలు తీవ్ర ప్రభావం చూపిస్తున్నాయి.

అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వు చేపట్టిన పరిణామ సడలింపు కార్యక్రమం కారణంగా డాలర్ విలువ పెరిగిందని చెప్పవచ్చు. దీంతో వర్థమాన దేశాల నుంచి డాలర్ ప్రవాహం పెరిగిందని చెప్పవచ్చు. ఇతర మార్కెట్ల ఒత్తిళ్లు కూడా దేశీయ కరెన్సీపై ప్రభావం చూపిస్తున్నాయి.

అంతర్జాతీయ ఆర్థిక పరిస్థితులు: ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో వస్తున్న నష్టాలు పెట్టుబడిదారులను ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి. దీంతో పెట్టుబడిదారులు భద్రత ఉన్న దేశాల్లో అంటే అమెరికా లాంటి దేశాల్లో తమ పెట్టుబడులను పెట్టేందుకు ఆసక్తి చూపడంతో డాలర్ విలువ పెరుగుదల నమోదు చేస్తోంది. దీంతో దేశీయంగా భారీ పెట్టుబడులు రాకపోవడం, డాలర్ విలువ పెరగడం..రూపాయి క్షీణితకు కారణంగా చెప్పుకోవచ్చు.

ఆర్థిక విధానం లేదా ప్రభుత్వ రుణం: ప్రభుత్వం అమలు చేసే ఆర్థిక విధానాలు, ప్రభుత్వం రుణం, ప్రభుత్వ పన్నుల విధానంలో పాటిస్తున్న నియమాలు దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపిస్తాయి. విదేశీ పెట్టుబడులపై ప్రభుత్వ విధానాలు కూడా రూపాయి విలువపై ప్రభావం చూపిస్తాయి.

అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం: దేశీయంగా ఎగుమతులు తక్కువ స్థాయిలో ఉండడం, దిగుమతులు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉండడం వల్ల మనం చెల్లించాల్సిన మొత్తం ద్వారా డాలర్ డిమాండ్ పెరుగుతుంది. భారతదేశంలో అమలవుతున్న పన్నుల విధానం కూడా వాణిజ్యం ప్రభావం చూపుతుంది.

స్పెక్యూలేషన్: దేశీయ మార్కెట్లలో పెట్టుబడుల ప్రవాహం కూడా రూపాయి మారకం విలువపై ప్రభావం చూపిస్తోంది.

వడ్డీ రేటు విధానం: ప్రభుత్వ ఆర్థిక విధానాలు మార్కెట్లలో పెట్టుబడులను పెంచే విధంగా, విదేశీ మారకాన్ని స్వాగితించేలా ఉంటే విదేశీ మారకం దేశంలోకి ప్రవాహించడం ద్వారా రూపాయి విలువలో పెరుగుదుల ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.

ఉన్నత సంస్థల ప్రభావం: దేశంలో ఉన్నత స్థాయి ప్రభుత్వ సంస్థ తీసుకునే విధానాలు కూడా దేశీయ కరెన్సీపై ప్రభావం చూపిస్తాయి. మన దేశంలో ఉన్నత స్థాయి సంస్థ రిజర్వు బ్యాంకు తీసుకునే విధానాలు రూపాయి మారకం విలువలో పెరుగుదల లేదా తరుగుదలకు దోహదపడే అవకాశాలున్నాయి.